Η Γερουσία των ΗΠΑ προώθησε την Πέμπτη ψήφισμα που θα περιόριζε τη δυνατότητα του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να προχωρήσει σε νέες στρατιωτικές επιθέσεις κατά της Βενεζουέλας, χωρίς έγκριση του Κογκρέσου. Το ψήφισμα εγκρίθηκε με 52 ψήφους υπέρ και 47 κατά, χάρη στη στήριξη των Δημοκρατικών και πέντε Ρεπουμπλικανών γερουσιαστών.
Παρότι θεωρείται σχεδόν βέβαιο ότι δε θα μετατραπεί σε νόμο —καθώς απαιτείται και η έγκριση της Βουλής των Αντιπροσώπων, αλλά και η υπογραφή του ίδιου του Τραμπ— η κίνηση έχει έντονο συμβολικό χαρακτήρα. Αποτυπώνει τη δυσφορία που επικρατεί ακόμη και στο εσωτερικό του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος, μετά τη νυχτερινή επιχείρηση σύλληψης του προέδρου της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο.
Ρεπουμπλικανικές ρωγμές μετά τη σύλληψη Μαδούρο
Μεταξύ των Ρεπουμπλικανών που υπερψήφισαν το ψήφισμα ήταν οι Τζος Χόλεϊ, Ραντ Πολ, Λίζα Μουρκόφσκι, Σούζαν Κόλινς και Τοντ Γιανγκ. «Αν ο πρόεδρος αποφασίσει ότι πρέπει να στείλει στρατεύματα στη Βενεζουέλα, τότε το Κογκρέσο οφείλει να έχει λόγο», δήλωσε ο Χόλεϊ, συνοψίζοντας το σκεπτικό των υποστηρικτών του μέτρου.
Η κυβέρνηση Τραμπ φέρεται πλέον να επιδιώκει τον έλεγχο των πετρελαϊκών πόρων και της πολιτικής εξουσίας στη χώρα, ενώ μέχρι σήμερα έχει επικαλεστεί μια σειρά από νομικά επιχειρήματα — από τον «πόλεμο κατά της τρομοκρατίας» έως μια επιχείρηση «επιβολής του νόμου» για τη σύλληψη του Μαδούρο και τη μεταφορά του στις ΗΠΑ.
«Ώρα το Κογκρέσο να βγει από τη σκιά»
Ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Τιμ Κέιν, που προκάλεσε τη σχετική ψηφοφορία, έκανε λόγο για ανάγκη θεσμικής αφύπνισης: «Είναι ώρα το Κογκρέσο να ασκήσει τον έλεγχό του στις στρατιωτικές επιχειρήσεις αυτού του είδους και να σταματήσει η μυστικότητα», τόνισε.
Παράλληλα, η ηγεσία των Ρεπουμπλικανών δήλωσε ότι δεν είχε προηγούμενη ενημέρωση για την επιχείρηση στη Βενεζουέλα, αν και μετά τις απόρρητες ενημερώσεις από κυβερνητικούς αξιωματούχους, εξέφρασε σε μεγάλο βαθμό ικανοποίηση.
Η οργή Τραμπ και η επίθεση στους «αντάρτες»
Ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ αντέδρασε οργισμένα, εξαπολύοντας επίθεση κατά των πέντε Ρεπουμπλικανών γερουσιαστών που στήριξαν το ψήφισμα.
«Δεν θα έπρεπε να εκλεγούν ποτέ ξανά», έγραψε σε ανάρτησή του στα social media, καταγγέλλοντας ότι επιχειρούν να του αφαιρέσουν την εξουσία να ενεργεί στρατιωτικά, χωρίς έγκριση του Κογκρέσου.
Το ερώτημα πλέον είναι αν η κίνηση της Γερουσίας αποτελεί απλώς μια πολιτική προειδοποίηση ή την αρχή μιας ευρύτερης θεσμικής σύγκρουσης, για τα όρια της προεδρικής εξουσίας στις ΗΠΑ.
Ο Νόμος περί Πολεμικών Εξουσιών στο περιθώριο
Το επεισόδιο επαναφέρει στο προσκήνιο τον σπάνια εφαρμοζόμενο Νόμο περί Πολεμικών Εξουσιών, που θεσπίστηκε μετά τον πόλεμο του Βιετνάμ και υποχρεώνει τον πρόεδρο να ενημερώνει το Κογκρέσο εντός 48 ωρών για στρατιωτικές ενέργειες και να διακόπτει τις επιχειρήσεις εντός 60-90 ημερών, χωρίς έγκριση.
Στην πράξη, ωστόσο, οι αμερικανοί πρόεδροι έχουν επανειλημμένα παρακάμψει τα όριά του — κάτι που, σύμφωνα με τους Δημοκρατικούς, συμβαίνει πλέον σε πρωτοφανή κλίμακα.
Από τη Βενεζουέλα… στη Γροιλανδία
Την ίδια στιγμή, ο Λευκός Οίκος δεν κρύβει ότι εξετάζει και άλλες επιλογές, με τη Γροιλανδία να βρίσκεται στο επίκεντρο. Κυβερνητικές πηγές έχουν δηλώσει ότι «η στρατιωτική επιλογή είναι πάντα στο τραπέζι», προκαλώντας αντιδράσεις ακόμη και εντός του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος.
Ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Ρούμπεν Γκαγιέγκο ανακοίνωσε ότι προετοιμάζει ψήφισμα για να «μπλοκάρει εισβολή στη Γροιλανδία», ενώ ο Τιμ Κέιν προανήγγειλε ανάλογες πρωτοβουλίες και για άλλες χώρες.
