Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή Οι εκκλήσεις για αειφορική χρήση των πόρων κατά τη διαδικασία της παραγωγής, τόσο στη γεωργία όσο και στη βιομηχανία, η υπογραφή συμφωνιών σε περιφερειακό ή/και παγκόσμιο επίπεδο, οι θεωρητικές αναλύσεις για την αναγκαιότητα διαφύλαξης των πόρων του πλανήτη Γη για τις επόμενες γενιές, οι προειδοποιήσεις για τις επιπτώσεις της ασύδοτης εκμετάλλευσης των πόρων στο ευρύτερο οικοσύστημα και στις κλιματικές συνθήκες κτλ., βρίσκονται και πάλι στην επικαιρότητα λόγω της συνάντησης στο Γιοχάνεσμπουργκ.
Ολα τα προαναφερθέντα αφορούν τον τρόπο παραγωγής των αγαθών και των υπηρεσιών. Κυρίως ενοχοποιούν τους παραγωγούς στη γεωργία και στη βιομηχανία, ότι δεν ακολουθούν μεθόδους φιλικές προς το περιβάλλον και ότι κατά την επιδίωξη μεγαλυτέρων περιθωρίων κέρδους θυσιάζουν πολύτιμους πόρους για την επιβίωση του πλανήτη.
Δεν είναι μόνο οι αδηφάγοι παραγωγοί που πρέπει να ενοχοποιηθούν, ούτε μόνοι οι «άκαρδοι» πολιτικοί που δεν συγκινούνται από τις εκκλήσεις για την προστασία του περιβάλλοντος, είναι και οι καταναλωτές, δηλαδή όλοι οι πολίτες που με τον τρόπο ζωής τους, με τον τρόπο καταναλωτικής συμπεριφοράς τους, συμμετέχουν (αν δεν την προκαλούν) στην καταστροφή του πλανήτη.
Προφανώς πρόκειται για τους πολίτες που έχουν τα οικονομικά μέσα να συμμετέχουν στην καταναλωτική «ευδαιμονία». Οι πολίτες αυτοί, δηλαδή η πλειονότητα των κατοίκων των πλουσίων χωρών και μια μειονότητα των κατοίκων των χωρών του Τρίτου Κόσμου, συντηρούν την παραγωγή προϊόντων με τρόπους ληστρικούς για το περιβάλλον, προκειμένου να είναι άφθονα και όσο το δυνατόν φθηνότερα για να καταναλώνονται όσο το δυνατόν περισσότερο.
Είναι οι ίδιοι πολίτες οι οποίοι, χωρίς να συνειδητοποιούν τον κίνδυνο για τον πλανήτη που προκαλεί η καταναλωτική «κραιπάλη», καταδικάζουν τους «κακούς» παραγωγούς ότι δεν σέβονται το περιβάλλον.
Ισως δεν πρόκειται για συνειδητή υποκριτική συμπεριφορά αλλά για στάση ζωής όπου κανείς δεν θυσιάζει την άνεση και την ευδαιμονία που του προσφέρει η όλο και μεγαλύτερη κατανάλωση προκειμένου να συμβάλει στη μείωση της πίεσης που ασκείται στο περιβάλλον και στους φυσικούς πόρους.
Ωστόσο υπάρχουν αρκετά σημάδια σταδιακής αλλαγής. Μέρος των πολιτών αναζητεί ποιότητα και ασφάλεια στα προϊόντα που καταναλώνει και δέχεται να πληρώνει περισσότερο μειώνοντας την ποσότητα που μπορεί να αγοράσει, προκειμένου να προστατεύονται το περιβάλλον και η υγεία του. Δηλαδή δέχεται να συμμετέχει στο κόστος της προστασίας του περιβάλλοντος και της αειφορικής διαχείρισης των φυσικών πόρων. Το μήνυμα αυτό έχουν αρχίσει να αντιλαμβάνονται οι παραγωγοί, τόσο στη γεωργία όσο και στη βιομηχανία, και να προσαρμόζουν αναλόγως την παραγωγική διαδικασία.
Ηδη κατά τη διαδικασία παραγωγής αγροτικών προϊόντων αρχίζουν να εφαρμόζονται κώδικες ορθών γεωργικών πρακτικών, οι οποίοι μπορούν ευκολότερα να γενικευθούν, σε αντίθεση με τον βιολογικό τρόπο παραγωγής ο οποίος έχει υψηλές απαιτήσεις και αρκετές δυσκολίες κατά την εφαρμογή του.
Παράλληλα στην παραγωγή βιομηχανικών προϊόντων αρχίζει να παρατηρείται μεγαλύτερη μέριμνα στη χρήση των φυσικών πόρων, ενώ αποδίδεται ιδιαίτερη σημασία στη δυνατότητα ανακύκλωσης των υλικών που χρησιμοποιούνται και στην επίπτωση που έχει η κατανάλωσή τους στο περιβάλλον.
Επίσης σταδιακά αναπτύσσονται τεχνολογίες και εφαρμόζονται καινοτομίες στην παραγωγική διαδικασία, έτσι ώστε το κόστος της προστασίας του περιβάλλοντος και της αειφορικής διαχείρισης των πόρων να ελαχιστοποιείται και συνεπώς οι τιμές των παραγομένων προϊόντων με μεθόδους φιλικές προς το περιβάλλον να μην είναι αποθαρρυντικές για τους καταναλωτές.
Τελικά η «σωτηρία» του πλανήτη δεν είναι μόνο στα χέρια των παραγωγών αλλά και στα χέρια των καταναλωτών, δηλαδή όλων των πολιτών. Η αειφορική διαχείριση των πόρων είναι υπόθεση και των πολιτών-καταναλωτών.
Ο κ. Ν. Μαραβέγιας είναι καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και πρόεδρος του Εθνικού Ιδρύματος Αγροτικής Ερευνας (ΕΘΙΑΓΕ).
