Καθώς τα τελευταία 24ώρα η ρωσική ηγεσία όσον αφορά στον πόλεμο της Ουκρανίας εμφανίζεται να παίζει το χαρτί ότι υπάρχουν οι συνθήκες που φέρνουν πιο κοντά το τέλος της σύγκρουσης, αναλυτές και ειδικοί προσπαθούν να αποκωδικοποιήσουν τους λόγους πίσω από την νέα αυτή «εκτίμηση» της Μόσχας, με τα στοιχεία να συγκλίνουν πως η μεταστροφή αυτή προκύπτει μάλλον από αναγκαιότητα παρά από επιλογή.
Την αρχή έκανε ο πρόεδρος της Ρωσίας, Βλαντίμιρ Πούτιν κατά την διάρκεια της εκεχειρίας και των εκδηλώσεων στην ρωσική πρωτεύουσα για τον εορτασμό της Ημέρας της Νίκης, όταν δήλωσε πως ο ίδιος πιστεύει πως το ζήτημα φτάνει προς το τέλος του. Πριν από λίγο, ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντιμίτρι Πεσκόφ, επανέλαβε την παραπάνω εκτίμηση σχολιάζοντας ότι: «Όλη η πρόοδος σε ό,τι αφορά την ειρηνευτική διαδικασία επιτρέπει να πούμε ότι το τέλος πραγματικά πλησιάζει. Αλλά σε αυτό πλαίσιο, δεν είναι δυνατόν για την ώρα να υπεισέλθουμε σε συγκεκριμένες λεπτομέρειες». Σύμφωνα με τον ίδιο, η Ρωσία χαιρετίζει τις μεσολαβητικές προσπάθειες των ΗΠΑ και υποστήριξε ότι η σύγκρουση μπορεί να τελειώσει ανά πάσα στιγμή, αρκεί ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι και η πολιτική τάξη της χώρας να λάβουν τις απαραίτητες αποφάσεις.
Σύμφωνα με τα ρωσικά μέσα ενημέρωσης ο Πεσκόφ δήλωσε και κάτι ακόμα: «Ο πρόεδρος Πούτιν είναι έτοιμος να συναντηθεί με τον Ζελένσκι για συνομιλίες οποιαδήποτε στιγμή, στην Μόσχα ή σε άλλη τοποθεσία. Όμως μια συνάντηση σε κάποια άλλη τοποθεσία έχει νόημα μόνο αν η διαδικασία ειρήνευσης έχει οριστικοποιηθεί».
Η ρωσική οικονομία στα τάρταρα
Την παραπάνω ρητορική όσον αφορά στο τέλος του πολέμου της Ουκρανίας, ήρθαν να πλαισιώσουν τα στοιχεία για την ρωσική οικονομία που παρουσίασε σε συνέντευξή του στην εφημερίδα Vedomosti ο αντιπρόεδρος της ρωσικής κυβέρνησης Αλεξάντερ Νόβακ. Σύμφωνα με τον ίδιο, η Ρωσία αναθεώρηση προς τα κάτω τις προβλέψεις της για την οικονομική ανάπτυξη το 2026 και για τα επόμενα τρία χρόνια, διατηρώντας μάλιστα αμετάβλητη την εκτίμηση της για την τιμή του πετρελαίου (ήτοι για τα έσοδα της από τους υδρογονάνθρακες) παρά την άνοδο των τιμών του πετρελαίου που φέρνει ο πόλεμος στην Μέση Ανατολή.
Σύμφωνα με τις νέες προβλέψεις του υπουργείου Οικονομίας, ο ρυθμός ανάπτυξης του ΑΕΠ για το 2026 μειώθηκε στο 0,4% από 1,3% που προβλεπόταν προηγουμένως, ενώ για το 2027 η ανάπτυξη εκτιμάται πλέον στο 1,4% αντί για 2,8%. Η οικονομία αναμένεται να φτάσει σε ανάπτυξη 2,4% το 2029.
Ο Νόβακ υποστήριξε ότι η επιβράδυνση ήταν αναμενόμενη μετά από μια περίοδο ισχυρής ανάπτυξης το 2023 και το 2024, η οποία —όπως επισημαίνουν πολλοί αναλυτές— τροφοδοτήθηκε κυρίως από τις στρατιωτικές δαπάνες για τις ανάγκες του πολέμου στην Ουκρανία.
