Βρείτε τα μυστικά της μακροζωίας στην Ικαρία

Τα μυστικά της μακροζωίας φαίνεται ότι κατέχουν οι κάτοικοι ενός μικρού ελληνικού νησιού. Περπάτημα, υγιεινή διατροφή, κοινωνικότητα, μεσημεριανή σιέστα, αλλά και η αισιόδοξη διάθεση αποτελούν κάποια από τα βασικά συστατικά της συνταγής για να φτάσει κάποιος στα βαθιά γεράματα έχοντας καλή υγεία.

Τα μυστικά της μακροζωίας φαίνεται ότι κατέχουν οι κάτοικοι ενός μικρού ελληνικού νησιού. Περπάτημα, υγιεινή διατροφή, κοινωνικότητα, μεσημεριανή σιέστα, αλλά και η αισιόδοξη διάθεση αποτελούν κάποια από τα βασικά συστατικά της συνταγής για να φτάσει κάποιος στα βαθιά γεράματα έχοντας καλή υγεία.

Πρόσφατα επιστημονικά δεδομένα έδειξαν ότι η Ικαρία, μαζί με τη Σαρδηνία, τη Λόμα Λίντα του Μεξικό, την Νικόγια στην Κόστα Ρίκα και την Οκινάβα της Ιαπωνίας, είναι οι περιοχές του κόσμου με τα υψηλότερα ποσοστά υπερήλικων. Οπως μάλιστα δείχνουν τα δημογραφικά στοιχεία της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας, ενώ στην υπόλοιπη Ευρώπη μόνο το 0,1% του πληθυσμού ζει πάνω από 90 χρόνια, στην Ικαρία το αντίστοιχο ποσοστό είναι δεκαπλάσιο με παράλληλη διατήρηση καλής ποιότητας ζωής.

Το φαινόμενο της Ικαρίας θα απασχολήσει, μεταξύ άλλων, την επιστημονική εκδήλωση: «Στοχεύοντας στη μακροζωία: από την πρόληψη στη θεραπεία». Η εκδήλωση θα διεξαχθεί στις 12 – 15 Ιουλίου 2012, στην Ικαρία. Η εκδήλωση διοργανώνεται από την Α’ Καρδιολογική Κλινική και το ομώνυμο Εργαστήριο της Α’ Πανεπιστημιακής Καρδιολογικής Κλινικής, του Πανεπιστημίου Αθηνών του Νοσοκομείου «Ιπποκράτειο» Αθηνών.
Σύμφωνα με τους καθηγητές Καρδιολογίας κ.κ. Χρ. Στεφανάδη και Χρ. Πίτσαβο, και την επιμελήτρια Β’ της Α’ Πανεπιστημιακής Καρδιολογικής Κλινικής του «Ιπποκράτειου» κυρία Χριστίνα Χρυσοχόου, ο δημογραφικός παγκόσμιος χάρτης τα τελευταία χρόνια έχει αλλάξει, καθώς το μέσο προσδόκιμο επιβίωσης έχει αυξηθεί και οι υπηρεσίες Υγείας καλούνται να ανταποκριθούν στις ανάγκες νοσηρότητας των ατόμων τρίτης ηλικίας, με το αυξημένο καρδιαγγειακό φορτίο νόσου, τις ιδιαιτερότητες άλλων χρόνιων συνοδών παθήσεων και τους προβληματισμούς που προκύπτουν για την εφαρμοζόμενη θεραπεία. Στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) δείχνουν ότι οι ηλικιωμένοι (άνω των 65 ετών) αντιπροσωπεύουν το 20% του παγκόσμιου πληθυσμού. Το ποσοστό αυτό αναμένεται να αυξηθεί στο 24% μέχρι το 2020. Πρέπει όμως να επισημανθεί ότι η επιμήκυνση της ζωής δεν συνοδεύεται πάντα με την ποιότητα. Οι καρδιαγγειακές παθήσεις εκτιμώνται ως η κυριότερη αιτία νοσηρότητας και θνησιμότητας. Οι ειδικοί του ΠΟΥ εκτιμούν ότι το 30% των συνολικών θανάτων προκύπτουν από καρδιαγγειακές παθήσεις. Στην Ευρωπαϊκή Ενωση, η καρδιαγγειακή νόσος προκαλεί σχεδόν το ήμισυ του συνόλου των θανάτων (42%) και κοστίζει 169 δισ. ευρώ το χρόνο. Ομοίως, οι καρδιαγγειακές παθήσεις έχουν επηρεάσει και τις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος. Για παράδειγμα, στην Ινδία και την Κίνα, η καρδιαγγειακή νόσος πλήττει περισσότερους ανθρώπους από ότι σε όλες τις οικονομικά αναπτυγμένες χώρες του κόσμου μαζί. Οι συνήθειες του τρόπου ζωής φαίνεται να κατέχουν σημαντικό ρόλο στην πρόληψη της νόσου.

