Σας είχαμε προειδοποιήσει τόσο μέσω της στήλης όσο και μέσω συνεντεύξεων με ειδικούς επί των θεμάτων του Ιράν στο «Βήμα» πως η δολοφονία του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεϊ φέρει τον κίνδυνο να έρθουν στην εξουσία πιο σκληροπυρηνικά στοιχεία από αυτά που ήταν ήδη στην εξουσία.
Διαβάζοντας την σαββατιάτικη Wall Street Journal δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός πως οι Φρουροί της Επανάστασης (IRGC) βρίσκονται σε μεγάλη κόντρα με τα πιο μετριοπαθή στοιχεία του ιρανικού καθεστώτος.
Κόντρες εξουσίας στην Τεχεράνη
Η εξουσία είναι γλυκιά, ιδιαίτερα όταν ο άνθρωπος που υποτίθεται αντικατέστησε τον δολοφονηθέντα ανώτατο ηγέτη, ο ίδιος του ο γιος ο Μοζταμπά Χαμενεϊ παραμένει άφαντος και «εμφανίζεται» μόνο μέσω ανακοινώσεων. Είναι αυτό αρκετό; Όχι. Και τη πυραυλική κρίση της Κούβας το 1962 σκληροπυρηνικά στοιχεία της Σοβιετικής Ένωσης επί της ουσίας ανάγκασαν τον γενικό γραμματέα της ΕΣΣΔ, Λεονίντ Χρουστσόφ να γράψει μια πιο σκληρή επιστολή στον πρόεδρο Κέννεντι, ώρες αφότου είχε στείλει μια πιο μετριοπαθή.
Είναι σαφές πως οι ΗΠΑ θέλουν να απεμπλακούν από το Ιράν. Μας το ανέφερε σε συνέντευξη του στο 11ο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών και ο καθηγητής του πανεπιστημίου Georgetown και σημαίνον στέλεχος του Council of Foreign Relations, της δεξαμενής σκέψης της αμερικάνικης γραφειοκρατίας που βλέπει τους προέδρους να αλλάζουν αλλά κινεί τα νήματα, Τσάρλς Κάπτσαν.
Εξάλλου και πρώην πρόεδροι είναι μέλη της.
Η άφιξη στο Πακιστάν των Κούσνερ και Γουίτκοφ – δύο ανθρώπων που δεν έχουν την εμπειρία και την δυνατότητα να σκεφτούν με όρους γεωστρατηγικής – και τελικά ακυρώθηκα αργά το απόγευμα του Σαββάτου δεν θα σήμαινε τίποτα, αν δεν είχαν συνάντηση με τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών ο οποίος επίσης έφτασε στο Ισλαμαμπάντ αλλά τόνισε πως δεν θα συναντηθεί με τους Αμερικανούς.
Και έπειτα αποχώρησε για την Τεχεράν
Η απούσα Ευρώπη
Προς ώρας κερδισμένη είναι – εν μέρει η Κίνα – που βλέπει τις ΗΠΑ να είναι μπλεγμένες σε έναν πόλεμο που δεν έπρεπε να ξεκινήσουν. Και για τον οποίο δεν έχουν στρατηγική εξόδου.
Όσο το Στενό του Ορμούζ παραμένει κλειστό, τόσο κλονίζεται και η παγκόσμια οικονομία. Αλλά κλονίζεται και η οικονομία του Ιράν. Ας μην το ξεχνάμε αυτό. Υπάρχει ένα – μικρό αλλά υπαρκτό – ενδεχόμενο την λύση να την δώσει εν τέλει ο λαός (αυτό που επεδίωκε ο πρόεδρος Τραμπ) αν δει ότι αυτό το αδιέξοδο οδηγεί την χώρα σε οικονομική αυτοκτονία.
Σε κάθε περίπτωση θα ήταν ορθό να πούμε πως οι ΗΠΑ θέλουν να φύγουν, το Ισραήλ θέλει και θα συνεχίσει – το επιβεβαίωσε στο «Βήμα» ισραηλινή πηγή στους Δελφούς, οι χώρες του Κόλπου δεν ξέρουν τι να πράξουν (παρατηρήσατε την απουσία παρεμβάσεων την τελευταία εβδομάδα;) και η Ευρώπη φυσικά αναλώνεται σε δηλώσεις ότι ΘΑ στείλει πλοία ΟΤΑΝ η κατάσταση εξομαλυνθεί. Μα αν η κατάσταση εξομαλυνθεί γιατί δεν στέλνει κρουαζιερόπλοια αντί για πολεμικά πλοία; Πιο χρήσιμα θα είναι.
Αν η Ευρώπη πρέπει να πράξει πρέπει να το κάνει τώρα, χωρίς αμφισημίες, οι οποίες υπάρχουν εδώ και δεκαετίες στις Βρυξέλλες και προκαλούν τρομερή ζημιά: «Να καταγγείλουμε την Χαμάς, αλλά να πούμε και για το Ισραήλ. Να ζητήσουμε άμεση άρση του εμπάργκο στο Στενό του Ορμούζ αλλά πλοία δεν στέλνουμε».
Αυτό είναι δυστυχώς ένα μόνο παράδειγμα γιατί κανείς δεν παίρνει στα σοβαρά την Ευρώπη ακόμα και όταν η κατάσταση δεν είναι γκρι αλλά άσπρο-μαύρο.
Τι μέλει γενένεσθαι;
Η επόμενη εβδομάδα σίγουρα θα βγάλει κάποιες ειδήσεις – ήσσονος σημασίας εκτιμάται – για το Ορμούζ και είναι δύσκολο να εξαχθεί ασφαλές συμπέρασμα ποιοι ωφελούνται από αυτό, Ένας που ωφελείται σίγουρα πάντως, είναι ο Πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου που συνεχίζει τις επιχειρήσεις εναντίον του Ιράν ενώ το χθες έδωσε εντολή στις ένοπλες δυνάμεις να εντείνουν τις επιχειρήσεις εναντίον της Χεζμπολά.
Αυτό που δεν αρκεί και είναι ανεπίτρεπτο είναι η στάση των ΗΠΑ να μην παίρνουν μια τελική απόφαση. Είτε να αποδεχθούν – που είναι και το πιο πιθανό – ότι δεν πέτυχαν όλους τους στόχους αλλά κέρδισαν χρόνο, είτε να αρχίσουν ξανά τις πολεμικές επιχειρήσεις θάβοντας τις ελπίδες του προέδρου Τραμπ το κόμμα του να κερδίσει τις εκλογές στο Κογκρέσο όπως, περίπου, έχουν θαφτεί κάτω από τόνους χώματος τα πυρηνικά εργαστήρια του Ιράν.
