Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή Μία δομική αλλαγή στην αναπτυσσόμενη στην Ελλάδα αλλά και στην περιοχή των Βαλκανίων, της Κεντρικής και της Ανατολικής Ευρώπης αγοράς φυσικού αερίου έρχεται να σηματοδοτήσει το deal AKTOR – Motor Oil για την ανάπτυξη του FSRU «Διώρυγα GAS».
Η καταρχήν συμφωνία AKTOR – Motor Oil που βάζει τον Όμιλο που διοικείται από τον Αλέξανδρο Εξάρχου με 50% στο πλέον ώριμο επενδυτικό σχέδιο για νέο FSRU, αυτό της Motor Oil στους Αγίους Θεοδώρους Κορίνθου, σπάει το φυσικό μονοπώλιο στις υποδομές LNG. Ο λόγος για την κυριαρχία του Διαχειριστή Ελληνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου (ΔΕΣΦΑ) που ελέγχεται από την κοινοπραξία των Snam, Enagas, Fluxys και DAMCO (Όμιλος Κοπελούζου) με 66% και του ελληνικού δημοσίου με 34%. Ο ΔΕΣΦΑ λειτουργεί αποκλειστικά τον τερματικό σταθμό LNG στη Ρεβυθούσα, το νησάκι ανοιχτά των Μεγάρων.
Το deal ενδεχομένως να χαλάει και τα σχέδια του Ομίλου Κοπελούζου για την ανάπτυξη και δεύτερου FSRU, μετά από εκείνο της Αλεξανδρούπολης, και πιο συγκεκριμένα το «FSRU Θράκης». Σημειωτέον, ότι το «FSRU Αλεξανδρούπολης» – βρίσκεται σε λειτουργία – ωρίμασε και ανέπτυξε πάλι ο Όμιλος Κοπελούζου. Μέτοχοι της Gastrade όπου ανήκει η «Αλεξανδρούπολη» είναι με ποσοστά από 20% έκαστος οι ΔΕΣΦΑ, Ελμίνα Κοπελούζου, Gaslog, ΔΕΠΑ Εμπορίας και Bulgartransgaz.
Το φυσικό μονοπώλιο στις υποδομές LNG και η σφήνα AKTOR – Motor Oil
Ο τερματικός σταθμός αποθήκευσης LNG του ΔΕΣΦΑ στη Ρεβυθούσα μπορεί να λειτούργησε πράγματι ως σανίδα σωτηρίας για την ασφάλεια εφοδιασμού με φυσικό αέριο της Ελλάδας και των βαλκανικών χωρών στην περίοδο της ενεργειακής κρίσης με την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, ωστόσο δεν έπαυε να αποτελεί τη μοναδική υποδομή LNG στη χώρα και στα γειτονικά της κράτη.
Ιδίως, με την απαγόρευση του ρωσικού φυσικού αερίου από το 2027, που έρχεται μέσω του Turkstream και φτάνει στην Ελλάδα από το σημείο εισόδου στο Σιδηρόκαστρο, η μοναδική ουσιαστικά εναλλακτική πηγή εφοδιασμού της χώρας θα ήταν η Ρεβυθούσα και σε μικρότερο βαθμό το FSRU Αλεξανδρούπολης.
Αξίζει να τονιστεί ότι σύμφωνα με τα στοιχεία του ΔΕΣΦΑ για το πρώτο εξάμηνο του 2026 που αφορούν στη διακίνηση και την κατανάλωση φυσικού αερίου ο τερματικός σταθμός LNG της Ρεβυθούσας αποτέλεσε την κύρια πύλη εισόδου του καυσίμου στη χώρα μας καλύπτοντας το 43% των συνολικών εισαγωγών. Τάση, η οποία βαίνει αυξητικά.
Πέραν αυτού οι κλειστές συνθήκες στις υποδομές LNG δεν επηρεάζουν μόνο την Ελλάδα αλλά και τις περιοχές όπου υπάρχει η φιλοδοξία και ο στόχος ώστε η Ελλάδα να αποτελέσει ενεργειακός κόμβος της ευρύτερης περιοχής παρέχοντας ενναλλακτικές πηγές εφοδιασμού με φυσικό αέριο.
Το φυσικό μονοπώλιο του ΔΕΣΦΑ στις υποδομές LNG, σύμφωνα με όσα υποστήριζε η «Διώρυγα GAS» σε επιστολή της στη διάρκεια δημόσιας διαβούλευσης για το πρόγραμμα ανάπτυξης του Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου 2026 – 2035 έφερε κέρδη στον Διαχειριστή που εκτιμώνται σε 400 εκατ. ευρώ. Και το κόστος χρήσης της Ρεβυθούσας αυξήθηκε υπέρμετρα από 1,2 σε 4 ευρώ ανά MWh.
Ο τερματικός σταθμός LNG του ΔΕΣΦΑ στη Ρεβυθούσα
Το FSRU «Διώρυγα GAS»
Η ανάπτυξη του FSRU «Διώρυγα GAS» έχει εκτιμηθεί ότι απαιτεί επενδύσεις 400 εκατ. ευρώ. Είναι αδειοδοτημένο και ώριμο επενδυτικό σχέδιο, έτοιμο για τη λήψη της τελικής επενδυτικής απόφασης. Θα προσθέσει 21-24 TWh εισαγωγών LNG (που αντιστοιχούν περίπου στο 30% της ελληνικής αγοράς) και πρόσθετη αποθηκευτική δυναμικότητα 177.000 κυβικών μέτρων στη Νότια Ελλάδα (αύξηση κατά 45%).
