ΡΕΠΟΡΤΑΖ

Η επιστροφή της κωμωδίας

Τέσσερις ελληνικές ταινίες στο top 10 των ταινιών δεν είναι συνηθισμένο φαινόμενο. Πώς τα κατάφεραν; Ηταν αποτέλεσμα συγκυρίας ή ζύμωσης χρόνων; Θα παραμείνει; Θα ενισχυθεί; Ή θα… ξεφουσκώσει; Εξι άνθρωποι του κινηματογραφικού χώρου εξηγούν με τον δικό τους τρόπο το φαινόμενο της ανόδου της ελληνικής ταινίας και οραματίζονται το ιδανικό μέλλον του.

Τέσσερις ελληνικές ταινίες στο top 10 των ταινιών δεν είναι συνηθισμένο φαινόμενο.
Πώς τα κατάφεραν;
Ηταν αποτέλεσμα συγκυρίας ή ζύμωσης χρόνων; Θα παραμείνει; Θα ενισχυθεί; Ή θα…
ξεφουσκώσει; Εξι άνθρωποι του κινηματογραφικού χώρου εξηγούν με τον δικό τους τρόπο το φαινόμενο της ανόδου της ελληνικής ταινίας και οραματίζονται το ιδανικό μέλλον του.

Στον πίνακα των δέκα πιο επιτυχημένων σε εισπράξεις ταινιών της τρέχουσας σεζόν βλέπουμε τέσσερις ελληνικές. Λες και επιστρέφουμε στη χρυσή δεκαετία του 1960, όταν ο λαϊκός ελληνικός κινηματογράφος έσπαζε ταμεία.

Κατά μια έννοια όντως επιστρέφουμε στα sixties. Δεν είναι καθόλου τυχαίο που όλες ανεξαιρέτως οι ελληνικές ταινίες στην πρώτη δεκάδα είναι κωμωδίες, όπως επίσης ίσως να μην είναι τυχαίο που μία από αυτές, ο «Ηλίας του 16ου» του Νίκου Ζαπατίνα, αποτελεί ριμέικ της κλασικής κωμωδίας του Αλέκου Σακελλάριου με τον Κώστα Χατζηχρήστο . Το τετράπτυχο της επιτυχίας συμπληρώνουν οι «Βank Βang» του Αργύρη Παπαδημητρόπουλου , το «Πεθαίνω για σένα» του Νίκου Καραπαναγιώτη, αλλά και το «Αυστηρώς κατάλληλο» των Μιχάλη Ρέππα- Θανάση Παπαθανασίου , που κουτσά- στραβά κατάφερε να ξεπεράσει τα 180.000 εισιτήρια σε όλη την Ελλάδα!

Η διαμόρφωση αυτής της εικόνας δεν έγινε από τη μία ημέρα στην άλλη. Από το 1999, όταν η επιτυχία του «Safe sex» άνοιξε εκ νέου τον ασκό του Αιόλου για τον ελληνικό κινηματογράφο, η κωμωδία επανήλθε στο προσκήνιο· συχνά με τη λέξη «σεξ» να προηγείται. Στις περισσότερες περιπτώσεις ακολουθείτο κατά γράμμα το τηλεοπτικό μοντέλο παραγωγής. Δεν είχαν όλες οι κωμωδίες επιτυχία, όμως το ρεύμα της ανάγκης για γέλιο φαινόταν. Το γέλιο έπαιξε σημαντικό ρόλο στην επιστροφή του ελληνικού κοινού στην ελληνική ταινία. Ταινίες όπως το «Μόλις χώρισα», το «Γαμήλιο πάρτι», το «Straight story» και το «Φιλί της ζωής» υπήρξαν επιτυχημένα προϊόντα τοπικής κατανάλωσης. Με καθυστέρηση η Ελλάδα ακολούθησε το μοντέλο της Γαλλίας και της Ιταλίας, όπου επίσης γυρίζονται λαϊκές κωμωδίες με τεράστια απήχηση στο κοινό της χώρας τους αλλά μηδενική έξω από αυτήν.

