Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή Σοβαρούς κλονισμούς δέχεται η προσωρινή εκεχειρία μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο τις διπλωματικές προσπάθειες για τον τερματισμό της τετράμηνης πολεμικής σύρραξης. Παρά την προγραμματισμένη άφιξη των διαπραγματευτικών ομάδων των δύο χωρών στο Κατάρ, η Τεχεράνη προχώρησε τη Δευτέρα σε μια ξεκάθαρη δήλωση αποστασιοποίησης, ξεκαθαρίζοντας ότι δεν υπάρχει καμία προγραμματισμένη συνάντηση με την αμερικανική πλευρά.
Το νέο διπλωματικό θρίλερ πυροδοτήθηκε μετά τις σφοδρές πυραυλικές επιθέσεις του Σαββατοκύριακου, οι οποίες δοκίμασαν τα όρια της εύθραυστης συμφωνίας της 17ης Ιουνίου. Η Ουάσιγκτον κατηγόρησε το Ιράν για πλήγματα με πυραύλους και drones εναντίον τουλάχιστον δύο εμπορικών πλοίων, απαντώντας με βομβαρδισμούς ιρανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων. Η Τεχεράνη ανταπέδωσε νωρίς την Κυριακή, εκτοξεύοντας πυραύλους κατά αμερικανικών βάσεων στο Κουβέιτ και το Μπαχρέιν.
Διπλωματικό χάσμα στο προσκήνιο
Η σύνθεση της αμερικανικής αποστολής υπογραμμίζει τη σημασία που δίνει ο Λευκός Οίκος στις εξελίξεις. Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, επέλεξε να στείλει στη Ντόχα τον γαμπρό του, Τζάρετ Κούσνερ, και τον ειδικό απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ για να ηγηθούν των συνομιλιών. Από την άλλη πλευρά, το Ιράν, αν και αποστέλλει τεχνική αντιπροσωπεία στο Κατάρ, αρνείται κατηγορηματικά οποιαδήποτε επαφή.
Η θέση της Τεχεράνης: «Δεν θα πραγματοποιήσουμε καμία συνάντηση διαπραγμάτευσης σε κανένα επίπεδο με την αμερικανική πλευρά τις επόμενες ημέρες», δήλωσε κατηγορηματικά ο εκπρόσωπος του ιρανικού Υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγκάι, συμπληρώνοντας ότι η παρουσία της ιρανικής αποστολής δεν έχει «καμία σχέση» με την άφιξη των Αμερικανών αξιωματούχων.
Παρά τις δημόσιες αρνήσεις, πληροφορίες από διπλωματικές πηγές τις οποίες επικαλείται το Reuters, αναφέρουν ότι την Τρίτη θα επιδιωχθεί μια συνάντηση στη Ντόχα με αποκλειστικό αντικείμενο τη διαχείριση της κρίσης στο Στενό του Ορμούζ. Την Τετάρτη, οι τεχνικές ομάδες των δύο κρατών αναμένεται να συναντηθούν ξεχωριστά με μεσολαβητές από το Κατάρ και το Πακιστάν.
Μιλώντας από το Οβάλ γραφείο, ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε συγκρατημένος δηλώνοντας: «Η συνάντηση στη Ντόχα ίσως να είναι σημαντική, ίσως και όχι. Θα το μάθουμε», ενώ επέμεινε ότι οι ΗΠΑ «κερδίζουν στρατιωτικά».
Πετρέλαιο άνω των 100 δολαρίων και πολιτικός «πονοκέφαλος» για τον Τραμπ
Η γεωπολιτική κρίση έχει προκαλέσει έμφραγμα στις παγκόσμιες ενεργειακές ροές. Μετά την αρχική κοινή επίθεση ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, η ναυσιπλοΐα στο Στενό του Ορμούζ —από όπου διέρχεται το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου— σχεδόν εκμηδενίστηκε. Το γεγονός αυτό εκτίναξε τις τιμές του αργού πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, τροφοδοτώντας τον παγκόσμιο πληθωρισμό.
Η εξέλιξη αυτή προκαλεί έντονη εσωτερική πολιτική πίεση στον Ντόναλντ Τραμπ, εν όψει των κρίσιμων κοινοβουλευτικών εκλογών του Νοεμβρίου που θα κρίνουν τον έλεγχο του Κογκρέσου. Ορισμένοι Ρεπουμπλικάνοι επικρίνουν τον πρόεδρο για τη διεξαγωγή ενός πολέμου χωρίς νομοθετική έγκριση, ενώ οι Δημοκρατικοί εξαπολύουν σφοδρά πυρά.
Η κριτική της αντιπολίτευσης: «Αφού έσυρε την Αμερική σε έναν δαπανηρό πόλεμο, η κυβέρνηση Τραμπ εξακολουθεί να μην μπορεί να αναφέρει ούτε ένα πράγμα που κέρδισαν οι Αμερικανοί σε αντάλλαγμα», δήλωσε ο επικεφαλής των Δημοκρατικών στη Γερουσία, Τσακ Σούμερ, μετά την ενημέρωση που είχε από τον Υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, προσθέτοντας ότι το Ιράν θα αποκομίσει δισεκατομμύρια, διατηρώντας την επιρροή του στην περιοχή.
Το οικονομικό αντάλλαγμα και το μέτωπο του Λιβάνου
Μέσα σε αυτό το εκρηκτικό κλίμα, ο Ιρανός Πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν ανακοίνωσε ότι 6 από τα συνολικά 12 δισεκατομμύρια δολάρια ιρανικών περιουσιακών στοιχείων που είχαν παγώσει στο Κατάρ πρόκειται να απελευθερωθούν και να επιστραφούν στη χώρα. Ο Πεζεσκιάν χαρακτήρισε το μνημόνιο 14 σημείων —το οποίο προβλέπει εξαιρέσεις από τις αμερικανικές κυρώσεις στο ιρανικό πετρέλαιο— ως «μεγάλη νίκη για τον ιρανικό λαό». Από την πλευρά της, η Τεχεράνη επιχειρεί να επιβάλει τέλη στα πλοία που διέρχονται από το Στενό του Ορμούζ, προειδοποιώντας με μπλόκο όσα παρεκκλίνουν.
Η περιφερειακή αστάθεια περιπλέκεται περαιτέρω από τη στάση του Ισραήλ, το οποίο απέχει από τις συνομιλίες και αποστασιοποιείται από τη συμφωνία. Η ένταση επηρεάζει άμεσα και τον Λίβανο, με τον πρόεδρο του Κοινοβουλίου Ναμπίχ Μπέρι (σύμμαχο της υποστηριζόμενης από το Ιράν Χεζμπολάχ) να εκφράζει ανοιχτά αμφιβολίες για μια ξεχωριστή ειρηνευτική συμφωνία Λιβάνου-Ισραήλ με αμερικανική μεσολάβηση.
Στο παιχνίδι της αποκλιμάκωσης επιχειρεί να μπει και η Γαλλία, με τον Πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν να δηλώνει ότι συνεργάζεται με το Ομάν για την αποναρκοθέτηση του Στενού του Ορμούζ. Ωστόσο, ο αναπληρωτής Υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Καζέμ Γκαριμπαμπάντι, απέρριψε αμέσως την ευρωπαϊκή ανάμειξη, ξεκαθαρίζοντας με ανάρτησή του στο «X» ότι η απομάκρυνση των ναρκών αποτελεί αποκλειστική αρμοδιότητα του Ιράν και προειδοποιώντας το Παρίσι να μην περιπλέκει την κατάσταση.
