Ο «μποναμάς» του Κυριάκου Μητσοτάκη στο πρώτο Υπουργικό Συμβούλιο της νέας χρονιάς με την επιστολική ψήφο των ελλήνων εκλογέων του εξωτερικού και την τριεδρική εκλογική περιφέρεια αποδήμων ενεργοποίησε το ενδιαφέρον πολλών κυβερνητικών βουλευτών, οι οποίοι θα ήθελαν (και άλλες) τροποποιήσεις στο εκλογικό σύστημα.

Πληροφορούμαι ότι στα ενδιαφέροντά τους δεν είναι μόνο η αύξηση του πλαφόν για την είσοδο ενός κόμματος στη Βουλή από το 3% στο 5%, ιδέα που ασπάζεται και ο Πρόεδρος της Βουλής Νικήτας Κακλαμάνης, αλλά δεν φέρεται διατεθειμένος να «αγγίξει» ο Πρωθυπουργός. Ενδιαφέρονται περισσότερο αρκετοί – δεκάδες, σύμφωνα με την εικόνα που μου μετέφερε γαλάζιος βουλευτής από την εκλογική περιφέρεια της Θεσσαλίας – για το ζήτημα της μονοσταυρίας. Προτείνουν, δηλαδή, να μπαίνει στο ψηφοδέλτιο ένας σταυρός προτίμησης και όχι περισσότεροι. «Είμαστε πάρα πολλοί που το θέλουμε» με διαβεβαίωνε ο συνομιλητής μου.

Πιστεύουν, όπως μου εξήγησαν, ότι έτσι καταδεικνύεται με σαφήνεια η επιλογή του ψηφοφόρου στο πρόσωπο του υποψηφίου που θεωρεί ικανότερο να τον εκπροσωπεί, αποφεύγονται οι «λυκοσυμμαχίες» μεταξύ συνυποψηφίων και κυρίως οι λαθροχειρίες στη φάση της καταμέτρησης των ψήφων τη βραδιά των εκλογών, όταν μπαίνουν αβέρτα σταυροί σε κάποιους «εκλεκτούς».

***

Κινδυνεύει η αναθεώρηση;

Ενας γρίφος απασχολεί εσχάτως ορισμένους συνταγματολογούντες και οφείλω να πω ότι με προβλημάτισε. Το έψαξα λοιπόν, διότι όντως έχει θεσμικό και πολιτικό ενδιαφέρον. Η παρούσα Βουλή είναι η προτείνουσα την αναθεώρηση του Συντάγματος και η επόμενη, που θα προκύψει μετά τις εκλογές, είναι η αναθεωρητική.

Το Σύνταγμα (άρθρο 110) προβλέπει ότι αφού η αναθεώρηση αποφασιστεί από την (παρούσα) Bουλή, η επόμενη, κατά την πρώτη σύνοδό της, αποφασίζει για τις αναθεωρητέες διατάξεις. Στο ίδιο άρθρο προβλέπεται ότι «δεν επιτρέπεται αναθεώρηση του Συντάγματος πριν περάσει πενταετία από την περάτωση της προηγούμενης». Το ερώτημα που εγείρουν ορισμένοι είναι τι θα γίνει αν δεν υπάρξει αυτοδυναμία και δεν προκύψει κυβέρνηση από τις προσεχείς εκλογές.

Κάτι που θα σημαίνει ότι η Βουλή που θα αναδειχθεί (η αναθεωρητική, δηλαδή) θα διαλυθεί για να πάμε σε δεύτερες εκλογές. Αναρωτιούνται, εν ολίγοις, αν σε αυτή την περίπτωση τινάζεται στον αέρα η συνταγματική αναθεώρηση. Εγκριτος συνταγματολόγος στον οποίο απευθύνθηκε συνεργάτης μου σχολίαζε ότι τέτοιος κίνδυνος δεν υπάρχει. Η Βουλή που θα προκύψει από τις δεύτερες (ή και… τρίτες) εκλογές θα είναι εκείνη που θα πιάσει κανονικά το νήμα και θα προχωρήσει στην αναθεώρηση των διατάξεων που προκρίθηκαν.

***

«Μεσσίας» χωρίς ακολούθους

Βαθαίνει επικίνδυνα, όπως πληροφορούμαι, η κρίση στο Κίνημα Δημοκρατίας που έχει το συνέδριό του το άλλο Σαββατοκύριακο (7 και 8 Φεβρουαρίου) και το οποίο, αντί να λειτουργεί ως σημείο επανεκκίνησης, εξελίσσεται σε καταλύτη αποσύνθεσης. Η προ ημερών παραίτηση του Αλέξανδρου Αυλωνίτη δεν αποτελεί μεμονωμένο γεγονός, αλλά προειδοποιητικό σήμα για ένα ντόμινο εξελίξεων, καθώς ολοένα και περισσότερα στελέχη φέρονται να εξετάζουν την αποχώρησή τους.

