Σε μια κίνηση που προετοίμαζε επικοινωνιακά επί μήνες -χρησιμοποιώντας μάλιστα αρκετά ανακριβή ή και απολύτως ψευδή στοιχεία, αλλά και προσωπικές επιθέσεις όπως επί παραδείγματι εναντίον του προέδρου της Γαλλίας Εμμανουέλ Μακρόν– προχώρησε μέσα στην εβδομάδα που μας πέρασε ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ανακοινώνοντας την δημιουργία μιας διαδικτυακής πλατφόρμας- εργαλείου που υποτίθεται ότι θα βοηθήσει τους Αμερικανούς πολίτες να έχουν πρόσβαση σε συνταγογραφούμενα φάρμακα σε χαμηλές τιμές.

Στόχος ο περιορισμός του κόστους ζωής

Στόχος σύμφωνα με όσα ανέφερε ο ίδιος σε σχετική εκδήλωση παρουσίασης της πλατφόρμας TrumpRx είναι ο περιορισμός του κόστους συνολικά της υγειονομικής περίθαλψης και γενικότερα η αντιμετώπιση της κρίσης κόστους ζωής, ενώ όπως σημείωσε με το χαρακτηριστικό του ύφος οι Αμερικανοί «θα γλιτώσουν μια περιουσία».

Η αποτελεσματικότητα της πλατφόρμας, αλλά και το εύρος των σκευασμάτων που αυτή καλύπτει, εκ των πραγμάτων βρίσκονται στο επίκεντρο της προσοχής του δημόσιου διαλόγου για το θέμα, ενώ ειδικό ενδιαφέρον δίνεται στις συμφωνίες που έχει κλείσει η κυβέρνηση με διάφορες φαρμακευτικές εταιρείες.

Η TrumpRx μοιράζει προσφορές, όχι φάρμακα

Σύμφωνα με όσα ανακοινώθηκαν η πλατφόρμα δεν θα λειτουργεί ως ηλεκτρονικό κατάστημα πώλησης φαρμάκων, όπερ σημαίνει ότι οι Αμερικανοί δεν θα κάνουν απευθείας αγορές από αυτό. Αντίθετα στη πλατφόρμα θα «ανεβαίνουν» προσφορές και οι ενδιαφερόμενοι θα μπορούν να παίρνουν «κουπόνι» για να πάνε στο κατάστημα που έχει την προσφορά και να πάρουν το φάρμακο που θέλουν με μειωμένη τιμή.

Επιπλέον η πλατφόρμα μπορεί να παραπέμπει σε ιστοσελίδες καταστημάτων μέσω των οποίων οι χρήστες θα μπορούν να προχωρούν κανονικά σε αγορές φαρμάκων με μειωμένες τιμές. Οι ασφαλισμένοι (απευθύνεται και σε ανασφάλιστους που στις ΗΠΑ είναι αρκετοί), θα έχουν ακόμα πιο χαμηλές τιμές, ενώ θα προωθούνται ιδιαίτερα και τα γενόσημα σε ακόμα πιο χαμηλές τιμές.
Από τις ανακοινώσεις προκύπτει ότι η πλατφόρμα ξεκίνησε με πάνω από 40 φάρμακα, στα οποία περιλαμβάνονται και τα εξειδικευμένα φάρμακα για την απώλεια βάρους όπως τα Ozempic και Wegovy.

Προκλητική η πολιτική Τραμπ για τα φάρμακα

Για μια ακόμα φορά ο Τραμπ απέδωσε τις χαμηλότερες τιμές που εμφανίζονται στην πλατφόρμα στην πίεση που άσκησε ο ίδιος στις φαρμακοβιομηχανίες, υποστηρίζοντας ότι απαίτησε οι χρεώσεις στις ΗΠΑ να ευθυγραμμιστούν με εκείνες άλλων χωρών (στην λογική βέβαια του America First). Πρόσθεσε ότι αυτό ενδέχεται να οδηγήσει σε αυξήσεις τιμών για συνταγογραφούμενα φάρμακα σε ξένες αγορές, με το επιχείρημα ότι «οι ΗΠΑ έχουν κουραστεί να επιδοτούν τον υπόλοιπο κόσμο». Στη ρητορική αυτή εντάσσονται και οι επιθέσεις που έχει απολύσει κατά το παρελθόν στον Εμμανουέλ Μακρόν και σε άλλους ηγέτες και οι οποίες είχαν φέρει την αντίδραση του Γάλλου προέδρου διαδικτυακά. Ο Τραμπ είχε φτάσει σε σημείο να μιμείται την προφορά του Μακρόν και να τον παρουσιάζει ότι δέχτηκε να αυξήσει τις τιμές των φαρμάκων στην Γαλλία και στην Ευρώπη υπό την απειλή υποτίθεται της επιβολής δασμών στα κρασιά και τις σαμπάνιες.

