Το τελευταίο επεισόδιο στη σχέση Βατικανού – Λευκού Οίκου σημειώθηκε την Κυριακή, όταν ο Ντόναλντ Τραμπ άφησε να εννοηθεί ότι η κυβέρνησή του θα μπορούσε να «διοικήσει» τη Βενεζουέλα. Λίγο αργότερα, από το παράθυρο του Αγγέλου, στην πλατεία του Αγίου Πέτρου, ο γεννημένος στο Σικάγο Πάπας Λέων ΙΔ΄ κάλεσε σε σεβασμό της «κυριαρχίας της χώρας».

Για τους συντηρητικούς που πρόσκεινται στο MAGA, το περιστατικό επιβεβαιώνει ένα μοτίβο που τους ανησυχεί, όπως το καταγράφει το Politico.

Διαφορετικό ύφος, ίδια ουσία με τον Φραγκίσκο

Ο Λέων ΙΔ΄ είναι σαφώς λιγότερο συγκρουσιακός από τον προκάτοχό του. Όμως, όπως σημειώνουν παρατηρητές του Βατικανού, οι προτεραιότητές του συμπίπτουν σε μεγάλο βαθμό με εκείνες του πάπα Φραγκίσκου: μετανάστευση, απελάσεις, δικαιώματα LGBTQ+ και κλιματική αλλαγή.

«Δεν ψάχνει καβγά όπως ο Φραγκίσκος, που κάποιες φορές απολάμβανε τη σύγκρουση», λέει ο Κρις Γουάιτ, συγγραφέας του βιβλίου ”Pope Leo XIV: Inside the Conclave and the Dawn of a New Papacy”. «Αλλά, παρότι διαφέρει στο στυλ, αποτελεί σαφή συνέχεια του Φραγκίσκου στην ουσία. Για πολλούς καθολικούς του MAGA, αμφισβητεί θεμελιώδεις πεποιθήσεις».

Μετανάστευση: το κύριο πεδίο μάχης

Τους τελευταίους μήνες, η μετανάστευση έχει εξελιχθεί στο βασικό μέτωπο σύγκρουσης μεταξύ του φιλελεύθερου πάπα και των αμερικανών συντηρητικών. Ο Λέων κάλεσε ανώτερους κληρικούς να μιλήσουν ανοιχτά για την προστασία των ευάλωτων μεταναστών, ενώ αμερικανοί επίσκοποι κατήγγειλαν την «απάνθρωπη ρητορική και βία» που συνδέεται με τις πολιτικές απελάσεων του Τραμπ.

Ο ίδιος ο πάπας ζήτησε δημόσια οι μετανάστες στις ΗΠΑ να αντιμετωπίζονται «με ανθρωπιά και αξιοπρέπεια».

Η στήριξή του ενθάρρυνε επισκόπους της Φλόριντα να ζητήσουν αναστολή των επιχειρήσεων της ICE τα Χριστούγεννα. «Μην γίνετε ο Γκριντς που έκλεψε τα Χριστούγεννα», δήλωσε χαρακτηριστικά ο αρχιεπίσκοπος του Μαϊάμι, Τόμας Γουένσκι.

Την ίδια στιγμή, το υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας χαρακτήριζε τις συλλήψεις «χριστουγεννιάτικο δώρο για τους Αμερικανούς», υπογραμμίζοντας το βάθος του κοινωνικού διχασμού.

Κλίμα, θανατική ποινή και LGBTQ+: γιατί εξοργίζει το MAGA

Ο Λέων ΙΔ΄ έχει επίσης τοποθετηθεί με σαφήνεια σε μια σειρά θεμάτων που ενοχλούν την τραμπική δεξιά: ευλόγησε πέρυσι ένα κομμάτι πάγου από τη Γροιλανδία, καταγγέλλοντας την αδιαφορία για την κλιματική αλλαγή, δήλωσε ότι όσοι υποστηρίζουν τη θανατική ποινή, δεν μπορούν να αυτοαποκαλούνται «υπέρ της ζωής», ενώ μίλησε ανοιχτά για τη δυνατότητα φιλίας μεταξύ χριστιανών και μουσουλμάνων.

Παράλληλα, έστειλε μήνυμα μεγαλύτερης ανεκτικότητας προς τους καθολικούς LGBTQ+, επιτρέποντας προσκύνημα LGBTQ+ πιστών στη Βασιλική του Αγίου Πέτρου.

Δεν προκαλεί έκπληξη ότι η Λόρα Λούμερ, στενή συνεργάτιδα του Τραμπ και γνωστή συνωμοσιολόγος, τον χαρακτήρισε «woke μαρξιστή πάπα». Άλλοι καθολικοί υποστηρικτές του Τραμπ μιλούν για «παγκοσμιοποιητή», «κοσμικιστή» ή ακόμη και «αποστάτη».

Χωρίς προσωπικές επιθέσεις – αλλά με ξεκάθαρες αρχές

Σε αντίθεση με τον Φραγκίσκο, ο Λέων αποφεύγει να προσωποποιεί τη σύγκρουση. Σύμφωνα με αξιωματούχο του Βατικανού, «θα διατυπώνει τη διδασκαλία της Εκκλησίας, όχι ως απάντηση στον Τραμπ, αλλά ως θέσεις που θα εξέφραζε ούτως ή άλλως».

Ακόμη και ο ίδιος ο Τραμπ δείχνει ασυνήθιστα προσεκτικός. Σε συνέντευξή του στο POLITICO απέφυγε να επιτεθεί στον πάπα, προτιμώντας να μιλήσει για τον αδελφό του Λέοντα στη Φλόριντα, τον οποίο χαρακτήρισε «γερό MAGA». Όταν ρωτήθηκε αν θα συναντούσε τον πάπα, απάντησε τελικά: «Φυσικά. Γιατί όχι;».

Ο χρόνος με το μέρος του πάπα

Η δυναμική της σύγκρουσης αναμένεται να ξεκαθαρίσει περισσότερο τις επόμενες εβδομάδες, καθώς ο Λέων συγκαλεί έκτακτη σύνοδο (consistory), την πρώτη από το 2014, η οποία θεωρείται καθοριστική για την πορεία της Εκκλησίας. Παράλληλα, αναμένεται και η πρώτη του μεγάλη παρέμβαση σε κοινωνικά ζητήματα, όπως η ανισότητα και η μετανάστευση.

Σε αντίθεση με τον Τραμπ, που δεσμεύεται από εκλογικούς κύκλους, ο Λέων ΙΔ΄ εξελέγη εφ’ όρου ζωής. Στα 70 του, σε καλή φυσική κατάσταση, δείχνει ικανός να επηρεάζει την παγκόσμια καθολική πολιτική, πολύ μετά την αποχώρηση του Τραμπ από την εξουσία.

«Δεν βιάζεται», λέει αξιωματούχος του Βατικανού. «Ο χρόνος είναι με το μέρος του».