Ένα παλαιό και άδειο δεξαμενόπλοιο πετρελαίου έχει εξελιχθεί σε νέο σημείο έντασης μεταξύ Ουάσινγκτον και Μόσχας, καθώς η Ρωσία φέρεται να έστειλε υποβρύχιο και άλλα ναυτικά μέσα για τη συνοδεία του, ενώ η Αμερικανική Ακτοφυλακή συνεχίζει να το καταδιώκει στον Ατλαντικό.

Το δεξαμενόπλοιο, που ήταν παλαιότερα γνωστό ως Bella 1, προσπαθούσε επί περισσότερες από δύο εβδομάδες να αποφύγει τον αμερικανικό αποκλεισμό δεξαμενόπλοιων που έχουν υποστεί κυρώσεις κοντά στη Βενεζουέλα. Το πλοίο δεν κατάφερε να δέσει σε λιμάνι της Βενεζουέλας και να φορτώσει πετρέλαιο.

Παρότι είναι άδειο, η Αμερικανική Ακτοφυλακή το καταδίωξε μέχρι τον Ατλαντικό, στο πλαίσιο προσπάθειας να πατάξει έναν στόλο δεξαμενόπλοιων που μεταφέρουν παράνομο πετρέλαιο σε όλο τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένου πετρελαίου της μαύρης αγοράς που πωλεί η Ρωσία.

Η απόπειρα που απετράπη

Τον Δεκέμβριο, το πλήρωμα του πλοίου απέτρεψε απόπειρα των ΗΠΑ να επιβιβαστούν σε αυτό και στη συνέχεια κατευθύνθηκε προς τον Ατλαντικό. Καθώς η Ακτοφυλακή το ακολουθούσε, το πλήρωμα ζωγράφισε πρόχειρα μια ρωσική σημαία στο πλάι του πλοίου, άλλαξε το όνομά του σε Marinera και μετέφερε τη νηολόγησή του στη Ρωσία.

Όπως μεταδίδει η WSJ, η Ρωσία ανησυχεί για τις κατασχέσεις δεξαμενόπλοιων από τις ΗΠΑ που μεταφέρουν ρωσικό πετρέλαιο και στηρίζουν την οικονομία της, και προχώρησε σε μια ασυνήθιστη κίνηση επιτρέποντας τη νηολόγηση του πλοίου χωρίς επιθεώρηση ή άλλες τυπικές διαδικασίες.

Η Ρωσία ζήτησε από τις ΗΠΑ να σταματήσουν να καταδιώκουν το πλοίο, σύμφωνα με τρεις ακόμη Αμερικανούς αξιωματούχους. Την Τρίτη, το ρωσικό Υπουργείο Εξωτερικών δήλωσε ότι παρακολουθεί «με ανησυχία» την κατάσταση γύρω από το δεξαμενόπλοιο, σύμφωνα με το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων RIA.

Ο Λευκός Οίκος δεν απάντησε σε αίτημα για σχολιασμό, ωστόσο η Διοίκηση του αμερικανικού στρατού δήλωσε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης την Τρίτη ότι είναι έτοιμη να «σταθεί απέναντι σε πλοία και παράγοντες που υπόκεινται σε κυρώσεις και διέρχονται από αυτή την περιοχή».

Η Ακτοφυλακή συνέχισε να παρακολουθεί το πλοίο μέχρι τον ανατολικό Ατλαντικό, όπου πλέον πλέει περίπου 300 μίλια νότια της Ισλανδίας με κατεύθυνση προς τη Βόρεια Θάλασσα, σύμφωνα με δεδομένα εντοπισμού AIS.

Το ρωσικό μέσο RT ανάρτησε βίντεο, που φέρεται να έχει τραβηχτεί από το κατάστρωμα του δεξαμενόπλοιου, στο οποίο φαίνεται σκάφος της Αμερικανικής Ακτοφυλακής να το ακολουθεί. Σε ξεχωριστή ανάρτηση, το μέσο ανέφερε ότι οι ΗΠΑ επιχειρούν να αναχαιτίσουν το δεξαμενόπλοιο, το οποίο κατευθύνεται προς το Μούρμανσκ της Ρωσίας, παρά τον «ξεκάθαρα πολιτικό χαρακτήρα» του.

«Δεν είμαι καθόλου ευχαριστημένος με τον Πούτιν»

Η ένταση γύρω από το δεξαμενόπλοιο έρχεται σε μια περίοδο που Ουάσινγκτον και Μόσχα βρίσκονται σε διπλωματικές διαμάχες για την Ουκρανία, γεγονός που απειλεί να περιπλέξει τις συνομιλίες. Η Ρωσία δεν έχει ακόμη αποδεχθεί το πλαίσιο ειρήνης που έχουν προτείνει οι ΗΠΑ και η Ουκρανία.

