Η Πάτρα δεν επιλέχθηκε τυχαία. Στο ιστορικό άντρο του παπανδρεϊσμού, ο Αλέξης Τσίπρας επέστρεψε για τη δεύτερη κεντρική του ομιλία, στέλνοντας μηνύματα με σαφείς αποδέκτες – εντός και εκτός της ευρύτερης προοδευτικής παράταξης.

Η φράση που κυριάρχησε και επαναλήφθηκε με έμφαση ήταν μία: «Δεν έχουμε την πολυτέλεια να αποτύχουμε». Και δεν ειπώθηκε απλώς ως σύνθημα, αλλά ως πολιτική προειδοποίηση για την επόμενη μέρα.

Η χθεσινή παρουσία του πρώην πρωθυπουργού στην αχαϊκή πρωτεύουσα είχε όλα τα χαρακτηριστικά μιας οργανωμένης πολιτικής επανεκκίνησης. Το ακροατήριο πυκνό, με κομματικά στελέχη, αυτοδιοικητικούς, παλιούς συντρόφους αλλά και νέα πρόσωπα, που παρακολουθούν με ενδιαφέρον τις κινήσεις του. Ανάμεσά τους διακρίνονταν πρώην βουλευτές, συνδικαλιστές και εκπρόσωποι κοινωνικών ομάδων, στοιχείο που δεν πέρασε απαρατήρητο. Δεν ήταν μια απλή βιβλιοπαρουσίαση· ήταν μια πολιτική συγκέντρωση με σαφή προσανατολισμό.

Η επιλογή που έδωσε το στίγμα

Δεν ήταν τυχαία ούτε η παρέμβαση του Απόστολου Νεμουτιάνου, εκπροσώπου των κτηνοτρόφων Ερυμάνθου, στην αρχή της εκδήλωσης. Η επιλογή αυτή έδωσε το στίγμα: κοινωνία, πρωτογενής τομέας, καθημερινά προβλήματα. Ο Τσίπρας θέλησε από την πρώτη στιγμή να δείξει ότι το πολιτικό αφήγημα που επιχειρεί να οικοδομήσει πατά πάνω σε υπαρκτές αγωνίες και όχι σε αφηρημένα σχήματα.

Στον πυρήνα της ομιλίας του βρέθηκε η «Ιθάκη». Όχι ως απολογισμός, αλλά ως αφετηρία. Ο ίδιος ξεκαθάρισε ότι δεν πρόκειται για μια νοσταλγική αναδρομή, αλλά για «ένα βιβλίο που χαράζει τη ρότα του αύριο». Η επίκληση στον Καβάφη, η αναφορά στη δημοκρατία και στη σύγκρουση με τα «ιερατεία του κοινωνικού κυνισμού» δεν ήταν τυχαίες. Επιδίωξε να απαντήσει προκαταβολικά στην κριτική, παρουσιάζοντας το έργο του ως πολιτικό εργαλείο για το μέλλον.

Ιδιαίτερη ένταση είχε η αναφορά του στις επιθέσεις που δέχθηκε για το βιβλίο. Κατά τον ίδιο, δεν πρόκειται απλώς για διαφωνία με το παρελθόν, αλλά για φόβο απέναντι σε αυτό που έρχεται. «Το φάντασμα της Ιθάκης πλανιέται πάνω από το καθεστώς τους», είπε, δίνοντας μια σαφή εικόνα της σύγκρουσης που θεωρεί ότι ανοίγει.

Σφοδρή και πολυεπίπεδη κριτική στη κυβέρνηση

Η κριτική στην κυβέρνηση Μητσοτάκη ήταν σφοδρή και πολυεπίπεδη. Υποκλοπές, Τέμπη, ΟΠΕΚΕΠΕ, οικονομική πολιτική, διαφθορά. Ο Τσίπρας μίλησε για «βάλτο» και για ένα κράτος που λειτουργεί υπέρ των λίγων, καταλογίζοντας στη σημερινή κυβέρνηση αδιαφορία για τη ζωή των πολλών και εμμονή σε ένα άγριο νεοφιλελεύθερο δόγμα.

