Η παγκοσμιοποίηση είναι παρούσα στην Ελλάδα, αφού οι πολυεθνικοί όμιλοι (ελληνικοί ή ξένοι) εκπροσωπούν περίπου το 40% του συνολικού κύκλου εργασιών και της προστιθέμενης αξίας. Αρα η οικονομία μας επηρεάζεται ουσιαστικά από τις παγκόσμιες επιχειρηματικές εξελίξεις και τις δυσλειτουργίες στις διεθνείς αλυσίδες εφοδιασμού.

Οι ανεξάρτητες ελληνικές επιχειρήσεις έχουν μικρό μέγεθος (κατά μέσο όρο μόνο με 3 άτομα προσωπικό και €250.000 σε κύκλο εργασιών) με τα γνωστά αναπτυξιακά τους προβλήματα που αφορούν τους περιορισμένους πόρους και τεχνογνωσία, την επενδυτική δυστοκία και την έλλειψη οικονομιών μεγέθους. Εκπροσωπούν σε αριθμό το 99,5% των επιχειρήσεων και έτσι «συνεισφέρουν» στα διαρθρωτικά προβλήματα της εθνικής οικονομίας.

Το μέγεθος της εθνικής οικονομίας είναι μικρό, για αυτόν τον λόγο οι εθνικοί όμιλοι με παρουσία μόνο στην Ελλάδα έχουν περιορισμένη επίδραση στην οικονομία, αφού εκπροσωπούν λιγότερο από το 4% του κύκλου εργασιών και της προστιθέμενης αξίας. Αρα ο αναπτυξιακός τους στόχος πρέπει να είναι η συμμετοχή σε διεθνή κανάλια διανομών.

Οι όμιλοι (εθνικοί ή πολυεθνικοί) έχουν μεγαλύτερη συμμετοχή στον δευτερογενή τομέα από τις ανεξάρτητες επιχειρήσεις που επικεντρώνονται σε συντριπτικό βαθμό στον τριτογενή τομέα.

Αυτό προκαλεί μακροοικονομική αβεβαιότητα, αφού η βιώσιμη ανάπτυξη της εθνικής οικονομίας προϋποθέτει ισορροπία μεταξύ δευτερογενούς και τριτογενούς τομέα, ενώ η υπερβολική εξάρτηση μόνο από τον τριτογενή τομέα δημιουργεί ευαλωτότητα.

Οι ελληνικοί πολυεθνικοί όμιλοι, παρότι λιγότεροι από 1.000 σε αριθμό, προσφέρουν σημαντικά στην εθνική οικονομία, αφού εκπροσωπούν περίπου το 25% του κύκλου εργασιών και της προστιθέμενης αξίας.

Αρα προτεραιότητα για ανάπτυξη του ΑΕΠ θα πρέπει να είναι η αύξηση του αριθμού αυτών των εξωστρεφών επιχειρήσεων, που ως τάση τα τελευταία χρόνια υπάρχει στις καινοτόμες νεοφυείς επιχειρήσεις που έχουν κυρίως στόχευση τις διεθνείς αγορές.

Οι ελληνικές πολυεθνικές εταιρείες υπολείπονται σε αριθμό (1/3) σε σχέση με τις πολυεθνικές του εξωτερικού, που υποδηλώνει ελλείμματα της τοπικής επιχειρηματικότητας στη διείσδυση με επιτυχία σε διαφορετικούς οικονομικούς κλάδους. Ομως υπερέχουν σε όλα τα οικονομικά μεγέθη, δηλαδή στους εργαζομένους, στον κύκλο εργασιών και πολύ περισσότερο στη προστιθέμενη αξία. Αυτό οφείλεται στις περισσότερες φάσεις της αλυσίδας αξίας που λαμβάνουν χώρα εντός των συνόρων και υποδηλώνει τη σημασία των επιχειρήσεων αυτών.

Ο κ. Γεώργιος Ι. Δουκίδης είναι καθηγητής στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών.