Μια Βουλή εν βρασμώ και μια συνθήκη πρωτόγνωρη σε ένα κλίμα παρατεταμένου προεκλογικού σκηνικού που στήνεται με φόντο τις δικαστικές εξελίξεις στην υπόθεση των υποκλοπών και των δικογραφιών της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, αλλά και το θέμα Λαζαρίδη, αποτυπώθηκε στη συζήτηση των πολιτικών αρχηγών για το κράτος δικαίου, σκιαγραφώντας μια νέα πραγματικότητα που προσομοιάζει με κινούμενη άμμο.
Σε ένα απρόβλεπτο και σκοτεινό γεωπολιτικό περιβάλλον λόγω της ανάφλεξης στη Μέση Ανατολή και των οικονομικών επιπτώσεων που πυροδοτεί σε βάθος χρόνου, οι κοινοβουλευτικές ισορροπίες μοιάζουν να αιωρούνται στο τεντωμένο σκοινί της ανασφάλειας, των οριακών διλημμάτων και της δοκιμασίας των αντοχών της κυβέρνησης και της «γαλάζιας» πλειοψηφίας.
Οσοι βρέθηκαν στο Εντευκτήριο της Βουλής κατά τη διάρκεια της συζήτησης των αρχηγών, θα αντιλαμβάνονταν ότι στην Κοινοβουλευτική Ομάδα της ΝΔ έχουν σχηματιστεί παράλληλα σύμπαντα.
Οργισμένοι βουλευτές για τους χειρισμούς της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας περιτριγύριζαν τον μαινόμενο Αδωνι Γεωργιάδη, ο οποίος είχε φροντίσει από την προηγούμενη ημέρα να δώσει τον τόνο με τις δημόσιες δηλώσεις του κατά του ευρωπαϊκού θεσμού, εκφράζοντας τα αισθήματα πολλών μελών της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της ΝΔ, με το σκεπτικό ότι όσα παρουσιάζονται στις δικογραφίες δεν στοιχειοθετούν παράνομη πράξη και οικονομικό όφελος.
«Εγκλωβισμένοι»
Το κλίμα αυτό θέλησε να εκφράσει και ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, ο οποίος, αν και κινήθηκε σε πιο μετριοπαθή γραμμή από τον υπουργό Υγείας δηλώνοντας ότι «δεν τίθεται κανένα ζήτημα να φύγει η Ελλάδα από τον θεσμό της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, την οποία σεβόμαστε», ωστόσο επιχείρησε να απευθυνθεί στο «θυμικό» της «γαλάζιας» ΚΟ που «κοχλάζει» για τους «συναδέλφους που κρεμάστηκαν στα μανταλάκια».
Οι πιο παρατηρητικοί διαπίστωσαν ότι οι αναφορές του κ. Μητσοτάκη στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (ζήτησε να ενεργήσει με ταχύτητα επισημαίνοντας ότι «είναι σεβαστή, αλλά δεν δικαιολογούνται επιλεκτικές διαρροές και έλεγχοι σε δόσεις», εντοπίζοντας «επιπόλαιες διαπιστώσεις που αμαυρώνουν πρόσωπα») έγιναν με θέρμη δεκτές.
Οι βουλευτές της ΝΔ χειροκροτούσαν επειδή νιώθουν «όμηροι» και «εγκλωβισμένοι» σε μια διαδικασία οι επιπτώσεις της οποίας υπερβαίνουν το ποινικό σκέλος (άρση ασυλίας και φυσικός δικαστής), αλλά έχουν ξεκάθαρα εκλογικό ορίζοντα, αφού πολλοί αναρωτιούνται τι θα συμβεί αν «τραβήξει» επί μακρόν η δικαστική εμπλοκή των αναφερόμενων στις δικογραφίες και αν ένα τέτοιο ενδεχόμενο σηματοδοτεί τη μη συμπερίληψή τους ως ελεγχόμενων από τη Δικαιοσύνη στα ψηφοδέλτια του κόμματος.
Δυσπιστία
Μέσα σε αυτό το αμήχανο περιβάλλον, η εικόνα που δημιουργείται είναι ασυνήθιστη καθώς η κοινοβουλευτική πλειοψηφία μοιάζει να αιωρείται μεταξύ αβεβαιότητας, δυσαρέσκειας και δυσπιστίας ως προς τα μελλούμενα. Η διαδικασία άρσης των ασυλιών την προσεχή Τετάρτη στην Ολομέλεια της Βουλής θα είναι ένα crash test των αντοχών των βουλευτών καθώς κάποιοι ήδη εμφανίζονται απρόθυμοι να τις υπερψηφίσουν. Η παρουσία του Προέδρου της Βουλής Νικήτα Κακλαμάνη στην πρώτη σειρά των βουλευτικών εδράνων, δίπλα στην Ντόρα Μπακογιάννη κατά τη δευτερολογία του Πρωθυπουργού, απηχούσε το κλίμα που υπάρχει μεταξύ των μελών της ΚΟ.
