Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή Ο Πέδρο Σάντσεθ, ο μακροβιότερος εν ενεργεία αριστερός ηγέτης της Ευρώπης, (στην εξουσία από το 2018), έχει αποκτήσει διεθνή προβολή, χάρη στη στάση του απέναντι στον αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, σε ζητήματα όπως το Ιράν και η μετανάστευση. Ωστόσο, το ερώτημα αν θα αντέξει ο Σάντσεθ στην εξουσία της Ισπανίας, μέχρι το τέλος της θητείας του, το 2027, κατέστη επιτακτικό αυτή την εβδομάδα.
Ο ισπανός πρωθυπουργός αντιμετωπίζει πολιτικό κυκλώνα: ο Χοσέ Λουίς Άμπαλος, από τους στενότερους συνεργάτες του, πρώην υπ’ αριθμόν 2 του Σοσιαλιστικού Κόμματος, και πρώην υπουργός Μεταφορών, καταδικάστηκε τη Δευτέρα, σε φυλάκιση 24 ετών, για συμμετοχή σε εγκληματική οργάνωση, διαφθορά, υπεξαίρεση δημόσιων πόρων και άσκηση παράνομης επιρροής, εν μέσω πανδημίας του κορονοϊού. Η σύζυγος του Σάντσεθ, Μπεγκόνια Γκόμεθ, κατηγορείται επίσης για διαφθορά και της κατασχέθηκε το διαβατήριο, επειδή θεωρήθηκε ύποπτη φυγής. Επιπλέον, νέες κατηγορίες διαφθοράς βαραίνουν και τον πρώην πρωθυπουργό των Σοσιαλιστών, Χοσέ Λουίς Θαπατέρο (2004-2011).
Ο Σάντσεθ μετρ της πολιτικής επιβίωσης
Ο Σάντσεθ ζήτησε και παρενέβη στο κοινοβούλιο την Τετάρτη, για να υπερασπιστεί τα πεπραγμένα του, τη στιγμή που η κεντροδεξιά αντιπολίτευση ζητεί μετ’ επιτάσεως τη διεξαγωγή πρόωρων εκλογών. Ο Σάντσεθ όμως φημίζεται για την ικανότητα του να επιβιώνει πολιτικά. Ορισμένοι αναλυτές υποστηρίζουν ότι θα το κατορθώσει εκ νέου, μετατρέποντας τις διώξεις κατά της συζύγου, σε όπλο υπέρ του.
«Δεν υπάρχει γενικευμένη διαφθορά», είπε ο Σάντσεθ, απευθυνόμενος στους βουλευτές. «Δεν είμαστε αλάνθαστοι, αλλά η ηθική απαίτηση της Αριστεράς είναι να ενεργεί με αποφασιστικότητα και να δίνει το παράδειγμα», πρόσθεσε. Οι δηλώσεις του αυτές παρέπεμπαν σε αντίστοιχες, τον Ιούλιο του 2025, όταν είχε εμφανιστεί ξανά, ενώπιον του κοινοβουλίου, υπό παρόμοιες συνθήκες, μετά την εμπλοκή του Σάντος Θερδάν, ενός ακόμη υψηλόβαθμου στελέχους των ισπανών Σοσιαλιστών, ύποπτου για παράνομες προμήθειες σε δημόσιες συμβάσεις. Τότε, ο Σάντσεθ είχε παρουσιάσει ένα σχέδιο για την καταπολέμηση της διαφθοράς, το οποίο όμως παρέμεινε ανενεργό.