Αλλαγές
Τη σεζόν 2006-2007 είδαμε για πρώτη φορά να υλοποιούνται ιδέες που ξέφευγαν κάπως από το τηλεοπτικό μοντέλο. Ταινίες όπως το «5 λεπτά ακόμα» του Γιάννη Ξανθόπουλου ή το «Μια μέλισσα τον Αύγουστο» του Θοδωρή Αθερίδη είχαν αυτό το «κάτι» διαφορετικό και κινήθηκαν εξίσου καλά, έστω και αν η σεξοκωμωδία εξακολουθούσε να έχει τη «μερίδα του λέοντος», όπως φάνηκε από την επιτυχία του «Straight story». Στην εφετινή σεζόν βλέπεις ίχνη ακόμη μεγαλύτερων ανησυχιών, ακριβώς επειδή κάποιοι ορθώς αντιλήφθηκαν ότι το τηλε-σεξο-κωμικό τείνει να κλείσει τον κύκλο του. Στην κορυφαία θέση του ελληνικού box office βρίσκεται η «αστυνομική κωμωδία» «Βank Βang» της Village Roadshow, ταινία με κινηματογραφική άποψη, κινηματογραφοφιλικό χιούμορ και αρκετά δάνεια από ξένο σινεμά τα οποία «υιοθετούνται» αξιοπρεπώς. Το «Πεθαίνω για σένα» της Οdeon ακολούθησε με επιτυχία το πείραμα Αθερίδη, δηλαδή του έτοιμου θεατρικού έργου που «μεταφράζεται» σε κινηματογραφική εικόνα. Ο «Ηλίας του 16ου» υποκλίθηκε με σεβασμό στο χιούμορ του Σακελλάριου αναπαράγοντας τη διαχρονικότητά του. Ακόμη και oι λιγότερο επιτυχημένες κωμωδίες, όπως το «Ολα θα πάνε καλά» και το «Αυστηρώς κατάλληλο» των Ρέππα- Παπαθανασίου, παρουσίασαν δείγματα διαφορετικότητας.

Καλλιτεχνικές αναλαμπές

Η Ζέτα Μακρυπούλια και ο Μέμος Μπεγνής σε σκηνή από τη «Σούλα έλα ξανά»,γνωστή και ως «ΣΕΞ».Η τηλεκωμωδία δεν θα μπορούσε να λείπει από την εφετινή ελληνική παραγωγή. Χαλάλι της,όμως,γιατί μας δικαίωσαν οι υπόλοιπες ταινίες

Η εφετινή σεζόν δεν ήταν καλή μόνο για τις εμπορικών προδιαγραφών ταινίες αλλά και για τις καλλιτεχνικές. Τόσο ο «Παράδεισος στη Δύση» του Κώστα Γαβρά (η πρώτη του που χρηματοδοτήθηκε και με ελληνικά κεφάλαια- Οdeon) όσο και η «Σκόνη του χρόνου» του Θόδωρου Αγγελόπουλου βρήκαν το κοινό τους και δεν έχουν ακόμη κλείσει τον κύκλο τους. Οι δύο ταινίες προβλήθηκαν εκτός συναγωνισμού στο τελευταίο Φεστιβάλ Βερολίνου, αν και εκεί την έκπληξη έκανε ο Πάνος Κούτρας με τη «Στρέλλα», μια ταινία που προκάλεσε με το τολμηρό θέμα της (η ιστορία μιας τρανσέξουαλ με πρωταγωνίστρια μια τρανσέξουαλ). Αγνωστο το πότε θα προβληθεί εδώ…

Καθόλου άσχημα τα 7.400 εισιτήρια που έκαναν σε τέσσερις μόλις ημέρες οι «Σκλάβοι στα δεσμά τους» του Τώνη Λυκουρέση, ενώ τα 7.400