Οι συμφωνίες που προηγήθηκαν

Ο πρόεδρος είχε προαναγγείλει το TrumpRx ήδη από τον Σεπτέμβριο, όταν ανακοίνωσε την πρώτη από περισσότερες από 15 συμφωνίες με φαρμακευτικές εταιρείες για να μειωθούν οι τιμές των φαρμάκων στις ΗΠΑ, ώστε να πλησιάζουν τη χαμηλότερη τιμή που προσφέρεται σε άλλες ανεπτυγμένες χώρες. Τον Δεκέμβριο δήλωσε ότι η πλατφόρμα θα προσφέρει «τεράστιες εκπτώσεις σε όλους τους καταναλωτές», αν και παραμένει ασαφές εάν οι τιμές στις ιστοσελίδες των εταιρειών θα είναι συστηματικά καλύτερες από εκείνες που πολλοί ασφαλισμένοι εξασφαλίζουν ήδη μέσω των προγραμμάτων τους.

Δημοσιεύματα σημειώνουν ότι η κυβέρνηση έχει συνάψει συμφωνίες με μεγάλες φαρμακοβιομηχανίες — όπως Pfizer, Eli Lilly και Merck — οι οποίες έχουν συμφωνήσει να μειώσουν τιμές, όμως για τις συμφωνίες αυτές ελάχιστα έχουν γίνει γνωστά πέραν κάποιων ανακοινώσεων στην ιστοσελίδα του Λευκού Οίκου σχετικά με τις παλιές και τις νέες τιμές σε κάποια φάρμακα.

Πετυχαίνει η πλατφόρμα τον στόχο της ή είναι πυρότεχνημα;

Σε αυτό το πλαίσιο το ενδιαφέρον των αναλυτών και των ειδικών της πολιτικής φαρμάκου επικεντρώνεται στο κατά πόσο οι εξαγγελίες αυτές θα μεταφραστούν πραγματικά σε εξοικονόμηση και περιορισμό του κόστους για μεγάλα κομμάτια του πληθυσμού όπως διατείνεται ο πρόεδρος Τραμπ.

Επί παραδείγματι δεν είναι λίγοι εκείνοι που έσπευσαν να τονίσουν ότι οι τιμές που παρουσιάστηκαν στα 43 πρώτα φάρμακα που εμφανίζονται στην ιστοσελίδα του TrumpRx, οι τιμές είναι ίδιες με τις τιμές που προσφέρουν ήδη υπάρχουες πλατφόρμες και βάσεις δεδομένων.

Σε άρθρο τους οι Los Angeles Times σημειώνουν ως παράδειγμα το σκεύασμα Dauvee της Pfizer που είναι για την εμμηνόπαυση και στην πλατφόρμα του Τραμπ πωλείται έναντι 30,30 δολαρίων, όσο δηλαδή σε όλες τις άλλες αντίστοιχες πλατφόρμες όπως η GoodRx. Αντίστοιχα σημειώνουν ότι όσον αφορά στο Wegovy που στην πλατφόρμα του Τραμπ ήταν σε προσφορά στα 199 δολάρια, η κατασκευάστρια εταιρεία το διαθέτει ήδη στην ίδια μειωμένη τιμή σε μια δική της ιστοσελίδα.

Τι αντίκτυπο έχει στην αγορά του φαρμάκου

Ανεξάρτητα από το παραπάνω, τόσο η πλατφόρμα όσο και οι συμφωνίες της κυβέρνησης Τραμπ με τις φαρμακευτικές προκαλούν ανησυχίες σχετικά με την επίδραση που θα έχουν στην αγορά, αλλά και στην κερδοφορία των επιχειρήσεων, με την Novo Nordisk να προειδοποιεί για πτώση πωλήσεων και κερδών κοντά στο 13% μέσα στο 2026 εξαιτίας της πολιτικής του Τραμπ για τα φάρμακα, αλλά και εξαιτίας του εντεινόμενου ανταγωνισμού. Άλλοι παράγοντες της αγοράς τονίζουν ότι στελέχη εταιρειών αναφέρουν ότι στον κλάδο επικρατεί σχετική ανησυχία με αφορμή την πλατφόρμα αυτή και τις προοπτικές πωλήσεων για το έτος.

Αδιαφάνεια και πιθανή σύγκρουση συμφερόντων

Με βάση τα παραπάνω πάντως ο Ντόναλντ Τραμπ δέχτηκε τα πυρά των Δημοκρατικών αφού δεν είναι λίγοι εκείνοι οι γερουσιαστές και οι βουλευτές που ζητούν να δοθούν στην δημοσιότητα οι συμφωνίες που σύναψε ο Τραμπ με τις εταιρείες και ταυτόχρονα αφήνουν να εννοηθεί ότι η πρωτοβουλία του προέδρου ίσως τον φέρνει αντιμέτωπο με σύγκρουση συμφερόντων δεδομένης της σχέσης του γιου του Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ με μια ανταγωνιστική πλατφόρμα την BlinkRx.