Παρά το γεγονός ότι οι ελληνικές μετοχές βίωσαν μετά το 1999 το μεγαλύτερο ξεφούσκωμα της ιστορίας τους, εν τούτοις η χρηματιστηριακή αξία τους την τελευταία 15ετία αυξήθηκε περισσότερο από 104,7 δισ. ευρώ, κάτι που αντιστοιχεί στο 60% του ΑΕΠ της χώρας σήμερα. Το 1989 η κεφαλαιοποίηση των 119 εισηγμένων επιχειρήσεων έφθανε τα 2,89 δισ. ευρώ, όσο η αξία μιας μόνο ελληνικής βιομηχανίας, των ΕΛΛΠΕ, που βρίσκονται σήμερα στην 11η θέση στον κατάλογο με τις μεγαλύτερες σε κεφαλαιοποίηση εταιρείες. Λίγο παλαιότερα, το 1983, η συνολική κεφαλαιοποίηση των εισηγμένων κυμαινόταν στα 278,7 εκατ. ευρώ, δηλαδή ήταν μικρότερη από τη χρηματιστηριακή αξία της εταιρείας γρήγορης εστίασης Everest, που βρισκόταν στην 167η θέση στις 17.9.1999, όταν η Σοφοκλέους σημείωνε το ιστορικό ρεκόρ της. Τα πρώτα τέσσερα χρόνια της τελευταίας 15ετίας την πρώτη θέση στον κατάλογο των ελληνικών blue chips καταλαμβάνει η Εθνική Τράπεζα, η οποία παραχώρησε τη θέση της από το 1993 και ως το 1995 στην 3E (Coca-Cola HBC), του ομίλου Δαβίδ-Λεβέντη, ενώ με την είσοδό του στη Σοφοκλέους από το 1996 ως το 1998 κυριαρχεί ο ΟΤΕ και εναλλάσσεται στη συνέχεια στην κορυφή με την Εθνική. Το 1989 στις εταιρείες μεγάλης κεφαλαιοποίησης συναντάμε μεταξύ άλλων και την παραδοσιακή οινοποιητική βιομηχανία Μπουτάρης, ο πρόεδρος της οποίας κ. K. Μπουτάρης είχε ανακηρυχθεί επιχειρηματίας της χρονιάς, ενώ στις 17.9.1999, όταν η Σοφοκλέους σημείωνε το ιστορικό της ρεκόρ, στη σχετική λίστα των blue chips συναντάμε τις Ευρωσυμμετοχές (πρώην Αθηναϊκές Συμμετοχές) του κ. Πολ Παπαδόπουλου και την Κλωνατέξ του κ. Θ. Λαναρά, που είχε τότε 300.000 μικρομετόχους. Παράλληλα μια νέα γενιά επιχειρηματιών αναδεικνύεται μέσω του Χρηματιστηρίου, ενώ οι εταιρείες που διευθύνουν πολλαπλασιάζουν την κεφαλαιοποίησή τους.


Την τελευταία 15ετία οι εισηγμένες επιχειρήσεις στη Σοφοκλέους τριπλασιάστηκαν, ενώ τα μερίσματα που διένειμαν συνολικά από 169,6 εκατ. ευρώ το 1989 ξεπερνούν σήμερα τα 3,5 δισ. ευρώ. Από το 1997 οι εισηγμένες άντλησαν από το XA περισσότερα από 33 δισ. ευρώ αλλά οι υποχρεώσεις τους σήμερα πενταπλασιάστηκαν. H κεφαλαιοποίηση του Χρηματιστηρίου αυξήθηκε 606% από την υποτίμηση της δραχμής τον Μάρτιο του 1998 ως το ιστορικό ρεκόρ του XA τον Σεπτέμβριο του 1999, με τους εγχώριους μικροεπενδυτές να γίνονται οι κυρίαρχοι παίκτες της αγοράς. Από το ιστορικό της ρεκόρ ως και τις 31.3.2003, όπου η Σοφοκλέους σημείωσε το χαμηλό της, η πτώση έφτασε στο 76,9%, ενώ η αγορά άλλαξε πλέον χέρια, κυριαρχούμενη από τους ξένους θεσμικούς που ελέγχουν το 30%-40% των ελληνικών blue chips.


* Οι διεθνείς αγορές


Σε διεθνές επίπεδο από την κυριαρχία των ιαπωνικών τραπεζών και του Χρηματιστηρίου του Τόκιο το 1989 φθάσαμε το 1999 στην κυριαρχία της πληροφορικής, του Internet και της αμερικανικής εταιρείας Microsoft.


