Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή Οκτώ χρόνια συμπληρώθηκαν από τη φονική πυρκαγιά της 23ης Ιουλίου 2018, που μετατράπηκε σε εθνική τραγωδία, αφήνοντας πίσω της 104 νεκρούς, δεκάδες βαριά τραυματισμένους και συνολικά 177 θύματα και εγκαυματίες. Σήμερα, οι εκδηλώσεις μνήμης κορυφώνονται στους τόπους του δράματος, με τον Σύλλογο Συγγενών Θανόντων και Εγκαυματιών και τον Δήμο Μαραθώνα να απευθύνουν προσκλητήριο τιμής, αλήθειας και λογοδοσίας.
«Οκτώ χρόνια μετά, η μνήμη δεν είναι μόνο πράξη τιμής, αλλά και διαρκής υπενθύμιση της αξίας κάθε ζωής που δεν μπορεί να υπονομεύεται. Το κληροδότημα των 177 θυμάτων είναι η ευθύνη να υπερασπιζόμαστε την ανθρώπινη ζωή, ώστε καμία κοινωνία να μη συνηθίσει την απώλεια», σημειώνει ο Σύλλογος.
«Βγήκαμε και καήκαμε στον δρόμο»
Για τους ανθρώπους που έζησαν τον εφιάλτη, ο χρόνος σταμάτησε εκείνο το απόγευμα. Η Κάλλη Αναγνώστου, πρόεδρος του Συλλόγου Συγγενών Θανόντων και Εγκαυματιών, περιγράφει πώς οι διακοπές με το 5,5 ετών παιδί της μετατράπηκαν σε πύρινη κόλαση.
«Η φωτιά μπήκε μέσα στο σπίτι. Πήραμε την ακραία απόφαση να βγούμε. Βγήκαμε και καήκαμε εκεί, στον δρόμο. Η φωτιά είχε μετατραπεί σε τσουνάμι. Νωρίτερα όμως, υπήρχε αρκετό περιθώριο για την αντίδραση των υπευθύνων να την περιορίσουν», υποστηρίζει η κ. Αναγνώστου και συμπληρώνει: «Έχουν περάσει οχτώ χρόνια και είναι σα να είναι οχτώ λεπτά. Πλέον, δεν ορίζω εγώ το σώμα μου, το σώμα μου ορίζει εμένα. Δεν ελέγχω ποιες μέρες θα είμαι ικανή ακόμη και να περπατήσω… Ο γιος μου είναι το μικρότερο θύμα. Η φωτιά αφάνισε όποια μνήμη είχε από την πρότερη ζωή του».
«Η φύση αναγεννάται, οι άνθρωποι όχι»
Στον Νέο Βουτζά και το Μάτι, τα σημάδια της αναγέννησης της φύσης έρχονται σε πλήρη αντίθεση με το ανεπούλωτο τραύμα των κατοίκων. «Η φύση πρασινίζει ξανά, αλλά αν κοιτάξεις προσεκτικά, θα δεις καμένους κορμούς. Οι άνθρωποι όμως δεν είναι εύκολο να αναγεννηθούμε. Δεν μπορούν να επιστρέψουν οι νεκροί μας», τονίζει η κ. Αναγνώστου, θυμίζοντας και την επικίνδυνη διαφυγή τους μέσα σε ένα βαν, χάρη σε αστυνομικούς της ΔΙ.ΑΣ., που παράκουσαν εντολές για να σώσουν ανθρώπινες ζωές.
«Κολυμπούσαμε ώρες για να σωθούμε – Έμαθα για τους νεκρούς στο νοσοκομείο»
Τις δραματικές στιγμές της φονικής πυρκαγιάς, όταν οι κάτοικοι αναζήτησαν σωτηρία στη θάλασσα, για να γλιτώσουν από τις φλόγες, περιγράφει η Ιωάννα Γατοπούλου, επιζήσασα της τραγωδίας. Όπως εξηγεί, αρχικά δεν υπήρχε έντονη ανησυχία, καθώς οι πυρκαγιές στην Πεντέλη ήταν συχνό φαινόμενο.
