Σκηνές έντασης εκτυλίχθηκαν το βράδυ της Πέμπτης στην Τεχεράνη, όταν πολίτες άρχισαν να φωνάζουν συνθήματα από τα σπίτια τους και να συγκεντρώνονται στους δρόμους, ανταποκρινόμενοι στο κάλεσμα του εξόριστου διαδόχου του Σάχη, Ρεζά Παχλαβί. Σύμφωνα με μαρτυρίες, η κινητοποίηση σηματοδοτεί νέα κλιμάκωση των διαδηλώσεων που έχουν εξαπλωθεί σε ολόκληρη τη χώρα.

Λίγο μετά την έναρξη των διαμαρτυριών, οι ιρανικές αρχές διέκοψαν την πρόσβαση στο διαδίκτυο και τις τηλεφωνικές γραμμές, ένα μέτρο που στο παρελθόν έχει προηγηθεί σκληρών κατασταλτικών επιχειρήσεων.

Το στοίχημα Παχλαβί και τα συνθήματα υπέρ του Σάχη

Οι διαδηλώσεις αποτέλεσαν την πρώτη δοκιμασία για το κατά πόσο η ιρανική κοινωνία μπορεί να συσπειρωθεί γύρω από τον Ρεζά Παχλαβί, γιο του τελευταίου Σάχη, ο οποίος εγκατέλειψε το Ιράν, λίγο πριν από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979.

Σε αρκετές συγκεντρώσεις ακούστηκαν συνθήματα υπέρ του Σάχη – κάτι που παλαιότερα θα μπορούσε να επισύρει ακόμη και θανατική ποινή. Πλέον, όμως, τα συνθήματα αυτά αναδεικνύουν το βάθος της οργής που τροφοδοτείται από τη βαριά οικονομική κρίση.

Νεκροί, συλλήψεις και κλείσιμο αγορών

Οι κινητοποιήσεις της Πέμπτης ήρθαν ως συνέχεια των διαδηλώσεων που ξέσπασαν σε πόλεις και αγροτικές περιοχές την Τετάρτη. Περισσότερες αγορές και παζάρια έκλεισαν σε ένδειξη συμπαράστασης στους διαδηλωτές.

Σύμφωνα με την οργάνωση Human Rights Activists News Agency, με έδρα τις ΗΠΑ, τουλάχιστον 41 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους, ενώ περισσότεροι από 2.270 έχουν συλληφθεί. Η κλιμάκωση αυξάνει την πίεση, τόσο στην πολιτική κυβέρνηση όσο και στον ανώτατο ηγέτη, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ.

«Θάνατος στη δικτατορία» στους δρόμους της Τεχεράνης

Ο Παχλαβί είχε καλέσει σε μαζικές διαδηλώσεις στις 8 το βράδυ (τοπική ώρα) την Πέμπτη και την Παρασκευή. Όταν το ρολόι έδειξε την προκαθορισμένη ώρα, ολόκληρες γειτονιές της Τεχεράνης «εξερράγησαν» από συνθήματα όπως «Θάνατος στον δικτάτορα!» και «Θάνατος στην Ισλαμική Δημοκρατία!».

Άλλοι διαδηλωτές φώναζαν: «Αυτή είναι η τελευταία μάχη! Ο Παχλαβί θα επιστρέψει!», ενώ χιλιάδες κατέβηκαν στους δρόμους.

Η προειδοποίηση προς το καθεστώς και το βλέμμα του Τραμπ

«Μεγάλο έθνος του Ιράν, τα μάτια όλου του κόσμου είναι στραμμένα πάνω σας. Βγείτε στους δρόμους και, ενωμένοι, φωνάξτε τα αιτήματά σας», δήλωσε ο Παχλαβί. Παράλληλα, προειδοποίησε την Ισλαμική Δημοκρατία, τον ηγέτη της και τους Φρουρούς της Επανάστασης ότι «ο κόσμος και ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ παρακολουθούν στενά».

Οι δηλώσεις αυτές έρχονται σε μια περίοδο, κατά την οποία ο Τραμπ έχει προειδοποιήσει ότι οι ΗΠΑ θα παρέμβουν, εάν η Τεχεράνη «σκοτώσει βίαια ειρηνικούς διαδηλωτές», προκαλώντας την έντονη αντίδραση του ιρανικού ΥΠΕΞ.

Χωρίς ηγεσία οι διαδηλώσεις – φόβοι για αιματηρή καταστολή

Παρά την ένταση, το κίνημα παραμένει σε μεγάλο βαθμό χωρίς κεντρική ηγεσία. Αναλυτές επισημαίνουν ότι η απουσία αξιόπιστης εναλλακτικής έχει υπονομεύσει και στο παρελθόν τις ιρανικές εξεγέρσεις.

Την ίδια ώρα, ιρανικά μέσα ανέφεραν επιθέσεις κατά δυνάμεων ασφαλείας, σε διάφορες περιοχές της χώρας, με νεκρούς και τραυματίες, γεγονός που εντείνει τους φόβους για γενικευμένη καταστολή.

«Τα ίδια αιτήματα, ξανά και ξανά»

Η Νομπελίστρια Ειρήνης Ναργκίς Μοχαμαντί παραμένει φυλακισμένη, ενώ ο γιος της, Αλί Ραχμανί, δήλωσε ότι οι Ιρανοί «βγαίνουν στους δρόμους, όπως το 2009 και το 2019, με τα ίδια αιτήματα: το τέλος της Ισλαμικής Δημοκρατίας, το τέλος ενός πατριαρχικού, δικτατορικού και θεοκρατικού καθεστώτος».

Το ερώτημα που παραμένει ανοιχτό είναι αν το νέο κύμα οργής θα καταφέρει αυτή τη φορά να αλλάξει την πορεία της χώρας.