Μετά την πτώση των διεθνών αγορών το 2000 η αμερικανική οικονομία βρίσκεται για μία τριετία υπό την επήρεια της χρηματιστηριακής φούσκας της τεχνολογίας της περιόδου 1996-2000. H ρευστότητα που διοχετεύουν οι κεντρικές τράπεζες μειώνοντας τα επιτόκια κάνει ορισμένους οικονομολόγους να εκτιμούν πως από τη φούσκα των μετοχών περάσαμε στη φούσκα των ακινήτων. Ο εν λόγω τομέας μαζί με τον χρηματοοικονομικό δείχνουν να κυριαρχούν σήμερα, ενώ νέο στοιχείο αποτελεί η άνοδος ορισμένων αναδυομένων αγορών.


Ο δυναμισμός της Κίνας και οι επιτυχίες της Ινδίας αναδεικνύουν τις σημαντικές ανακατατάξεις που συντελούνται σταδιακά στο παγκόσμιο οικονομικό σύστημα. Οι ανακατατάξεις αυτές θα γίνουν περισσότερο εμφανείς προς το τέλος της ερχόμενης δεκαετίας. Σύμφωνα με στοιχεία του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και προβλέψεις των οικονομολόγων της Credit Suisse First Boston με βάση την αγοραστική δύναμη των οικονομιών (PPP), η οικονομία της Κίνας το 2014 θα βρεθεί στη δεύτερη θέση και της Ινδίας στην τρίτη θέση, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τη μετατόπιση της κατανάλωσης και για τις εξελίξεις στην παγκόσμια οικονομία και στις επιχειρήσεις.


* H ευημερία της Ιαπωνίας


Το 1989 κανένας δεν είχε προβλέψει ότι η ευημερία της Ιαπωνίας και του Χρηματιστηρίου του Τόκιο βρισκόταν στο τέλος της. Οι ιαπωνικές τράπεζες ήταν τότε στην κορυφή. Στη Σοφοκλέους η κεφαλαιοποίηση της Εθνικής Τράπεζας έφθανε μόλις τα 318 εκατ. ευρώ. Αν στα παραδοσιακά blue chips η κεφαλαιοποίηση κυμαινόταν στα 50-60 εκατ. ευρώ, η χρηματιστηριακή αξία των εταιρειών της περιφέρειας βρισκόταν στις 700.000-800.000 ευρώ.


Το 1990 τα blue chips του Τόκιο υποχωρούν, ενώ κάποιοι αναλυτές μιλούν για την ευρωπαϊκή δεκαετία που έρχεται. Στη Σοφοκλέους οι συναλλαγές αυξάνονται καθώς πέρα από τους έλληνες επενδυτές εκδηλώνεται και το ενδιαφέρον των ξένων, που προσπαθούσαν να συνέλθουν από τη διεθνή κρίση του 1987.


Ο γκουρού των αγορών κ. Μαρκ Μόμπιους της Τέμπλετον είναι εδώ. Το XA πετυχαίνει τη δεύτερη καλύτερη απόδοση παγκοσμίως. Στον σχετικό πίνακα με τις 20 μεγάλες εταιρείες μπαίνουν η Alpha Leasing και η Τράπεζα Αττικής, ενώ σε σχετικά υψηλή θέση κατατάσσεται η καπνοβιομηχανία Παπαστράτος. H εταιρεία Επιχειρήσεις Αττικής βρίσκεται στην 107η θέση με κεφαλαιοποίηση 965.000 ευρώ. Αργότερα, υπό την καθοδήγηση του εφοπλιστή κ. Π. Παναγόπουλου, η εταιρεία συμμετοχών θα γιγαντωθεί στον χώρο της ναυτιλίας με δεσπόζουσα θέση στις γραμμές της Αδριατικής μπαίνοντας στον σχετικό πίνακα με τις μεγάλες εταιρείες της Σοφοκλέους.


* Οι συγκρούσεις στον Κόλπο


Το 1991 αρχίζουν οι πολεμικές συγκρούσεις στον Περσικό Κόλπο και το Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης ξεπερνά σε κεφαλαιοποίηση αυτό του Τόκιο. Στη Σοφοκλέους στον πίνακα με τις μεγάλες εταιρείες κάνει την εμφάνισή της η ασφαλιστική εταιρεία Φοίνιξ. Παραδοσιακά πάντα, κάπου στη μέση του πίνακα βρίσκεται η Βιοχάλκο, ο μεγαλύτερος βιομηχανικός όμιλος της χώρας στον τομέα της μεταλλουργίας.