Το πιο πολιτικά φορτισμένο σημείο, ωστόσο, ήρθε στο τέλος. Το νέο κάλεσμα για «πρωτοβουλίες αυτοοργάνωσης» δεν ήταν απλώς μια γενική προτροπή. Ήταν μια σαφής ένδειξη κατεύθυνσης. Ο Τσίπρας μίλησε για ανάγκη «σοκ εμπιστοσύνης», για μια νέα δημοκρατική-προοδευτική παράταξη που θα μπορέσει να σταθεί απέναντι στη Δεξιά. Και εκεί επανήλθε η κεντρική φράση: «Δεν έχουμε την πολυτέλεια να αποτύχουμε».

Στην πολιτική ανάγνωση της επόμενης μέρας, ένα συμπέρασμα προκύπτει καθαρά: η Πάτρα ήταν ένα ακόμη βήμα. Όχι απλώς προς την πολιτική επανεμφάνιση του Αλέξη Τσίπρα, αλλά ουσιαστικά ένα βήμα πιο κοντά στην ίδρυση κόμματος. Οι λέξεις, οι παρουσίες και το κάλεσμα δείχνουν ότι το σχέδιο δεν μένει πια στη θεωρία.

Ασφυκτικά γεμάτη η αίθουσα

Η αίθουσα ήταν ασφυκτικά γεμάτη με πολίτες, μέλη και φίλους της προοδευτικής παράταξης, αλλά και με πρόσωπα από την κοινωνία των πολιτών που ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα. Παρόντες, όπως καταγράφηκαν ηχηρά και με πολιτικό συμβολισμό, ήταν ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Ανδρέας Παναγιωτόπουλος, ο οποίος παρά την συνεδρίαση για τον προϋπολογισμό στη Βουλή επέλεξε να σταθεί δίπλα στον πρώην πρωθυπουργό και μάλιστα απείχε της ονομαστικής ψηφοφορίας.

Εκτός από τον κ. Παναγιωτόπουλο, στην πρώτη γραμμή βρέθηκαν και άλλα πρόσωπα που μαρτυρούν τη διεύρυνση του ακροατηρίου και οι οποίοι ήταν: ο επικεφαλής παράταξης στο Δήμο Πατρέων και πρώην πρόεδρος του ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας, Βασίλης Αϊβαλής, η Συνήγορος του Παιδιού και δικηγόρος Θεώνη Κουφονικολάκου, ο Πρόεδρος του Οικονομικού Επιμελητηρίου Βορειοδυτικής Πελοποννήσου και Δυτικής Ελλάδας, Γιώργος Παππάς, καθώς και ο συγγραφέας και κοινωνιολόγος Δρ. Γιώργος Σιακαντάρης. Παρών ήταν και ο ηθοποιός Αιμίλιος Χειλάκης, προσδίδοντας ακόμα πιο ευρεία απόχρωση στο κοινό της εκδήλωσης.

Η συζήτηση άνοιξε με μια ιδιαίτερη παρέμβαση του εκπροσώπου των κτηνοτρόφων Ερυμάνθου, Αποστόλη Νεμουτιάνου, που ανέδειξε τα υπαρκτά προβλήματα του πρωτογενούς τομέα και έδωσε στην ομιλία του Τσίπρα μια γεύση από την κοινωνική πραγματικότητα πέρα από τα κομματικά στενά όρια.

Το μήνυμα για «πρωτοβουλίες αυτοοργάνωσης» ήταν το πολιτικό κλειδί της βραδιάς: κάλεσε τους πολίτες να οργανωθούν στο κοινωνικό επίπεδο, να συνδιαμορφώσουν μια νέα πολιτική δυναμική και να μην περιμένουν απλώς τις κομματικές ηγεσίες να καθορίσουν το μέλλον τους.