Η… Ικαρία «προστατεύει» από τα καρδιαγγειακά και τον καρκίνο
Ο τρόπος ζωής των κατοίκων της Ικαρίας δρα προστατευτικά στην εμφάνιση καρδιαγγειακών και νεοπλασματικών νοσημάτων. Φαίνεται ότι η μακροχρόνια κατανάλωση μεσογειακού τύπου διατροφής σε συνδυασμό με την ορεσίβια ζωή και τη χαλιναγώγηση του στρες παίζουν σημαντικό ρόλο, χωρίς όμως οι ακριβείς μηχανισμοί να έχουν διευκρινιστεί.
Στο πλαίσιο των παραπάνω επιδημιολογικών παρατηρήσεων, οι επιστήμονες της Α’ Πανεπιστημιακής Καρδιολογικής Κλινικής ξεκίνησαν μελέτη καταγραφής των κλινικών χαρακτηριστικών και των συνηθειών τρόπου ζωής των κατοίκων της Ικαρίας, μέσης και προχωρημένης ηλικίας. Τα πρώτα αποτελέσματα της μελέτης δείχνουν τα ακόλουθα:
Ο επιπολασμός του καπνίσματος βρέθηκε να είναι 17% στους ηλικιωμένους και 42% στους μεσήλικες, η αρτηριακή υπέρταση βρέθηκε σε ποσοστό 65% των ηλικιωμένων και 29% των μεσηλίκων, ο σακχαρώδης διαβήτης σε 23% των ηλικιωμένων και 13% των μεσηλίκων και ιστορικό καρδιαγγειακής νόσου καταγράφηκε στο 21% των ηλικιωμένων και 4% των μεσηλίκων. Όσον αφορά την υπερλιπιδαιμία, παρατηρήθηκε στο 42% των ηλικιωμένων και στο 40% των μεσηλίκων, ενώ τα ηλικιωμένα άτομα είχαν μεγαλύτερο επιπολασμό μεταβολικού συνδρόμου (58% έναντι 45% στους νεότερους). Τα ηλικιωμένα άτομα είχαν υψηλότερα επίπεδα αρτηριακής πίεσης αλλά χαμηλότερο σωματικό βάρος. Τα παραπάνω δείχνουν ότι οι παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου επιπολάζουν σε σημαντικό ποσοστό στους ηλικιωμένους και μάλιστα σε συγκρίσιμα ποσοστά με τους ηλικιωμένους κατοίκους και άλλων περιοχών της χώρας
Αυτό όμως που φαίνεται να διακρίνει τους ηλικιωμένους κατοίκους της Ικαρίας είναι ο τύπος της δίαιτας που περιλαμβάνει συχνότερα ψάρι, φρούτα, λαχανικά, όσπρια και τσάι απ’ ό,τι στους νεότερους.

Η υιοθέτηση πιο υγιεινής διατροφής ήταν πιο συχνή στους ηλικιωμένους της Ικαρίας (68% στους υπερήλικες άνδρες άνω των 80 ετών, και 64% στις υπερήλικες γυναίκες) σε σύγκριση με ανάλογης ηλικίας άτομα από τη μελέτη ΑΤΤΙΚΗ (αστικής ημιαστικής περιοχής) και από άλλες μελέτες νησιωτικών πληθυσμών της Μεσογείου. Ιδιαίτερα τα υπερήλικα άτομα της μελέτης (άνω των 80 ετών), φαίνεται να κατανάλωναν σε ποσοστό 14% των ημερήσιων προσλαμβανόμενων θερμίδων πρωτεΐνη, 54% λίπος (κυρίως μονοακόρεστο και πολυακόρεστο) και υδατάνθρακες σε ποσοστό 32%. Το 50.5% των υπερηλίκων ανέφεραν τήρηση θρησκευτικής νηστείας. Επίσης, τα ηλικιωμένα άτομα συνηθίζουν τη μεσημεριανή ανάπαυση (ποσοστό 75%) συχνότερα από τους νεότερους, ενώ εμφανίζουν και χαμηλότερα ποσοστά κατάθλιψης.