Στο επίκεντρο της κρίσης βρίσκεται η πολιτική και οργανωτική ανυπαρξία του Στέφανου Κασσελάκη, ο οποίος απουσιάζει πλήρως από τον δημόσιο διάλογο και τις εσωτερικές διεργασίες σε μια κρίσιμη στιγμή. Χωρίς ηγετική παρουσία, χωρίς σαφή στρατηγική και χωρίς συλλογικές αποφάσεις, το κόμμα οδηγείται σε εσωστρέφεια και απαξίωση, παραδέχονται ακόμη και όσοι είχαν πιστέψει στον εξ Αμερικής «Μεσσία» και τον ακολούθησαν στο εγχείρημα του.

***

Προβληματισμοί για τη συνεπιμέλεια

Αναστάτωση μαθαίνω ότι έχει προκληθεί εντός των τειχών της ΝΔ με αφορμή τη ρύθμιση – τροπολογία κατά πολλούς – για τη συνεπιμέλεια των ανήλικων τέκνων. Η υπόθεση έχει βάθος και, παρεμπιπτόντως, σχετίζεται με την υπουργό Τουρισμού Ολγα Κεφαλογιάννη, η οποία έσπευσε να κάνει χρήση του περιεχομένου ενός ψηφισμένου νόμου.

Μου λένε ότι οι ενστάσεις των γαλάζιων αφορούν πρωτίστως αυτή καθαυτήν την ουσία της διάταξης, αλλά και τις προϋπάρχουσες για το ίδιο ζήτημα. Οι βολές που εξαπολύουν περιλαμβάνουν και τη νυν και πρώην ηγεσία του υπουργείου Δικαιοσύνης. Θέτουν ευρύτερα το ζήτημα της εφαρμογής τέτοιων νομοθετικών διατάξεων που αντί να λύνουν προβλήματα, πυροδοτούν καβγάδες μεταξύ των γονέων που τους πληρώνουν τα παιδιά.

«Από το ένα άκρο της αποκλειστικής επιμέλειας πήγαμε στο άλλο…» λένε χαρακτηριστικά, προεξοφλώντας πρωτοβουλία για επανεξέταση του νόμου. Κάτι, όμως, που θέλει να αποφύγει η κυβέρνηση καθώς εκτιμά ότι η όλη φιλοσοφία που έχει υιοθετηθεί είναι στον σωστό δρόμο. Για να δούμε…

***

Δεν γίναμε σοφότεροι

Με την εξέταση των τελευταίων μαρτύρων, την προσεχή Τρίτη 3 Φεβρουαρίου, πέφτει αυλαία στην εξεταστική επιτροπή της Βουλής για τον ΟΠΕΚΕΠΕ. Μένει μόνο να ρυθμιστούν οι τελευταίες τυπικές λεπτομέρειες για την κατάθεση πορισμάτων και η συνέχεια θα δοθεί στην Ολομέλεια μέσα στον Φεβρουάριο, όταν φθάνει εκεί για συζήτηση το πόρισμα, που, καμία έκπληξη, θα προωθήσει η γαλάζια πλειοψηφία. Εκεί σίγουρα θα σημειωθούν οι γνωστές κοινοβουλευτικές εντάσεις, αλλά τίποτε περισσότερο.

Εκτός ίσως αν διερωτηθούν κάποιοι από τους βουλευτές που μετείχαν στη σύνθεση της Εξεταστικής κατά πόσο μας έκαναν σοφότερους με τον τρόπο που έκαναν την (υποτιθέμενη) έρευνά τους. Σε κάθε περίπτωση, η απάντηση που είναι βέβαιο ότι δίνουν όλοι όσοι την παρακολούθησαν, αλλά και ευρύτερα η κοινή γνώμη, είναι αρνητική. Μπορεί να… διασκεδάσαμε με κάποιες από τις μαρτυρίες («Φραπέδες» κ.λπ.), μπορεί να θυμώσαμε με τις συμπεριφορές που είχαν κάποιοι βουλευτές στις συνεδριάσεις, αλλά σοφότεροι δεν γίναμε.