Το 1992 οι μεγάλες εταιρείες παγκοσμίως πλήττονται από την οικονομική ύφεση, το ενδιαφέρον των διεθνών κεφαλαίων μετακομίζει στο Σίτι του Λονδίνου, ενώ στη Σοφοκλέους επικρατεί υποτονικό κλίμα. H 3E αναρριχάται στη δεύτερη θέση, ενώ στον σχετικό πίνακα κάνει την εμφάνισή της η εταιρεία συσκευασίας Hellas Can, καθώς και η Εθνική Ασφαλιστική. Στις εταιρείες μεσαίας κεφαλαιοποίησης συγκαταλέγεται η A-B Βασιλόπουλος, μοναδική εκπρόσωπος από τον χώρο των σουπερμάρκετ.


* Αισιοδοξία στην Ευρώπη


Το 1993 κυριαρχεί η απαισιοδοξία στην Ευρώπη, ενώ και οι επιχειρήσεις των ΗΠΑ δεν φαίνεται να προσελκύουν τους επενδυτές, που στρέφονται μάλλον αδικαιολόγητα στις μετοχές του Τόκιο. Αντίθετα, στο XA σημειώνονται τοποθετήσεις κεφαλαίων ξένων επενδυτών. H Ελληνική Βιομηχανία Ζάχαρης είναι η πρώτη κρατική επιχείρηση που ιδιωτικοποιείται μέσω του XA, καταλαμβάνοντας μάλιστα τη 10η θέση στον σχετικό πίνακα. H Ιντρακόμ αναρριχάται στην πέμπτη θέση. Είναι η χρονιά των καζίνων και οι κατασκευαστικές εταιρείες εισέρχονται στο XA και στον σχετικό πίνακα με τους μεγάλους της Σοφοκλέους.


Το 1994 η εταιρεία Goody’s, η οποία δραστηριοποιείται στον κλάδο της γρήγορης εστίασης, εισέρχεται στη Σοφοκλέους καταλαμβάνοντας την 60ή θέση, καθώς επίσης και η εταιρεία τροφίμων Chipita (57η θέση). Και οι δύο αυτές εταιρείες ήταν επιλογές του fund επιχειρηματικού κεφαλαίου του κ. A. Πλακόπιτα της Global Finance. To 1995 η εταιρεία Μυτιληναίος εισέρχεται στο XA στην 101η θέση με κεφαλαιοποίηση μόλις 21,7 εκατ. ευρώ στο τέλος του έτους. Σήμερα η συνολική κεφαλαιοποίηση των τριών εισηγμένων (Μέτκα, Αλουμίνιον της Ελλάδος και Μυτιληναίος) που διευθύνει ο κ. E. Μυτιληναίος ξεπερνά τα 1,25 δισ. ευρώ.


Το 1996 ο ΟΤΕ, με κεφαλαιοποίηση 5,2 δισ. ευρώ, ηγείται πλέον των εταιρειών της Σοφοκλέους. H ΕΛΒΑΛ του ομίλου Βιοχάλκο και η Βαρυτίνης, συμφερόντων της οικογενείας Κυριακόπουλου, μπαίνουν στον σχετικό πίνακα με τους μεγάλους. Το 1997 οι εταιρείες Επιχειρήσεις Αττικής, Σιδενόρ – μία ακόμη εταιρεία του ομίλου Βιοχάλκο -, Ασπίς Πρόνοια και Πειραιώς βρίσκονται μεταξύ άλλων στον πίνακα με τις μεγάλες.


Το 1998 η υποτίμηση της δραχμής, η έκρηξη τοποθετήσεων των ξένων κεφαλαίων αλλά και των ελλήνων ιδιωτών επενδυτών που ανακαλύπτουν συνεχώς το XA και η επικείμενη πλέον είσοδος της χώρας στην ΟΝΕ οδήγησαν τις αξίες των μετοχών στα 67 δισ. ευρώ. Οι Altec, Μινωικές Γραμμές, Τράπεζα Χίου, Panafon, καθώς και τα KAE και τα Ελληνικά Πετρέλαια, μπαίνουν στη λίστα με τις μεγάλες. Το 1999 η Eurobank του ομίλου Λάτση κάνει την εμφάνισή της στα ελληνικά blue chips, ενώ το 2000 εισέρχεται η Τράπεζα Κύπρου μέσω της παράλληλης διαπραγμάτευσής της σε Αθήνα και Λευκωσία, αλλά και η Cosmote, ενώ στα blue chips συναντάμε και την Interamerican του κ. Δ. Κοντομηνά. Το 2001 νέες προσθήκες είναι η ATE, η ΔΕΗ ο ΟΠΑΠ αλλά και η Motor Oil και το 2002 ο Ακτωρ με την Ελληνική Τεχνοδομική. Το 2003 δύο μικρομεσαίες επιχειρήσεις, τα KAE και η Γερμανός, εισέρχονται πλέον στους μεγάλους, όπως ακριβώς το 2004 η Folli Follie με τη Hyatt και ως σήμερα για το 2005 η Intralot.