ΔΕΛΧΙ Είστε οπαδός της χάθα γιόγκα, της αστάνγκα βινιάσα ή της ράτζα γιόγκα; Ή μήπως ασκείτε «πάουερ γιόγκα», «γυμνή γιόγκα» ή «χριστιανική γιόγκα»; Η αρχαία ινδική άσκηση έχει 64.000 «ασάνα»- όπως ονομάζονται οι στάσεις της γιόγκα- από τις οποίες εμπνέεται τα τελευταία χρόνια ο καθένας και δημιουργεί τη δική του γιόγκα: υπάρχει η «γελαστή γιόγκα», η «αστική γιόγκα», ακόμη και η «γιόγκα τηλεφωνικού κέντρου», όπως αποκαλεί ένας ινδός γκουρού τις ειδικές ασάνα που «εφηύρε» για να ασκούνται όσοι εργάζονται ως τηλεφωνητές.
Θέλοντας να βάλει τέλος στην εκμετάλλευση της γιόγκα από επιτήδειους επιχειρηματίες αλλά και να προστατεύσει την πολιτιστική κληρονομιά της Ινδίας, υπηρεσία της ινδικής κυβέρνησης άρχισε να κινηματογραφεί μία μία τις ασάνα. Ο στόχος είναι οι καταγεγραμμένες στάσεις να αποτρέψουν όποιον θελήσει να πατεντάρει νέα είδη, αποτελώντας αδιαμφισβήτητη απόδειξη ότι η γιόγκα ανήκει στην πανάρχαια ινδική παράδοση. Προηγούμενη προσπάθεια να καταγραφούν οι ασάνα με βάση μεταφράσεις αρχαίων κειμένων δεν απέδωσε τα αναμενόμενα αποτελέσματα, γι΄ αυτό η ινδική κυβέρνηση αποφάσισε την κινηματογράφησή τους. «Είναι σαν το ποδόσφαιρο και τη Βρετανία» είπε μιλώντας στη βρετανική εφημερίδα «Τhe Guardian» ο Σουνίλ Σινγκ, από τους κορυφαίους ινδούς γκουρού της γιόγκα. «Οι Βρετανοί το χάρισαν στον κόσμο, κάτι το οποίο είναι υπέροχο. Φανταστείτε όμως να άρχιζε ο κόσμος να ισχυρίζεται ότι εφηύρε το ποδόσφαιρο. Θα ήταν πολύ ενοχλητικό».
Ο δρ Βίνοντ Κουμάρ Γκούπτα, επικεφαλής της Ψηφιακής Βιβλιοθήκης Παραδοσιακής Γνώσης της Ινδίας, είπε στην ίδια εφημερίδα: «Το απλό κείμενο δεν αρκεί. Υπάρχουν άνθρωποι που ισχυρίζονται ότι κάνουν κάτι διαφορετικό από την αυθεντική γιόγκα ενώ δεν ισχύει κάτι τέτοιο. Η γιόγκα κατάγεται από την Ινδία. Δεν μπορεί κανείς να ισχυρίζεται πως εφηύρε μια νέα γιόγκα». Πρόσθεσε ότι στόχος της ινδικής κυβέρνησης «δεν είναι να σταματήσει τον κόσμο που κάνει γιόγκα αλλά εκείνους που την οικειοποιούνται και χρεώνουν ποσά για τα δικαιώματα franchise». Ο ίδιος, όπως πολλοί συμπατριώτες του, ασκεί την αρχαία αυτή τέχνη σε ένα πάρκο κοντά στο σπίτι του στο Δελχί. «Οσο για τη “χοτ γιόγκα”, την “πάουερ γιόγκα” και τα συναφή, δεν έχω κανένα σχόλιο. Δουλειά μας είναι να παράσχουμε τις αποδείξεις και να αφήσουμε τον κόσμο να αποφασίσει» .
Η εκστρατεία για την καταγραφή και την «προστασία» της γιόγκα ξεκίνησε πριν από αρκετά χρόνια, όταν ο Μπίκραμ Τσουντχάρι , ο οποίος δραστηριοποιείται στο Λος Αντζελες και αυτοαποκαλείται «καθηγητής γιόγκα των σταρ», προσπάθησε να πατεντάρει την «μπίκραμ γιόγκα» στις ΗΠΑ.
Σήμερα υπάρχει στους γιόγκι μια διαμάχη ανάμεσα σε εκείνους που υποστηρίζουν ότι μόνο η παραδοσιακή γιόγκα αξίζει το όνομά της και στη νεότερη γενιά, η οποία είναι ανοιχτή στις νέες παραλλαγές, επειδή- όπως λέει ο γκουρού Μόχαν, 31 ετών, που εφηύρε τη «γιόγκα τηλεφωνικού κέντρου»- «ο τρόπος ζωής ήταν διαφορετικός πριν από 2.000
χρόνια».