Πυρ ομαδόν από την κεντροδεξιά αντιπολίτευση
Ο ηγέτης του κεντροδεξιού Λαϊκού Κόμματος, Αλμπέρτο Νούνιεθ Φεϊχό, επικεφαλής της αντιπολίτευσης, κατηγόρησε τον Σάντσεθ για «πλήρη έλλειψη ηθικής», χαρακτηρίζοντας τον «πολιτικό συνδετικό κρίκο της διαφθοράς». «Θα έπρεπε να ανατρέψουμε αυτή την κυβέρνηση με πρόταση μομφής», δήλωσε. Ωστόσο, το Λαϊκό Κόμμα, δε διαθέτει την απαιτούμενη κοινοβουλευτική στήριξη, για να καταθέσει πρόταση μομφής, η οποία πρέπει να εγκριθεί από 176 βουλευτές, επί συνόλου 350, του κοινοβουλίου. Αυτός είναι ο μοναδικός θεσμικός μηχανισμός, ο οποίος μπορεί να οδηγήσει στην ανατροπή ενός πρωθυπουργού στην Ισπανία.
Με τον ίδιο ακριβώς τρόπο, το 2018, ο Σάντσεθ είχε απομακρύνει από την εξουσία, τον συντηρητικό προκάτοχό του και πρώην ηγέτη του Λαϊκού Κόμματος, Μαριάνο Ραχόι, επικαλούμενος τα σκάνδαλα διαφθοράς που τότε έπλητταν το Λαϊκό Κόμμα.
Οι κυβερνητικοί εταίροι του Σάντσεθ τον επικρίνουν, αλλά δεν αποσύρουν τη στήριξή στην κυβέρνηση
Οι εταίροι της κυβέρνησης Σάντσεθ, οι οποίοι θεωρητικά θα μπορούσαν να αποσύρουν την εμπιστοσύνη τους, αρνούνται να συμπράξουν με τους συντηρητικούς, που έχουν συμμαχήσει με το ακροδεξιό κόμμα Vox, σε αρκετές περιφέρειες, παρά το γεγονός ότι η κριτική προς τη σοσιαλιστική κυβέρνηση γίνεται ολοένα και εντονότερη. Αυτό ισχύει τόσο για το ριζοσπαστικό αριστερό κόμμα Sumar, αρκετά μέλη του οποίου μετέχουν στην κυβέρνηση, όσο και για τη Ρεπουμπλικανική Αριστερά της Καταλονίας (ERC) και το Εθνικιστικό Κόμμα των Βάσκων (PNV).
Πρόταση των Καταλανών για λύση «τύπου Στάρμερ»
Η γαλλική εφημερίδα Le Monde σημείωσε ότι οι καταλανοί εθνικιστές του κόμματος Junts («Μαζί»), οι οποίοι αποχώρησαν από τον κυβερνητικό συνασπισμό, τον Οκτώβριο του 2025, πρότειναν, μια «λύση τύπου Στάρμερ», αναφερόμενοι στον βρετανό πρωθυπουργό των Εργατικών, ο οποίος αναγκάστηκε να παραιτηθεί τη Δευτέρα, υπό την πίεση του ίδιου του κόμματός του. Ζήτησαν από τον Σάντσεθ «να αποσυρθεί και να αφήσει το Κοινοβούλιο να ορίσει κάποιον ικανό να τηρήσει τις δεσμεύσεις του».
Συνεχίζονται οι δικαστικές εξελίξεις
Παρά το αδιέξοδο στο κοινοβούλιο, οι δικαστικές εξελίξεις συνεχίζονται. Λίγες ώρες μετά την κοινοβουλευτική συνεδρίαση της Τετάρτης, η σύζυγος του ισπανού πρωθυπουργού παρέδωσε το διαβατήριό της σε δικαστή της Μαδρίτης, ο οποίος την κατηγορεί ότι εκμεταλλεύτηκε τη θέση της για προσωπικό όφελος, στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων της στο πανεπιστήμιο Κομπλουτένσε της Μαδρίτης. Ο δικαστής επικαλέστηκε τον κίνδυνο να διαφύγει η Γκόμεθ και εκτίμησε ότι οι αστυνομικοί που είναι υπεύθυνοι για την ασφάλειά της, «θα μπορούσαν, είτε με δική τους πρωτοβουλία, είτε κατόπιν εντολής των προϊσταμένων τους, να διευκολύνουν τη διαφυγή της». Οι δηλώσεις του προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις και οδήγησαν στην έναρξη πειθαρχικής διαδικασίας από το αρμόδιο όργανο εποπτείας της Δικαιοσύνης.
