Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή Σε πεδίο κρίσιμων γεωπολιτικών ισορροπιών και εξοπλιστικών δεσμεύσεων αναμένεται να μετατραπεί η επερχόμενη Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα στις 7-8 Ιουλίου. Σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες που επικαλείται το POLITICO από πηγές της Συμμαχίας, οι Ευρωπαίοι ηγέτες προετοιμάζουν ένα «πακέτο» εξοπλιστικών συμβολαίων μαμούθ, ύψους δισεκατομμυρίων δολαρίων, επιχειρώντας ταυτόχρονα να κατευνάσουν τις πιέσεις του αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ και να γεφυρώσουν τα εσωτερικά ρήγματα της Συμμαχίας.
Παρά τη διαρκή και έντονη κριτική που ασκεί ο Τραμπ στο ΝΑΤΟ από την ημέρα της επανεκλογής του, το προσχέδιο της κοινής διακήρυξης των ηγετών κινείται σε τροχιά σταθερότητας: οι σύμμαχοι σκοπεύουν να επαναβεβαιώσουν τη δέσμευσή τους στο Άρθρο 5 περί αμοιβαίας άμυνας, ενώ για ακόμη μια φορά η Ρωσία θα κατονομαστεί ρητά ως «μακροπρόθεσμη απειλή».
Το «οικονομικό αντίδοτο» του Μαρκ Ρούτε στις πιέσεις Τραμπ
Η στρατηγική του Γενικού Γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, εστιάζει στην εύρεση μιας κοινής συνισταμένης που θα κρατήσει τη Συμμαχία ενωμένη. Αυτή δεν είναι άλλη από τη ραγδαία ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανικής παραγωγής.
Η Ευρώπη καλείται να κάνει ένα δύσκολο βήμα: να μετατοπιστεί από την παραγωγή εξειδικευμένων οπλικών συστημάτων υψηλού κόστους προς την ταχεία, μαζική παραγωγή. Η κίνηση αυτή δεν εξυπηρετεί μόνο τις ανάγκες των ευρωπαϊκών οπλοστασίων, αλλά αποτελεί και ένα ισχυρό οικονομικό δέλεαρ για την Ουάσινγκτον. Παρουσιάζοντας νέες αμυντικές συμφωνίες που ευνοούν άμεσα την αμερικανική βιομηχανία, ο Ρούτε ευελπιστεί να προσφέρει στον Ντόναλντ Τραμπ ένα καθαρά οικονομικό επιχείρημα υπέρ του ΝΑΤΟ, το οποίο θα ανταποκρίνεται στη φιλοσοφία του.
Ήδη, τα νούμερα δείχνουν μια σαφή τάση αυξημένων δαπανών. Όπως δήλωσε ο ίδιος ο Γενικός Γραμματέας, οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι και ο Καναδάς διοχέτευσαν πέρυσι στην άμυνά τους 139 δισεκατομμύρια δολάρια περισσότερα σε σύγκριση με το 2024, υλοποιώντας τη δέσμευση για αμυντικές δαπάνες στο 3,5% του ΑΕΠ τους έως το 2035.
Το πιο «ακανθώδες» σημείο
Παρά το κλίμα σχετικής ομοφωνίας στις διαπραγματεύσεις, η Ουκρανία παραμένει το πιο ακανθώδες σημείο της ατζέντας. Στο προσχέδιο προβλέπεται ένα πακέτο στρατιωτικής υποστήριξης ύψους 70 δισεκατομμυρίων ευρώ για το τρέχον έτος, με την υπόσχεση για ισόποση ενίσχυση και το επόμενο έτος. Ωστόσο, η χρηματοδότηση αυτή αφορά αποκλειστικά τους Ευρωπαίους, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν αναμένεται να συμμετάσχουν στο συγκεκριμένο κονδύλι.
Διατλαντικό «μπρα ντε φερ» για τη «μετατόπιση βαρών»
Η Ευρώπη πιέζεται πλέον ανοιχτά να αναλάβει την ευθύνη της δικής της άμυνας, μια διαδικασία γνωστή ως “burden-shifting” (μετατόπιση βαρών), την ώρα που οι ΗΠΑ στρέφουν το βλέμμα τους σε άλλες γεωπολιτικές προτεραιότητες.
Οι προειδοποιητικές βολές από την Ουάσινγκτον είναι σαφείς: Ο Αμερικανός Υπουργός Άμυνας, Πιτ Χέγκεθ, ανακοίνωσε εξάμηνη αναθεώρηση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη με στόχο την άσκηση πίεσης, λίγες εβδομάδες αφότου το Πεντάγωνο μείωσε τον εξοπλισμό πεδίου (αεροσκάφη, υποβρύχια, drones) που διαθέτει στην κοινή δεξαμενή του ΝΑΤΟ.
Απαντώντας σε αυτή την πίεση, οι Ευρωπαίοι δεσμεύονται στο προσχέδιο για μεγαλύτερη εμπλοκή, εστιάζοντας σε τρεις άξονες:
- Συστήματα αεράμυνας
- Μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones)
- Δυνατότητες βαθιού πλήγματος (deep-strike)
Το τελευταίο, ωστόσο, προκαλεί τριβές. Ενώ οι Ευρωπαίοι επιδιώκουν την ανάπτυξη πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς για την αποτροπή της Ρωσίας, η Ουάσινγκτον εμφανίζεται άκρως διστακτική. Χαρακτηριστική είναι η πρόσφατη άρνηση του Πενταγώνου να αποστείλει πυραύλους Tomahawk στη Γερμανία, υπό τον φόβο ότι η Μόσχα θα εξέλαβε την κίνηση ως πολεμική κλιμάκωση.
«Κλάδος ελαίας» για το Ιράν και τα Στενά του Ορμούζ
Η Σύνοδος της Άγκυρας θα διεξαχθεί επίσης υπό τη βαριά σκιά των αμερικανικών παραπόνων ότι η Ευρώπη άφησε μόνη της την Ουάσινγκτον στον πόλεμο κατά του Ιράν. Αν και οι ΗΠΑ έχουν υπογράψει μια προκαταρκτική συμφωνία για τον τερματισμό της σύγκρουσης, οι Ευρωπαίοι ανησυχούν ότι ζητήματα όπως η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ μπορούν να τινάξουν τις ισορροπίες στον αέρα.
Σε μια ξεκάθαρη προσπάθεια να προσφέρουν «κλάδο ελαίας» στον Τραμπ, οι σύμμαχοι περιέλαβαν στο προσχέδιο μια αυστηρή έκκληση προς το Ιράν να σεβαστεί την ελευθερία της ναυσιπλοΐας στη ζωτική αυτή εμπορική αρτηρία, υπογραμμίζοντας παράλληλα τη θέση ότι η Τεχεράνη δεν πρέπει ποτέ να αποκτήσει πυρηνικό όπλο.
Οι διαπραγματεύσεις των πρεσβευτών συνεχίζονται με πυρετώδεις ρυθμούς. Αν και διπλωμάτες αναφέρουν ότι οι συνομιλίες «εξελίσσονται ομαλά», το τελικό κείμενο της διακήρυξης αναμένεται να κλειδώσει κυριολεκτικά την τελευταία στιγμή, πριν οι αρχηγοί κρατών βάλουν τις υπογραφές τους στην Άγκυρα.