Οι τιμές του πετρελαίου και η πίεση προς την Μόσχα
Το σημείο που προκαλεί την μεγαλύτερη έκπληξη σε όσα ανέφερε ο Νόβακ, είναι ότι η προβλεπόμενη τιμή πετρελαίου που χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό των δημοσίων εσόδων θα παραμείνει στα 59 δολάρια το βαρέλι το 2026. Η τιμή αυτή αντιστοιχεί στο λεγόμενο «όριο αναφοράς» (cut-off price), το οποίο καθορίζει ποιο μέρος των εσόδων από το πετρέλαιο θα κατευθύνεται στο Εθνικό Ταμείο Πλούτου της Ρωσίας.
Παράλληλα, η τιμή του πετρελαίου εκτιμάται ότι θα παραμείνει στα 50 δολάρια το βαρέλι για τα επόμενα τρία χρόνια, παρότι πολλοί αναλυτές θεωρούσαν ότι η Ρωσία θα συγκαταλεγόταν στους βασικούς ωφελημένους από την άνοδο των τιμών μετά τις αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις κατά του Ιράν και τον αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ.
«Είναι σημαντικό να συνεχιστεί μια πραγματιστική και συντηρητική πολιτική. Η κρίση δημιουργεί συνθήκες για αυξημένα έσοδα από εξαγωγές πετρελαίου, φυσικού αερίου και ορισμένων ακόμη προϊόντων. Ωστόσο, αυτό το αποτέλεσμα δεν είναι μακροπρόθεσμο», δήλωσε ο Νόβακ στη Vedomosti.
Η ρωσική οικονομία, αξίας περίπου 3 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, έχει δεχθεί ισχυρό πλήγμα από τον πόλεμο στην Ουκρανία, τις δυτικές κυρώσεις και τα υψηλά επιτόκια. Το πρώτο τρίμηνο του έτους συρρικνώθηκε κατά 0,3%, καταγράφοντας την πρώτη τριμηνιαία ύφεση από τις αρχές του 2023. Στην επιβράδυνση συνέβαλαν οι αυξήσεις φόρων στις αρχές του έτους, αλλά και οι μεγάλες εκπτώσεις στις τιμές του ρωσικού πετρελαίου λόγω των δυτικών κυρώσεων.
Το μέλλον του OPEC και του OPEC+
Αν και δεν υπάρχει καμία αναφορά από την πλευρά της Μόσχας ή κάποια ουσιαστική εκτίμηση που να συνδέει τις πιέσεις στην ρωσική οικονομία με το μέλλον του OPEC και του OPEC+, οι εξελίξεις στον ενεργειακό τομέα και ειδικότερα στις τιμές του πετρελαίου αποτελούν το βασικό πρίσμα υπό το οποίο ακόμα και η ρωσική πλευρά κάνει τις προβλέψεις της για την οικονομία της χώρας.
Έτσι δεν είναι απίθανο στην βασική εκτίμηση της για τις τιμές του πετρελαίου η Μόσχα να συμπεριέλαβε την πιθανότητα ανοίγματος των Στενών του Ορμούζ (ή έστω ότι η παρούσα αβεβαιότητα δεν θα κρατήσει για πολύ), αλλά και την αποχώρηση των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων από το καρτέλ του πετρελαίου. Η απόφαση των ΗΑΕ, έχει δημιουργήσει σημαντική αναταραχή στον τομέα, καθώς από την κίνηση αυτή ζημιωμένοι μακροπρόθεσμα θεωρούνται τόσο η Σαουδική Αραβία, όσο και η Ρωσία.
Από τα παραπάνω, σε συνδυασμό με την αμερικανική προσέγγιση για «κατάληψη» όλο και ισχυρότερης θέσης στην αγορά πετρελαίου που έχει επιθετικά προωθήσει ο Ντόναλντ Τραμπ και ρωγμές στον OPEC, γίνεται κατανοητό ότι η Ρωσία μάλλον αναμένει ότι η πίτα της στον κλάδο θα περιοριστεί ακόμα περισσότερο.