Επιπλέον, επισημαίνεται ότι το έργο υλοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ελλάδα ενισχύει τον ρόλο της ως περιφερειακός κόμβος LNG, καλύπτοντας έλλειμμα 2-6 δισ. κυβικών μέτρων φυσικού αερίου ετησίως (bcma) μετά την πλήρη κατάργηση των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου από το 2027 και έπειτα. Το έλλειμμα εκτιμάται σε 2 bcma εφόσον ληφθούν υπόψη μόνο οι εγχώριες ανάγκες της Ελλάδας και σε 6 bcma όταν συνυπολογιστούν και οι εξαγωγές προς τις γειτονικές αγορές.
Η ανάπτυξη και λειτουργία της υποδομής αναμένεται να ενισχύσει σημαντικά την προσπάθεια που έχει ξεκινήσει η Ελλάδα για το άνοιγμα και τη διεύρυνση του λεγόμενου Κάθετου Διαδρόμου, του συμπλέγματος δηλαδή των αγωγών μεταφοράς φυσικού αερίου από την Ελλάδα μέχρι την Ουκρανία και στη συνέχεια τη συνένωση των δικτύων των Δυτικών Βαλκανίων και της Σλοβακίας και Ουγγαρίας.
Η συμφωνία AKTOR – Motor Oil
Η καταρχήν συμφωνία AKTOR – Motor Oil, σύμφωνα με πηγές της αγοράς, σηματοδοτεί και το κλείσιμο νέων συμφωνιών για προμήθεια LNG και εξαγωγών φυσικού αερίου μέσω του Κάθετου Διαδρόμου.
Η εταιρεία του Ομίλου AKTOR που έχει συστήσει με τη ΔΕΠΑ Εμπορίας, η ATLANTIC SEE LNG Trade, έχει ήδη κλείσει σημαντικές συμφωνίες με αγοραστές στην περιοχή των Βαλκανίων και της Ανατολικής Ευρώπης, ενώ σταδιακά περνούν στο στάδιο των συμφωνιών και τα μνημόνια συνεργασίας που είχε συνάψει.
Πέραν αυτών, η συνεργασία της Motor Oil με τον μεγάλο διεθνή ενεργειακό trader, τη Mercuria δείχνει τις προοπτικές που ανοίγονται για τη διακίνηση φυσικού αερίου μέσα από το FSRU «Διώρυγα GAS».
Παράλληλα, οι δύο παίκτες χτίζουν ισχυρή και στρατηγική συμμαχία στο LNG και στις υποδομές του φυσικού αερίου. Όσον αφορά τον Όμιλο AKTOR η συμμετοχή του κατά 50% στο FSRU της Motor Oil αναμένεται να χρηματοδοτηθεί από την αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου κατά 650 εκατ. ευρώ.
Ο Κάθετος Διάδρομος
Απώτερος στόχος της συμμαχίας AKTOR – Motor Oil είναι το περαιτέρω άνοιγμα αλλά και η επέκταση του Κάθετου Διαδρόμου μεταφοράς φυσικού αερίου.
Όπως αναφέρουν πηγές σήμερα υπό τους υπουργούς Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου και της υφυπουργού Ενέργειας της Βουλγαρίας, Βελισλάβα Πέτροβα, πραγματοποιείται συνάντηση εννέα Διαχειριστών Συστημάτων φυσικού αερίου για την περαιτέρω ανάπτυξη του Κάθετου Διαδρόμου. Μάλιστα για πρώτη φορά στη συνάντηση θα λάβουν μέρος και νέα κράτη. Θα βρεθούν εκπρόσωποι της Σερβίας, της Βόρειας Μακεδονίας, της Σλοβακίας και της Ουγγαρίας.
Πρώτη προτεραιότητα σύμφωνα με πηγές είναι η διασύνδεση των δυτικών Βαλκανίων κι εν προκειμένω της Βόρειας Μακεδονίας και της Σερβίας. Προϋπόθεση είναι η ολοκλήρωση του αγωγού Ελλάδας – Βόρειας Μακεδονίας, κάτι που αναμένεται να συμβεί το 2027. Ο αγωγός θα μεταφέρει 1 δισ. κυβικά μέτρα αερίου με δυνατότητα αύξησης της δυναμικότητας στα 2,8 δισ. κ.μ. Παράλληλα με την ολοκλήρωση του συγκεκριμένου αγωγού αναμένεται να ολοκληρωθεί κι εκείνος ανάμεσα σε Βόρεια Μακεδονία και Σερβία δυναμικότητας 1,5 δισ. ευρώ, φέρνοντας ουσιαστικά τα Δυτικά Βαλκάνια στον Κάθετο Διάδρομο.
Στη συνάντηση των εννέα Διαχειριστών θα διερευνηθούν οι δυνατότητες της ένταξης της Σερβίας, της Βόρειας Μακεδονίας, της Σλοβακίας και της Ουγγαρίας στα νέα προϊόντα δέσμευσης δυναμικότητας του Κάθετου Διαδρόμου.
Σύμφωνα με στελέχη του ΔΕΣΦΑ στόχος είναι να υπογραφεί Μνημόνιο Συνεργασίας με πιο πιθανό ορόσημο τη ΔΕΘ.
Πηγή: ot.gr