«Ο καιρός από το πρωί ήταν ήρεμος. Μετά το μεσημέρι, γύρω στις πέντε παρά τέταρτο, άρχισε ένας δυτικός άνεμος, κάτι πρωτοφανές για το Μάτι. Δεν ανησυχήσαμε ιδιαίτερα αρχικά, γιατί συνήθως τη φωτιά στην Πεντέλη την έσβηναν αμέσως. Βγήκα να πάρω το αυτοκίνητο και βλέπω ότι το πεύκο κάτω από το οποίο το είχα αφήσει, είχε πάρει φωτιά. Κατάλαβα ότι καιγόμαστε και άλλαξα κατεύθυνση προς τη θάλασσα. Στον δρόμο, η κατάσταση ήταν χαοτική, στην Ποσειδώνος, αντί για δύο σειρές αυτοκινήτων, υπήρχαν τέσσερις. Δεν μπορούσες να περάσεις… Μπήκαμε στη θάλασσα και κολυμπούσαμε πάρα πολλή ώρα, γιατί η φωτιά έφτανε μέχρι κάτω στην ακτή. Μας έσωσαν ιδιώτες με ένα φουσκωτό σκάφος. Πήραν εμένα και μια άλλη κυρία, που ήμασταν εγκαυματίες, μας πήγαν στη Νέα Μάκρη και γύρισαν πίσω για τον υπόλοιπο κόσμο. Νοσηλεύτηκα για δύο μήνες. Στο νοσοκομείο, έμαθα ότι είχαμε 104 νεκρούς. Τα σωματικά τραύματα δε θα φύγουν, ενώ για το ψυχολογικό βάρος χρειάστηκα φαρμακευτική αγωγή. Παρακολούθησα τη δίκη και πιστεύω ότι δεν καταδικάστηκαν όλοι όσοι έπρεπε».
Το πρόγραμμα των επετειακών εκδηλώσεων
Οι εκδηλώσεις τιμής και μνήμης για τους αδικοχαμένους συμπολίτες μας κορυφώνονται σήμερα στους τόπους της τραγωδίας.
Το πρωί, αμέσως μετά τη Θεία Λειτουργία, τελείται επιμνημόσυνη δέηση στον Ιερό Ναό Κοιμήσεως Θεοτόκου, καθώς και στον Ιερό Ναό Αγίου Θωμά και Αγίου Πορφυρίου στο Κόκκινο Λιμανάκι.
Το απόγευμα, στις 19:00, το ραντεβού δίνεται στο Μνημείο των Θυμάτων, στον Ιερό Ναό Αγίου Ιωάννη Προδρόμου στον Νέο Βουτζά, όπου θα τελεστεί τρισάγιο και θα ακολουθήσει το προσκλητήριο νεκρών.
Αμέσως μετά, οι παρευρισκόμενοι θα διανύσουν πεζοί τον «δρόμο της φωτιάς» προς το Μάτι, για να συγκεντρωθούν στις 20:30 στον Ναυτικό Αθλητικό Όμιλο (Ν.Α.Ο.ΜΑ.), όπου θα πραγματοποιηθεί η κεντρική εκδήλωση μνήμης και τρισάγιο.
Η ημέρα μνήμης θα ολοκληρωθεί στις 21:15 με μια σιωπηρή πορεία από την οδό Ποσειδώνος έως την Αργυρά Ακτή.
Το χρονικό της «μαύρης» Δευτέρας
Ήταν 23 Ιουλίου 2018, όταν, ενώ οι δυνάμεις επιχειρούσαν στην Κινέτα, ξέσπασε στις 16:41 η μοιραία πυρκαγιά στο Νταού Πεντέλης. Με ανέμους που άγγιζαν τα 12 μποφόρ (124 χλμ/ώρα) και θερμοκρασίες 39°C, το μέτωπο έφτασε στη θάλασσα σε μόλις 1,5 ώρα.
Η απουσία σχεδίου εκκένωσης, η παντελής έλλειψη προειδοποίησης (πριν την εφαρμογή του 112) και ο εγκλωβισμός εκατοντάδων οχημάτων στα στενά σοκάκια, μετέτρεψαν την περιοχή σε παγίδα θανάτου. 26 άνθρωποι βρέθηκαν απανθρακωμένοι στο οικόπεδο της φρίκης, στην Αργυρά Ακτή, ενώ άλλοι έχασαν τη ζωή τους στη θάλασσα ή πέφτοντας από γκρεμούς.
Δικαστικός αγώνας και ανοιχτές πληγές
Η δικαστική διερεύνηση υπήρξε μακρά και επίπονη. Μετά την πρωτόδικη απόφαση του Απριλίου 2024 που προκάλεσε την οργή των συγγενών, λόγω των μετατρέψιμων ποινών, η παρέμβαση της Εισαγγελίας επανέφερε την υπόθεση στο Εφετείο.
Οκτώ χρόνια μετά, το αίτημα των οικογενειών παραμένει ένα: Δικαιοσύνη, λογοδοσία και η δέσμευση πως καμία κοινωνία δε θα ζήσει ξανά μια παρόμοια τραγωδία.