εισιτήρια που έκοψε το ντοκυμαντέρ «Πάρβας, άγονη γραμμή» του Γεράσιμου Ρήγα είναι νούμερο απίστευτο. Από την περασμένη Πέμπτη την τύχη του δοκιμάζει σε δύο αίθουσες το δημιουργικό ντοκυμαντέρ μυθοπλασίας «Τη νύχτα που ο Φερνάντο Πεσσόα συνάντησε τον Κωνσταντίνο Καβάφη» του Στέλιου Χαραλαμπόπουλου . Θετικά μηνύματα άφησε την περασμένη Κυριακή στον Απόλλωνα η επίσημη πρεμιέρα της, αφού αναγκάστηκαν να ανοίξουν και το Αττικόν για όσους δεν χώρεσαν! Συμμετοχή από το εξωτερικό
Στην τελευταία δεκαετία υπήρξαν βέβαια και τα εισπρακτικά φαινόμενα των «Νυφών» του Παντελή Βούλγαρη που έφθασαν τα 900.000 εισιτήρια, του «Εl Greco» του Γιάννη Σμαραγδή που ξεπέρασαν τα 1,2 εκατομμύρια και φυσικά της «ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ κουζίνας» του Τάσου Μπουλμέτη που άγγιξε το αστρονο μικό για το 2003 νούμερο των 1,56 εκατομμυρίων εισιτηρίων. Μήπως θα πρέπει να μας προβληματίσει που οι «Νύφες» και ο «Εl Greco» στηρίχτηκαν από εταιρείες παραγωγής του εξωτερικού και η «Κουζίνα» είναι παραγωγή της Village Ρroductions, εταιρείας με αμιγώς ελληνικές δραστηριότητες αλλά και αυστραλέζικα θεμέλια; Φαινόμενα θα μπορούσαν να συμβαίνουν συχνότερα αν οι υποσχέσεις του ελληνικού κράτους δεν ήταν πυροτεχνήματα. Αρκεί να θυμηθούμε την εποχή των «Εννέα λόγων για να επιλέξεις την Ελλάδα για τα γυρίσματα της ταινίας σου». Το δελεαστικό σύνθημα υπήρξε λάβαρο του υπουργείου Πολιτισμού επί εποχής Πέτρου Τατούλη, ο οποίος ακόμη και στις Κάννες πήγε με στόχο την έναρξη μιας προσπάθειας για ενθάρρυνση και ανάπτυξη κινηματογραφικών διεθνών συμπαραγωγών.

Μέσα στον επόμενο χρόνο όμως ο Τατούλης έφυγε από το υπουργείο, το νομοσχέδιο για τον κινηματογράφο που επρόκειτο να περάσει στη Βουλή «πάγωσε» και η μόνη μεγάλη παραγωγή που γυρίστηκε στην Ελλάδα ήταν το «Μamma Μia!», όχι επειδή έγινε έγινε κάποια προσπάθεια από εδώ, αλλά επειδή το θέλησε η ίδια η Universal.

Ο ρόλος(;) του ΕΚΚ

Χάρη κυρίως στο έξυπνο χιούμορ της η «μαύρη» κωμωδία του Αργύρη Παπαδημητρόπουλου «Βank Βang» έγινε το hit της χρονιάς. Στη φωτογραφία,ο Δημήτρης Ημελλος και η Τζένη Μπότση σε σκηνή από την ταινία

Γνώμονάς του η ποιότητα, όμως πώς τελικά ορίζεται αυτή η περίφημη ποιότητα; Γιατί να λέγεται ποιοτική μια ταινία όπως οι «Τρεις στιγμές» του Πέτρου Σεβαστίκογλου (όπου θες δεν θες σε παίρνει ο ύπνος) και να μη λέγεται ποιοτικό το «Βank Βang»; Πόσο θα πείραζε το ΕΚΚ να έχει καρπωθεί κομμάτι από την πίτα της επιτυχίας του Παπαδημητρόπουλου; Μήπως έχει έρθει η ώρα να αναρωτηθεί σοβαρά ο θεσμός για ποιον κάνει τις ταινίες που κάνει; Απλό παράδειγμα: οι 23 παραγωγές του ΕΚΚ που διενεμήθησαν στις αίθουσες από το ίδιο το κέντρο (γιατί ποιος άλλος θα το τολμούσε;) μέσα στην πενταετία 2003-2008 έκαναν 22.579 εισιτήρια. Δηλαδή σε πέντε χρόνια 29 ακριβές ταινίες έκαναν τα μισά εισιτήρια απ΄ όσα έκανε ο «Παράδεισος στη Δύση» του Γαβρά μέσα σε λιγότερο από έναν μήνα. Πολλές μάλιστα από αυτές τις ταινίες έκλεισαν τον κύκλο τους με διψήφια νούμερα στα εισιτήρια («Θεατρίνες» 46, «Ουτοπία» 35, «Οταν χορέψουμε μαζί» 29).