Αυτή η ιδιότυπη κατάσταση διαχέεται σε κοινοβουλευτικό επίπεδο, με τη Βουλή να εισέρχεται σε μια νέα φάση, την οποία συνθέτουν το σφυροκόπημα της αντιπολίτευσης, το αίτημα για εκλογές και η πόλωση με φόντο τα πολλαπλά ανοιχτά μέτωπα που περιβάλλουν την κυβερνώσα παράταξη.
Η «φυγή προς τα εμπρός» που επιχειρεί το Μέγαρο Μαξίμου μέσω της συνταγματικής αναθεώρησης, το γενικό περίγραμμα της οποίας έδωσε ο κ. Μητσοτάκης, έμεινε σε εκκρεμότητα, καθώς δεν προσδιόρισε με σαφήνεια το περιεχόμενο των κατευθύνσεων για μείζονα θέματα που «καίνε» τους βουλευτές, παρότι θα ισχύσουν μετά τις εκλογές, όπως: μικρότερος αριθμός βουλευτών και μεικτό σύστημα εκλογής με σταυρό και λίστα, ασυμβίβαστο μεταξύ βουλευτή και υπουργού.
Το θεσμικό «χαρτί»
Ωστόσο, πολλοί είναι εκείνοι που εκτιμούν πως το ισχυρό θεσμικό «χαρτί» της αναθεώρησης κινδυνεύει να συνθλιβεί μέσα στο διάχυτο κλίμα καχυποψίας και απουσίας διαύλων εμπιστοσύνης. Οι τόνοι στη συζήτηση των αρχηγών δεν ήταν απλώς ανεβασμένοι, αν και κάποιοι ανέμεναν τα χειρότερα, αλλά αποτύπωναν το χάσμα που έχει εμπεδωθεί και τις διαθέσεις εκατέρωθεν.
Σε μια Βουλή που νομοθετεί με «άδεια έδρανα», όπου η πλειοψηφία προβαίνει σε επικίνδυνους θεσμικούς πειραματισμούς, όπως η μαζική επιστολική ψηφοφορία για την παραπομπή Βορίδη – Αυγενάκη και τις εξεταστικές επιτροπές (Τέμπη, ΟΠΕΚΕΠΕ) να συγκαλύπτουν αντί να αποκαλύπτουν τις πολιτικές ευθύνες, όπως καταγγέλλει σύσσωμη η αντιπολίτευση, με την τοξικότητα να προσθέτει εύφλεκτη ύλη στο εκρηκτικό μείγμα που έχει συσσωρευθεί, η προσδοκία συναινέσεων μοιάζει ανεδαφική.
Και στο πεδίο αυτό θα αναμετρηθούν οριακά όποια περιθώρια έχουν απομείνει στο πολιτικό σύστημα προκειμένου να επανακτήσει το χαμένο έδαφος αξιοπιστίας και να αποκαταστήσει τις κλονισμένες σχέσεις εμπιστοσύνης με τους πολίτες.
Xτυπήματα
Πάντως αυτό που καταγράφηκε κατά τη σύγκρουση στη Βουλή προϊδεάζει για το αντίθετο: διαφορετικοί κόσμοι, χτυπήματα πάνω και κάτω από τη ζώνη, κλίμα πόλωσης και διχασμού δημιουργούν ένα περιβάλλον απαξίωσης των θεσμικών εγγυήσεων λειτουργίας του ίδιου του κοινοβουλευτισμού, ο οποίος αναζητεί διέξοδο μέσα από κανονιστικού τύπου διαδικαστικές αλλαγές, όπως αυτές που αναμένονται το επόμενο διάστημα στο πλαίσιο των αλλαγών του Κανονισμού της Βουλής.
Ομως αυτό που κυριαρχεί, όπως κατέδειξε η συζήτηση σε επίπεδο αρχηγών, είναι η αίσθηση ότι η παρούσα Βουλή έχει εξαντλήσει τα περιθώριά της.
Από εκεί και πέρα θα συγκρούονται διαρκώς τα δύο βασικά αφηγήματα: του προέδρου του ΠαΣοΚ Νίκου Ανδρουλάκη, ο οποίος είπε ότι η παραίτηση του Πρωθυπουργού και της κυβέρνησης είναι μονόδρομος ώστε να οδηγηθεί η χώρα σε εκλογές το συντομότερο δυνατόν («εκλογές, να φύγετε το γρηγορότερο δυνατό και αν δεν σας αρέσει ο τρόπος που το έχω εκφέρει, να μου πείτε πώς σας αρέσει, μήπως τις κάνετε γρηγορότερα» είπε) και του κ. Μητσοτάκη, ο οποίος επανέλαβε ότι οι εκλογές θα γίνουν στο τέλος της τετραετίας με πρώτο κόμμα τη ΝΔ («προβάλλετε μόνο το άγχος σας για το ποιος τελικά θα κατακτήσει τη δεύτερη θέση» είπε στον αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης).