Ανώτερα κυβερνητικά στελέχη κατηγορούν τον δικαστή για μεροληψία, ενώ σχολιαστές εκφράζουν την άποψη ότι ο δικαστής, ο οποίος τον Σεπτέμβριο συμπληρώνει τα 72 έτη –υποχρεωτική ηλικία συνταξιοδότησης–, επιδιώκει να διεξαγάγει την τελευταία πολιτική «σταυροφορία» της σταδιοδρομίας του.
Η υπόθεση της συζύγου του Σάντσεθ αναπάντεχο όπλο υπέρ του
Εκ πρώτης όψεως, η παραπομπή της συζύγου του σε δίκη, φαίνεται ότι αποτελεί ένα σοβαρό πλήγμα για τον Σάντσεθ, Ωστόσο, αναλυτές εκτιμούν ότι ο ισπανός πρωθυπουργός, γνωστός για την ικανότητά του να επιβιώνει πολιτικά, επιχειρεί να μετατρέψει την υπόθεση, υπέρ του. Η κυβέρνηση του υποστηρίζει ότι πρόκειται για μια στοχευμένη επίθεση, από έναν εμμονικό δικαστή, ο οποίος, στην απόφασή του, συνέκρινε την κυβέρνηση Σάντσεθ με «απολυταρχικά καθεστώτα». Παρουσιάζοντας την οικογένεια του πρωθυπουργού ως θύμα μιας εκστρατείας λάσπης, η ισπανική κυβέρνηση επιδιώκει να θολώσει τα νερά γύρω από όλες τις δικαστικές υποθέσεις που τη βαραίνουν, επισημαίνουν αναλυτές στην εφημερίδα The Νew York Times.
Αν αυτή η στρατηγική αποδώσει, ενδέχεται να περιορίσει τη ζημιά που προκαλούν στην εικόνα της ισπανικής κυβέρνησης και οι υπόλοιπες υποθέσεις διαφθοράς. Ανώτερα κυβερνητικά στελέχη υποστηρίζουν ότι η υπόθεση εναντίον της συζύγου του Σάντσεθ αποτέλεσε «αυτογκόλ» των πολιτικών του αντιπάλων. Όπως και οι συγκρούσεις του με τον Τραμπ, η δίκη της συζύγου του, τονίζουν, δίνει στον Σάντσεθ ένα επιχείρημα, γύρω από το οποίο μπορεί να συσπειρώσει τους μη ενθουσιώδεις αριστερούς ψηφοφόρους.
Οι Ισπανοί δεν εμπιστεύονται ούτε τους πολιτικούς ούτε τη Δικαιοσύνη – Δημοσκοπήσεις
Γεγονός πάντως παραμένει ότι η υπόθεση της Γκόμεθ, η οποία τελεί υπό δικαστική έρευνα από το 2024, όταν μια συντηρητική οργάνωση κατά της διαφθοράς υπέβαλε καταγγελία εναντίον της, σε συνδυασμό με τις άλλες υποθέσεις διαφθοράς, έχουν οξύνει τις κοινωνικές και πολιτικές αντιπαραθέσεις και έχουν υπονομεύσει την εμπιστοσύνη των Ισπανών προς τους πολιτικούς και προς τη Δικαιοσύνη.
Σύμφωνα με τις περισσότερες δημοσκοπήσεις του Ιουνίου, το Λαϊκό Κόμμα διατηρεί προβάδισμα έναντι των Σοσιαλιστών από τέσσερις (32,4% έναντι 27,7%) μέχρι και πεντέμιση μονάδες (32%, έναντι 25,6%).