Είναι κρίμα ή όχι;

Αργύρης Παπαδημητρόπουλος,
σκηνοθέτης
«Βank Βang»
«Στο παρελθόν υπήρχε μια δυσπιστία απέναντι στο ελληνικό σινεμά.Κακώς,διότι πάντα υπήρχαν δείγματα γραφής και σημαντικοί σκηνοθέτες.Δεν πήγαιναν καλά στις αίθουσες,αλλά αυτό δεν αποτελεί απόλυτο κριτήριο της αξίας τους.Αυτή η δυσπιστία χάνεται,διότι τα τελευταία χρόνια προσπαθούμε επιμόνως να μάθουμε πώς χτίζεται μια παραγωγή:από την αρχική ιδέα μιας ταινίας ως τη στιγμή που φτάνει στις αίθουσες.Ανεβαίνει το επίπεδο σε όλα τα στάδια της δημιουργίας.Ολοι συμπεριφέρονται ως επαγγελματίες.Η αγορά γίνεται εξωστρεφής,οι συντελεστές ταξιδεύουν,έρχονται σε επαφή με το εξωτερικό,αντιμετωπίζουν το ζήτημα σοβαρά.Γίνονται συμπαραγωγές,δεν κοιτάζουμε μόνο το πώς η ταινία μας θα φτάσει στο Φεστιβάλ της Θεσσαλονίκης.Ετσι θα χτιστεί μια υγιής βιομηχανία».

Μάνος Κρεζίας (Οdeon),
διανομέας-παραγωγός των ταινιών
«Πεθαίνω για σένα», «Παράδεισος στη Δύση»
«Η εμπορική επιτυχία του ελληνικού κινηματογράφου είναι αποτέλεσμα επιμονής και οράματος.Θα μπορούσε να ενισχυθεί με συγκεκριμένες ενέργειες από την πολιτεία:με την υιοθέτηση αναπτυξιακού μοντέλου με κίνητρα (επιστροφή φόρου,φορολογικά κίνητρα) που θα οδηγήσουν την ελληνική παραγωγή σε αυτοχρηματοδότηση.Με εκσυγχρονισμό των θεσμών υποστήριξης (ΕΚΚ, Ηellas Film, Film Commission κτλ.) και με σειρά επενδυτικών υποδομών (π.χ.συμμετοχή τηλεόρασης).Δεν θεωρούμε επιτυχία μια ταινία που συγκυριακά θα κόψει εισιτήρια. Επιτυχία είναι ότι σε δύο σεζόν (την περυσινή και την τρέχουσα που δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί) οι ταινίες μας έκοψαν περίπου 2 εκατομμύρια εισιτήρια και επιπλέον ότι μπορούμε πια να σχεδιάζουμε με προοπτική διετίας και τριετίας».

Λίλα Τσακαλάκη,
όμιλος κινηματογραφικών εταιρειών Cinemax
«Οι ελληνικές ταινίες έχουν σημειώσει κατακόρυφη άνοδο,όχι μόνο εισπρακτικά αλλά και ποιοτικά- τουλάχιστον αυτή είναι η ομολογία των θεατών με τους οποίους ερχόμαστε καθημερινά σε επαφή.Με κάποια καθυστέρηση,οι εταιρείες παραγωγής ακολούθησαν το παράδειγμα των ευρωπαίων συναδέλφων τους (Γάλλων,Ισπανών,Ιταλών,Ρουμάνων),επενδύοντας κεφάλαια σε ταινίες που ανταποκρίνονται στα δεδομένα της εποχής.Το φιλοθέαμον κοινό έχει αποδείξει ότι είναι σκεπτόμενο,ποιοτικό και ιδιαίτερα επιλεκτικό.Αυτό σημαίνει ότι ο πήχης πρέπει να ανεβαίνει ψηλά,προσφέροντας ανατρεπτικές και συνάμα ποιοτικές προτάσεις,όχι αναπαράγοντας ξανά τα ίδια και τα ίδια.Αν σκεφτούν πάνω σε αυτό τον άξονα,ίσως το επόμενο βήμα να είναι περισσότερες διεθνείς συμπαραγωγές».