***

Ολα του Συμβουλίου δύσκολα…

Ενώ ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης βρισκόταν στα Ηνωμένα Εθνη, μια υψηλόβαθμη διπλωματική πηγή αισθάνθηκε την ανάγκη να προχωρήσει σε μια ηχηρή διαρροή: «Οριστικοποιήθηκε η διεξαγωγή του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας».

Χωρίς, όμως, συγκεκριμένη ημερομηνία. Απλώς εντός του πρώτου δεκαπενθημέρου του Φεβρουαρίου, το οποίο παρεμπιπτόντως ξεκινά σήμερα. Θεωρητικά, η ανακοίνωση της ημερομηνίας θα γινόταν την εβδομάδα που μας πέρασε. Αλλά… φευ! Δεν είναι, πλέον, κρυφό ότι μεταξύ των δύο πλευρών υπάρχουν δυσκολίες, οι οποίες προφανώς δεν περιορίζονται στα προγράμματα των Μητσοτάκη – Ερντογάν. Αυτά, άλλωστε, είναι λίγο-πολύ γνωστά και οι κενές μέρες έως ότου αρχίσει το Ραμαζάνι (αν δεν κάνω λάθος, στις 17 Φεβρουαρίου) είναι συγκεκριμένες.

Το πρόβλημα είναι ότι μεταξύ Αθήνας και Αγκυρας υπάρχει ξανά καχυποψία τόσο όσον αφορά την ατζέντα της συνάντησης κορυφής όσο κυρίως στο τι θα ακολουθήσει. Δηλαδή τι θα επιλέξουν να προτάξουν οι δύο ηγέτες στις δημόσιες δηλώσεις τους.

***

Οι διεργασίες μεταξύ των δύο υπουργών Εξωτερικών, Γεραπετρίτη και Φιντάν, βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη και απ’ ό,τι καταλαβαίνω από τα συμφραζόμενα, υπάρχει ακόμα απόσταση για να καλυφθεί. Οπως σας έγραφα την περασμένη εβδομάδα, στην ελληνική πρωτεύουσα θορυβήθηκαν από την πρόταση του Φιντάν να συζητηθεί «το πρόβλημα του Αιγαίου», δηλαδή τα χωρικά ύδατα.

Εξ ου και ο Γεραπετρίτης έσπευσε τις περασμένες μέρες τουλάχιστον… τρεις φορές να προαναγγείλει επέκταση, για να αποδείξει ότι η Ελλάδα δεν συζητεί για θέματα που άπτονται της κυριαρχίας της. Μπήκαν, όμως, στην εξίσωση και οι τουρκικές NAVTEX… μακράς διαρκείας, τις οποίες η Αθήνα αντιμετωπίζει ως θέμα εσωτερικής κατανάλωσης της γείτονος, που ίσως όμως γίνει σκαλοπάτι για να τεθούν τα πραγματικά ζητήματα, το επαπειλούμενο ελληνικό βέτο για το SAFE και η συμμαχία μας με το Ισραήλ.

***

Διαξιφισμοί για την ερμηνεία του καταστατικού χάρτη της χώρας

Δεδομένης της διάχυτης «συνταγματολογνείας» που χαρακτηρίζει, εν γένει, το πολιτικό μας σύστημα, δεν μου προκάλεσε έκπληξη όταν έμαθα ότι και από τη συνεδρίασης της διακομματικής επιτροπής του υπουργείου Εσωτερικών, που συγκάλεσε ο υπουργός Θοδωρής Λιβάνιος για τις ρυθμίσεις περί της ψήφου των αποδήμων, δεν έλειψαν οι κόντρες για την ερμηνεία του καταστατικού χάρτη της χώρας.

Ο βουλευτής Επικρατείας του ΠαΣοΚ Παναγιώτης Δουδωνής και ο γενικός γραμματέας του Πρωθυπουργού Στέλιος Κουτνατζής, αμφότεροι καθηγητές του Δικαίου, αντάλλαξαν διαξιφισμούς περί της συνταγματικής ερμηνείας των διατάξεων για την επιστολική ψήφο και την ειδική εκλογική περιφέρεια για τους Ελληνες του εξωτερικού.

Το ενδιαφέρον, πάντως, είναι η θετική κατάληξη που είχε η συνεδρίαση, γιατί πληροφορούμαι ότι το ΠαΣοΚ άφησε – διά του Δουδωνή – με σαφήνεια να εννοηθεί ότι θα πει «ναι» στην πρωτοβουλία Λιβάνιου. Και άρα ανοίγει, έτσι, διάπλατα ο δρόμος για να ισχύσουν οι δύο αλλαγές στην εκλογική νομοθεσία από τις επόμενες βουλευτικές κάλπες.