«Δεν είμαι καθόλου ευχαριστημένος με τον Πούτιν. Σκοτώνει πάρα πολλούς ανθρώπους», δήλωσε ο Τραμπ το Σάββατο, αναφερόμενος στον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν.

Οι ΗΠΑ έχουν ήδη κατασχέσει δύο πολύ μεγάλα δεξαμενόπλοια αργού πετρελαίου, τα Skipper και Centuries, τα οποία ανήκουν στον στόλο που μεταφέρει παράνομο πετρέλαιο, και αξιωματούχοι έχουν δηλώσει ότι ενδέχεται να ακολουθήσουν και άλλες κατασχέσεις.

Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία —και οι δυτικές κυρώσεις που ακολούθησαν— οδήγησαν σε ραγδαία επέκταση του παγκόσμιου «σκιώδη στόλου»: μιας αρμάδας άνω των 1.000 δεξαμενόπλοιων με ασαφή ιδιοκτησία και χωρίς δυτική ασφάλιση, σύμφωνα με ορισμένους αναλυτές.

Τα πλοία αυτά αποκρύπτουν τον ρόλο τους στη μεταφορά πετρελαίου χρησιμοποιώντας παραπλανητικές τακτικές, όπως η απενεργοποίηση των ραδιοσημάτων τους για να καλύπτουν τις κινήσεις τους και η μεταφόρτωση φορτίων σε άλλα πλοία σε περιοχές με ελλιπή επιτήρηση. Τα περισσότερα από αυτά τα δεξαμενόπλοια είναι άνω των 15 ετών, γεγονός που προκαλεί φόβους για σοβαρές διαρροές και συγκρούσεις.

Το Κρεμλίνο δεν απάντησε άμεσα σε αίτημα για σχολιασμό. Η Μόσχα έχει στο παρελθόν απορρίψει τους χαρακτηρισμούς ότι χρησιμοποιεί «σκιώδη στόλο» και έχει χαρακτηρίσει τις δυτικές κυρώσεις παράνομες.

Την περίοδο που οι ΗΠΑ άρχισαν να καταδιώκουν το πλοίο, το Bella 1 ήταν πλοίο χωρίς εθνικότητα, έφερε ψευδή σημαία και υπόκειτο σε δικαστική εντολή κατάσχεσης, σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο. Οι ΗΠΑ είχαν επιβάλει κυρώσεις στο Bella 1, κατηγορώντας το ότι μετέφερε παράνομο ιρανικό πετρέλαιο για λογαριασμό τρομοκρατικών οργανώσεων που έχουν χαρακτηριστεί από τις ΗΠΑ και συνδέονται με την Τεχεράνη.

Ωστόσο, η νέα ρωσική νηολόγηση του πλοίου περιπλέκει πλέον τη νομική βάση των ΗΠΑ για επιβίβαση, σύμφωνα με ειδικούς.

«Μόλις ένα πλοίο νηολογηθεί νόμιμα, απολαμβάνει την προστασία της σημαίας του βάσει του διεθνούς δικαίου», δήλωσε ο απόστρατος υποναύαρχος Φρεντ Κένι, πρώην διευθυντής νομικών υποθέσεων και εξωτερικών σχέσεων στον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό. «Αυτό δεν ισχύει αναδρομικά — δεν μπορείς να πεις ότι ήταν άνευ σημαίας πριν από δύο εβδομάδες, άρα θα το θεωρήσουμε άνευ σημαίας και τώρα».

Μια αμερικανική κίνηση για βίαιη επιβίβαση στο πλοίο θα μπορούσε επίσης να ανοίξει τον δρόμο για αντίποινα από τη Ρωσία και συμμαχικές χώρες όπως το Ιράν, σημειώνουν οι ειδικοί.

«Θα παρέμβει η Ρωσία για να προστατεύει τακτικά τον σκοτεινό στόλο; Αυτό θα υπονόμευε το επιχείρημα ότι έχει νόμιμους δεσμούς με τα πλοία», δήλωσε ο Ουίλιαμ Μπάουμγκαρτνερ, πρώην ανώτατος νομικός σύμβουλος της Ακτοφυλακής. «Αν το επαναλάβουν, τίθεται το ερώτημα αν πρόκειται για νόμιμη αλλαγή νηολόγησης ή αν φαίνεται να γίνεται για ύποπτους λόγους».