Νίκος Σέκερης,
παραγωγός της ταινίας
«Σκλάβοι στα δεσμά τους»
«Το στοίχημα με τον θεατή δίνεται στην αίθουσα, όταν μάλιστα απέναντί σου έχεις οσκαρικά έργα ή έναν Κλιντ Ιστγουντ.Οι “Σκλάβοι στα δεσμά τους” ως γνωστόν κέρδισε 10 Κρατικά Βραβεία Ποιότητας.Για μένα όμως είναι σημαντικότερο ότι οι θεατές βγαίνουν ευχαριστημένοι μετά την προβολή,με διάθεση να τη συζητήσουν,να τη σχολιάσουν.Αυτή είναι η άλλη πλευρά του νομίσματος και της ικανοποίησης που εισπράττει ο παραγωγός:η αποδοχή του κοινού.Το κοινό “αγκάλιασε” την ταινία και κατέρριψε τον μύθο ότι μόνο οι κωμωδίες κάνουν εισιτήρια.Το γεγονός ότι αρκετές ελληνικές παραγωγές κερδίζουν έδαφος οφείλεται κυρίως στον επαγγελματισμό που αποκτούμε χρόνο με τον χρόνο εμείς οι άνθρωποι του κινηματογράφου στην προώθηση των ταινιών στην αίθουσα».

Χάρης Αντωνόπουλος,
διευθύνων σύμβουλος της Village Ρroductions («Βank Βang»)
«Ο καλός ελληνικός κινηματογράφος και ιδιαίτερα οι έξυπνες κωμωδίες απέδειξαν τα τελευταία χρόνια ότι έχουν τη δύναμη να φέρουν το κοινό ξανά στις αίθουσες.Βέβαια,είναι πολύ σημαντικό να μην επαναπαυθούμε σε αυτό.Εμείς πιστεύουμε ακράδαντα ότι ο ελληνικός κινηματογράφος πρέπει να εξελιχθεί και να ανεβάσει τον πήχη ακόμη πιο ψηλά.Η στρατηγική μας συνίσταται στο να γυρίζουμε πέντε-έξι ταινίες διαφορετικού ύφους τον χρόνο λειτουργώντας ως εγχώριο στούντιο,έτσι ώστε να υπάρχει ποικιλία στα είδη και να απευθυνόμαστε σε διαφορετικά κοινά.Ο κοινός παρονομαστής όλων των παραγωγών μας είναι ξεκάθαρα η ποιότητα,η συνεχής επένδυση σε καλά και διαφορετικά πρότζεκτ καιγιατί όχι;- σε πρότζεκτ που έχουν τη δυναμική να ταξιδεύουν πέρα από τα ελληνικά σύνορα».

Γιώργος Παπαλιός,
πρόεδρος του Ελληνικoύ Κέντρου Κινηματογράφου
«Το ΕΚΚ κινείται πάνω σε δύο άξονες.Υπάρχει το εμπορικό κομμάτι με ταινίες που έρχονται σε εμάς έχοντας ήδη τη στήριξη μιας μεγάλης εταιρείας διανομής.Από την άλλη,είναι οι καλλιτεχνικές δημιουργίες (υπάγονται στο πρόγραμμα «Ορίζοντες») που επενδύει στους πρωτοεμφανιζόμενους σκηνοθέτες.Χτίζουμε πάνω σε νέους σκηνοθέτες.Η καλλιτεχνική ταινία του Αλέξη Αλεξίου δεν σημείωσε εμπορική επιτυχία στην Ελλάδα,αλλά διακρίθηκε σε ευρωπαϊκά φεστιβάλ.Πάντα επενδύουμε σε δοκιμασμένους νέους σκηνοθέτες,όπως είναι ο μικρός Βούλγαρης,χωρίς αυτό να σημαίνει ότι θα κλείσουμε την πόρτα στον μεγάλο Βούλγαρη,στον Αγγελόπουλο,στον Παναγιωτόπουλο.Ρόλο-“κλειδί” στην ανάπτυξή μας είναι το νομοσχέδιο το οποίο,εφόσον ψηφισθεί,σαφώς θα μας ενισχύσει σημαντικά». Οι 10 ελληνικές εισπρακτικές επιτυχίες της περιόδου 2008-2009

Κάτω από 1.000 εισιτήρια έκαναν οι ταινίες «Μουσική των προσώπων»,«Μάνος Χατζιδάκις: Είδωλο στον καθρέφτη» και «Τρεις στιγμές»,«Καρουζέλ»,«Ισοβίτες»,«Μια ζωή,μια εποχή: Μιχάλης Κακογιάννης».

Τα εισιτήρια δόθηκαν από τις εταιρείες διανομής των ταινιών.

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Πολιτισμός
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk