Τράπεζα δημόσιας αγροτικής γης

Στη δημιουργία μιας «τράπεζας» αγροτικής γης και ακινήτων προκειμένου να αξιοποιηθούν ανεκμετάλλευτες ή και καταπατημένες δημόσιες εκτάσεις προχωρεί, με σταθερούς ρυθμούς, το υπουργείο Παραγωγικής Ανασυγκρότησης, Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Την περασμένη εβδομάδα ο αναπληρωτής υπουργός κ. Βαγγέλης Αποστόλου υπέγραψε απόφαση για τη συγκρότηση της επταμελούς ομάδας η οποία θα καταγράψει την περιουσία του Δημοσίου που διαχειρίζεται το πρώην υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και τα ακίνητα του Ταμείου Γεωργίας και Κτηνοτροφίας.

Δέσμευση

Το σχέδιο δημιουργίας ενός αγροτικού «περιουσιολογίου» αποτελούσε προγραμματική δέσμευση του κ. Αποστόλου. Δεν είναι ωστόσο η πρώτη φορά που επιχειρείται να αποτυπωθεί η εικόνα των δημόσιων ακινήτων και να αποτιμηθεί η αξία τους. Μόνο την τελευταία δεκαπενταετία έχουν γίνει πλείστες προσπάθειες. Το 2000 επί υπουργίας κ. Γιώργου Ανωμερίτη υπήρχαν σχέδια για τιτλοποίηση της ακίνητης περιουσίας του υπουργείου Γεωργίας, η οποία θα διδόταν σε διαχειριστέςκαι το Δημόσιο θα εισέπραττε μέρος των εσόδων που θα του αναλογούσε. Το σχέδιο δεν υλοποιήθηκε.

Λίγα χρόνια αργότερα ο τότε υπουργός Γεωργίας κ. Γιώργος Δρυς δήλωνε στο «Βήμα» (14.12.2003) ότι «κανένα ακίνητο ιδιοκτησίας του υπουργείου δεν θα παραμείνει χωρίς αξιοποίηση». Σύμφωνα με τον ίδιο, επιδίωξή του ήταν «να διατηρηθεί η αγροτική γη στην αγροτική παραγωγή και στους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες».

Χρόνια αργότερα και με δύο μνημόνια στην πλάτη η κυβέρνηση Σαμαρά – Βενιζέλου επιχειρεί να αξιοποιήσει διαφορετικά τα ακίνητα του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης. Ωστόσο οι συναντήσεις εντός του 2014 μεταξύ του τέως υφυπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης κ. Πάρη Κουκουλόπουλου και του τότε συμβούλου του Ταμείου Αξιοποίησης Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου (ΤΑΙΠΕΔ) κ. Ανδρέα Ταπραντζή δεν τελεσφόρησαν.

Το τελευταίο διάστημα στο υπουργείο Παραγωγικής Ανασυγκρότησης ξεκίνησε η καταγραφή της περιουσίας του. Τα
πρώτα στοιχεία δείχνουν ότι έχει κυριότητα σε περισσότερα από 670.000 στρέμματα αγροτικών εκτάσεων, 75.000 στρέμματα δασικών και χορτολιβαδικών εκτάσεων, αλλά και 2.500 στρέμματα αστικών οικοπέδων, τα οποία έχουν και τη μεγαλύτερη αξία, καθώς μπορούν να αξιοποιηθούν για χρήσεις τουριστικές, βιομηχανικές κ.ά. Μάλιστα, ειδικά για τα αστικά ακίνητα θα εξεταστεί αν πρέπει να περάσουν για αξιοποίηση στην κυριότητα του υπουργείου Οικονομικών. Η καταγραφή των κτιριακών εγκαταστάσεων (και του εξοπλισμού τους) που έχουν σχέση με την παραγωγική αγροτική δραστηριότητα βρίσκεται σε εξέλιξη. Με τη διάλυση των συνεταιρισμών πολλά ακίνητα είναι πλέον εγκαταλελειμμένα και ρημάζουν.

Οπως είχε δηλώσει ο κ. Αποστόλου σε συνέντευξή του στο «Βήμα της Κυριακής» (15.2.2015), «σήμερα δεν γνωρίζουμε πόσες είναι οι σχολάζουσες γαίες του Δημοσίου, υπάρχουν περίπου 450.000 στρέμματα καταπατημένες εκτάσεις του Δημοσίου».

Μετά την ολοκλήρωση της καταγραφής των ακινήτων θα μορφοποιηθεί το σχήμα (π.χ. τράπεζα, οργανισμός, εταιρεία κ.τ.λ.) το οποίο θα έχει ο νέος φορέας που θα αναλάβει το συγκεκριμένο χαρτοφυλάκιο. Σε αυτόν θα μπορούν να συμμετέχουν το υπουργείο Οικονομικών ή άλλοι φορείς που πιθανόν κατέχουν αντίστοιχα ακίνητα, όπως δήμοι, Εκκλησία κ.τ.λ.

Στόχος είναι η συγκεκριμένη περιουσία να αξιοποιηθεί για τη στήριξη της αγροτικής δραστηριότητας και να δίδεται με μακροχρόνια ενοικίαση στο πλαίσιο σχεδίων βελτίωσης ή για παραγωγή ζωοτροφών ώστε να μειωθεί το υψηλό κόστος παραγωγής της ελληνικής κτηνοτροφίας. Θα μπορούσε επίσης να αποτελέσει εγγύηση για τραπεζική μόχλευση και χρηματοδότηση επενδύσεων στον αγροτικό τομέα.

Εκκρεμότητες

Τα στελέχη του υπουργείου Παραγωγικής Ανασυγκρότησης αναζητούν επίσης λύση για τη νομιμοποίηση των καταπατημένων εκτάσεων προκειμένου να γεμίσουν τα ταμεία του Δημοσίου, καθώς και για μεγάλης αξίας ακίνητα εντός του αστικού ιστού που διεκδικούνται από δήμους, άλλους φορείς και ιδιώτες. Πάντως πολλά ζητήματα εκκρεμούν, καθώς δεν διευκρινίζεται αν στον νέο φορέα θα εμπλακούν και συναρμόδια υπουργεία.

Από πού προέρχεται όμως η… προίκα του υπουργείου Παραγωγικής Ανασυγκρότησης; Μεγάλο μέρος αφορά εκτάσεις που απαλλοτριώθηκαν από το υπουργείο Γεωργίας μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή για να καλυφθούν οι ανάγκες των προσφύγων και αργότερα των γηγενών ακτημόνων. Οσες όμως απαλλοτριωμένες εκτάσεις δεν διατέθηκαν (οι περισσότερες στη Βόρεια Ελλάδα) παρέμειναν στην κυριότητα του υπουργείου ως κοινόχρηστες, αν και οι περισσότερες είναι καταπατημένες. Αλλο μέρος αφορά εκτάσεις που ανήκουν σε εποπτευόμενους φορείς ή πρώην οργανισμούς (π.χ. καπνού, βάμβακος), σε συνεταιριστικές εκτάσεις, αποστραγγιζόμενες γαίες κ.ά.