Στους αμέτρητους προβληματισμούς των νέων ανθρώπων συγκαταλέγεται και η ποιότητα του ύπνου τους. Ο επιστημονικός και δημόσιος διάλογος γύρω από το θέμα ανθεί τα τελευταία χρόνια και μαζί του και η ανάπτυξη παντός τύπου ψηφιακών βοηθών ύπνου για κινητά τηλέφωνα και έξυπνα ρολόγια. Οι δημοφιλείς εφαρμογές ισχυρίζονται ότι μπορούν να παρέχουν εξατομικευμένες συμβουλές, υπολογίζοντας τον χρόνο που χρειάζεται κάποιος για να κοιμηθεί, τη διάρκεια του ύπνου ή την αναζωογονητική του ποιότητα. Παρά τα οφέλη που προβάλλουν οι τεχνολογίες, μια πρόσφατη μελέτη από το Πανεπιστήμιο του Μπέργκεν στη Νορβηγία δείχνει ότι η χρήση τους δεν είναι πάντα θετική. Ορισμένα άτομα μάλιστα, κυρίως όσοι εμφανίζουν συμπτώματα αϋπνίας, ενδέχεται να βιώσουν εντονότερο άγχος και να δουν την ποιότητα του ύπνου τους να επιδεινώνεται σημαντικά.
Σχεδόν 1 στους 2 χρησιμοποιεί εφαρμογή ύπνου
Στη μελέτη, τα αποτελέσματα της οποίας δημοσιεύτηκαν στο περιοδικό «Frontiers in Psychology», συμμετείχαν 1.002 ενήλικοι, οι οποίοι ερωτήθηκαν εάν και πώς χρησιμοποιούν εφαρμογές για την παρακολούθηση του ύπνου τους. Οι μισοί σχεδόν συμμετέχοντες δήλωσαν ότι χρησιμοποιούν ή ότι έχουν χρησιμοποιήσει εφαρμογή ύπνου στο παρελθόν. Από τις απαντήσεις τους διαπιστώθηκε ότι οι γυναίκες τις χρησιμοποιούν περισσότερο σε σχέση με τους άνδρες. Επιπλέον, οι ενήλικοι κάτω των 50 ετών ήταν πιθανότερο να χρησιμοποιήσουν μια «έξυπνη» εφαρμογή ύπνου από ό,τι οι μεγαλύτεροι σε ηλικία.
New York Times: Η συνήθεια στον ύπνο που βελτιώνει σημαντικά την υγεία μας
Οι χρήστες των εφαρμογών περιέγραψαν στη συνέχεια την εμπειρία τους και αξιολόγησαν τις θετικές και αρνητικές επιπτώσεις τους. Οι περισσότεροι από όσους διέθεταν ήδη καλή ποιότητα ύπνου ανέφεραν οφέλη από τη χρήση των εφαρμογών, όπως την ανάπτυξη βαθύτερης κατανόησης των προσωπικών τους συνηθειών ύπνου. Ενα σημαντικό ποσοστό ατόμων ωστόσο, το 17%, δήλωσαν ότι ανησυχούσαν περισσότερο για τον ύπνο τους, ενώ περίπου 2,3% των συμμετεχόντων ανέφεραν ότι η ποιότητα του ύπνου τους είχε χειροτερέψει.
Πιο ευάλωτοι οι νέοι
Οι ερευνητές τονίζουν ότι οι νεότεροι χρήστες επηρεάζονται περισσότερο από τις συμβουλές και τις παρατηρήσεις που παρέχουν οι εφαρμογές. Ιδιαίτερα οι συμμετέχοντες που εμφάνιζαν συμπτώματα αϋπνίας φαίνεται να ήταν πιο ευάλωτοι σε αρνητικές συνέπειες, καθώς η διαρκής καταγραφή του ύπνου τους και η σύγκρισή του με «ιδανικά» πρότυπα ενίσχυαν την ανησυχία και αύξαναν τα επίπεδα του άγχους τους. Η έρευνα υπογραμμίζει ότι η υπερβολική εστίαση στα δεδομένα που παρέχονται από τις εφαρμογές φαίνεται να δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο: το άγχος σχετικά με την ποιότητα του ύπνου οδηγεί σε χειρότερο ύπνο και περισσότερο άγχος.
Οι ειδικοί συνιστούν στους χρήστες να εξετάζουν προσεκτικά τα δεδομένα των εφαρμογών, να περιορίζουν τις ειδοποιήσεις κατά τη νύχτα και να χρησιμοποιούν τις πληροφορίες κυρίως ως κίνητρο για την υιοθέτηση καλών συνηθειών, όπως η μείωση της έκθεσης σε οθόνες τις βραδινές ώρες. Η έρευνα τονίζει τη σημασία της ισορροπίας μεταξύ τεχνολογίας και προσωπικής ευαισθησίας, υποδεικνύοντας ότι οι εφαρμογές μπορούν να προσφέρουν πληροφορίες και κίνητρα για βελτίωση, αλλά δεν αντικαθιστούν την αυτογνωσία και την προσαρμογή στις φυσικές ανάγκες του σώματος για ξεκούραση.
Με άλλα λόγια, η τεχνολογία μπορεί να βοηθήσει, αλλά η καλύτερη στρατηγική για υγιή ύπνο παραμένει η παρατήρηση του ίδιου του οργανισμού και η προσεκτική διαχείριση του άγχους.