Από τα ηλικιωμένα άτομα όσοι κατανάλωναν συχνότερα Μεσογειακού τύπου δίαιτα είχαν σε μικρότερη συχνότητα παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου, ενώ η συχνή εβδομαδιαία κατανάλωση ψαριού σχετιζόταν με καλύτερη διατασιμότητα της αορτής, δηλαδή καλύτερη αγγειακή ηλικία, ενώ ανάλογα και η καθημερινή χρήση ελαιολάδου φαίνεται να έχει ακόμα και στους ηλικιωμένους ευεργετική επίδραση στη σεξουαλική τους ζωή με καλύτερα ποσοστά ικανοποίησης από την ερωτική τους δραστηριότητα.
Συγκεκριμένα σε πληθυσμό 284 ηλικιωμένων ανδρών που συμπλήρωσαν το ειδικό ερωτηματολόγιο ερωτικής δραστηριότητας (65-99 years old), ποσοστό 60% ανέφερε τουλάχιστον μέτρια αυτοπεποίθηση κατά τη διάρκεια ερωτικής συνεύρεσης και ποσοστό 50% ανέφερε ολοκλήρωση της συνεύρεσης. Ένα ποσοστό 20% ανέφερε ότι δεν έχει καμία σεξουαλική δραστηριότητα.
Οσον αφορά την κατανάλωση καφέ , η μέτρια κατανάλωση 1-2 φλιτζάνια καφέ την ημέρα (σε ισοδύναμα καφεΐνης ελληνικού καφέ) σχετίζεται επίσης με καλύτερη αγγειακή διατασιμότητα, ενώ η μεγαλύτερη κατανάλωση καφεΐνης δε φαίνεται να βελτιώνει περαιτέρω την αγγειακή ηλικία.
Τα ποσοστά κατάθλιψης ήταν από τα χαμηλότερα σε σύγκριση με άλλους πληθυσμούς ηλικιωμένων (μελέτη ΑΤΤΙΚΗ), αλλά ακόμα και αύξηση κατά μία μονάδα στο σκορ της κλίμακας γηριατρικής κατάθλιψης (0-15) φαίνεται να οδηγεί σε 12% μεγαλύτερη πιθανότητα παρουσίας επιπλέον παράγοντα καρδιαγγειακού κινδύνου που σχετίζεται με την παρουσία μεταβολικού συνδρόμου. Συμπτωματολογία σοβαρής κατάθλιψης φαίνεται να καταγράφεται σε ποσοστό 4% των ηλικιωμένων ανδρών και 9% των ηλικιωμένων γυναικών (μέσης ηλικίας 75 ετών). Όπως αναμενόταν τα ηλικιωμένα άτομα με υψηλά επίπεδα κατάθλιψης (στο άνω τριτημόριο τιμών του γηριατρικού σκορ), είχαν μεγαλύτερο ποσοστό μεταβολικού συνδρόμου (66% έναντι 53%), λιγότερα χρόνια εκπαίδευσης στο σχολείο (7 έτη έναντι 8,5), υψηλότερα ποσοστά αρτηριακής υπέρτασης (66% υπερτασικοί έναντι 58%), σακχαρώδους διαβήτη (27% έναντι 20%) και καρδιαγγειακής νόσου (23% έναντι 16%) και χειρότερα επίπεδα φυσικής άσκησης, σε σύγκριση με τα άτομα που εμφάνιζαν τα χαμηλότερα ποσοστά κατάθλιψης. Αυτό το εύρημα υποστηρίζεται και από άλλες διεθνείς μελέτες που αποδεικνύουν ότι η δυσμενής επίδραση της κατάθλιψης στην καρδιαγγειακή υγεία επέρχεται μέσω επίδρασης σε καρδιαγγειακού παράγοντες κινδύνου, όπως αρτηριακή πίεση, σάκχαρο, χοληστερίνη. Φαίνεται όμως ότι όταν μελετήθηκε η επίδραση της μεσογειακής διατροφής στα άτομα με υψηλά επίπεδα κατάθλιψης που είχαν και την μεγαλύτερη άθροιση παραγόντων καρδιαγγειακού κινδύνου, η μεσογειακή δίαιτα επέφερε βελτίωση των μεταβολικών τους χαρακτηριστικών, αναδεικνύοντας καρδιοπροστατευτικό ρόλο. Είναι γνωστό και από πρόσφατες μελέτες ότι η λήψη ωμέγα-3 πολυακόρεστων λιπαρών οξέων βελτιώνει την καταθλιπτική συνδρομή. Στα ηλικιωμένα άτομα της μελέτης ΙΚΑΡΙΑ φάνηκε ότι η συχνότερη κατανάλωση ψαριού (3-5 μερίδες την εβδομάδα) βελτιώνει τα ποσοστά κατάθλιψης.

Κοινωνία
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk