από metereologos.gr
Τετάρτη 13 Δεκεμβρίου 2017
 

Λάθος συστάσεις για κορεσμένο λίπος και χοληστερόλη;

Ο καθηγητής κ. Αντώνης Καφάτος σχολιάζει το άρθρο περί κορεσμένων λιπαρών που δημοσιεύθηκε στο «British Medical Journal»
εκτύπωσημικρό μέγεθος  μεγάλο μέγεθος

Ηρακλειο, Κρήτη 

Η κυρία Θεοδώρα Τσώλη αναφέρει στα επιστημονικά θέματα στις 25 Οκτωβρίου 2013 ένα σχόλιο από το «Βritish Medical Journal» στο οποίο σημειώνεται ότι οι συστάσεις για τα κορεσμένα λιπαρά οξέα και τη χοληστερόλη είναι μύθος.Ο συγγραφέας του άρθρου αυτού διερωτάται  γιατί  επί 4 δεκαετίες συνιστάται να ελαττωθούν τα κορεσμένα λιπαρά οξέα στη διατροφή μας ενώ οι θάνατοι από καρδιαγγειακά νοσήματα συνεχώς αυξάνονται.

Η απάντηση στο ερώτημα αυτό είναι πολύ απλή. Δεν ακολουθούμε τις διαιτητικές οδηγίες που λένε ότι από κορεσμένα λιπαρά οξέα πρέπει να προέρχεται λιγότερο από το 10% της ενέργειας στην καθημερινή διατροφή μας, δηλαδή λιγότερα από 20-25 γρ. ημερησίως (η ποσότητα αυτή βρίσκεται σε ένα σουβλάκι με χοιρινό και λίγες τηγανητές πατάτες που τηγανίζονται σε φοινικέλαιο).

Αυτό έκαναν οι Κρήτες στην δεκαετία του 1960 καθώς το 8% της ενέργειας που κατανάλωναν προερχόταν από κορεσμένο λίπος χωρίς βέβαια να γνωρίζουν ή να ακολουθούν κάποιες επιστημονικά τεκμηριωμένες διαιτητικές οδηγίες. Ο λόγος ήταν ότι 60% των ανδρών ακολουθούσαν πλήρως τις διαιτητικές οδηγίες που ορίζονται από την Ορθόδοξη Χριστιανική Εκκλησία. Δηλαδή δεν έτρωγαν κρέας, γαλακτοκομικά προϊόντα και αβγά για 180-200 ημέρες τον χρόνο που είναι ημέρες νηστείας.Το ψάρι επιτρέπεται συχνότερα ενώ τα θαλασσινά και τα σαλιγκάρια επιτρέπονται σε όλες τις νηστείες. Γι’αυτό η μέση ημερήσια κατανάλωση κρέατος ήταν 35 γρ. το άτομο, ενώ στις ΗΠΑ ήταν 274 γρ.Τα αποτελέσματα αυτά υπάρχουν σε πολλές δημοσιεύσεις σε επιστημονικά περιοδικά από τη μελέτη των επτά χωρών που άρχισε το 1960. Το 2010 έγινε η τελευταία παρακολούθηση των επιζώντων στον πληθυσμό της Κρήτης.

Ο πληθυσμός της Κρήτης είχε τους λιγότερους θανάτους από έμφραγμα του μυοκαρδίου,καρκίνους και άνοια σε σύγκριση με όλους τους υπόλοιπους 15 πληθυσμούς από τις 7 χώρες της μελέτης. Το 2010, ο πληθυσμός της Κρήτης είχε το υψηλότερο ποσοστό επιζώντων σε σύγκριση με τους άλλους πληθυσμούς.Οι Κρήτες είχαν επίσης το χαμηλότερο βάρος σώματος σε σύγκριση με τις άλλες χώρες και ο λόγος ήταν η έντονη πολύωρη καθημερινή σωματική άσκηση για τη χειρωνακτική καλλιέργεια της γης. Η διατροφή τους ήταν αποκλειστικά από φυσικά μη επεξεργασμένα προϊόντα ή προϊόντα με ελάχιστη επεξεργασία στο σπίτι. Δεν είχαν εμφανισθεί ακόμη οι υπεραγορές με τα χιλιάδες επεξεργασμένα τρόφιμα. Γι’αυτό η παχυσαρκία, ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 και το έμφραγμα ήταν σπανιότατα φαινόμενα.

Δυστυχώς τα τελευταία χρόνια έχουν εμφανισθεί ορισμένες δημοσιεύσεις σε έγκυρα επιστημονικά περιοδικά που προσπαθούν να ανατρέψουν τα παραπάνω αδιαμφισβήτητα δεδομένα τα οποία προέκυψαν από μια από τις  μεγαλύτερες μακροχρόνιες (50 χρόνια) προοπτικές επιδημιολογικές μελέτες. Ισχυρίζονται ότι τα κορεσμένα λιπαρά που πρέρχονται κυρίως από κόκκινο και επεξεργασμένο κρέας, γαλακτοκομικά προϊόντα, αβγά και από 3 φυτικά τρόφιμα (λάδι ινδικής καρύδας-παγωτά, κακάο και φοινικέλαιο) δεν έχουν σχέση με αυξημένο κίνδυνο για καρδιαγγειακά νοσήματα.

Σε δύο από τις εργασίες αυτές που δημοσιεύτηκαν στο «American Journal of Clinical Nutrition» γράφεται σε υποσημείωση ότι χρηματοδοτήθηκαν από πολυεθνικές εταιρείες λιπαρών και γαλακτοκομικών προϊόντων.Οι θέσεις  των δυο εργασιών ανατράπηκαν πλήρως από μία πολύ λεπτομερή και άριστα τεκμηριωμένη κριτική ανάλυση ενός μεγάλου επιδημιολόγου, του Jeremiah Stamler, η οποία δημοσιεύθηκε στο ίδιο τεύχος (AJCN2010). Δεδομένου ότι θα χρειαστεί να επεκταθώ πολύ αν αναφέρω όλα τα ισχυρά επιχειρήματα του δρος Stamler,θα περιορισθώ μόνο στο σημείο που αναφέρει ότι οι συγγραφείς των εργασιών αυτών αγνόησαν  πλήρως τις πειραματικές εργασίες πολλών δεκαετιών από τους Ancel Keys και David Mark Hegsted. Οι ερευνητές αυτοί έδειξαν τη σχέση των κορεσμένων λιπαρών της διατροφής με τη χοληστερόλη του αίματος και την αθηρομάτωση.Τα αποτελέσματά τους επιβεβαιώθηκαν ακολούθως από δεκάδες επιδημιολογικές μελέτες.Ο Ancel Keys είχε την έμπνευση  να σχεδιάσει και να αρχίσει τη μελέτη των 7 χωρών με 16 πληθυσμούς ένας εκ των οποίων ήταν ο πληθυσμός της Κρήτης.

Δυστυχώς οι νεότερες γενιές μετά τη δεκαετία του 1980 αύξησαν την κατανάλωση κόκκινου και επεξεργασμένου κρέατος και παίρνουν 15%-17% κορεσμένο λίπος ημερησίως. Παράλληλα παρακολουθούν πολλές ώρες τηλεόραση και υπολογιστές και η σωματική άσκηση είναι ελάχιστη με πολύ μικρό ποσοστό να κάνει μισή με μία ώρα άσκηση  ημερησίως. Έχουμε από τα υψηλότερα ποσοστά καπνιστών στην Ευρώπη ενώ τα οινοπνευματώδη ποτά και τα τρόφιμα υψηλής ενεργειακής πυκνότητας τετραπλασίασαν τα ποσοστά υπέρβαρων και παχύσαρκων παιδιών τις τελευταίες δεκαετίες. Επομένως η συνεχής αύξηση των καρδιαγγειακών νοσημάτων, του σακχαρώδους διαβήτη και των καρκίνων δικαιολογείται πλήρως.

Σε άλλο σημείο, η θέση που διατυπώνεται στο «British Medical Journal» ότι είναι παραπλανητικά όλα όσα λέγονται για τα κορεσμένα λιπαρά οξέα, αντιφάσκει με την πρόταση στο ίδιο άρθρο να υιοθετηθεί η μεσογειακή διατροφή. Αλλά η παραδοσιακή διατροφή της Κρήτης στη δεκαετία του 1960, που είναι η καρδιά της μεσογειακής διατροφής, περιέχει ελάχιστα κορεσμένα λιπαρά οξέα.

Στο ίδιο άρθρο, σουηδός γιατρός αναφέρεται επίσης σε μεγάλη «απάτη» της χοληστερόλης και τονίζει ότι δίαιτα πλούσια σε λιπαρά βελτιώνει το σάκχαρο, μειώνει τα τριγλυκερίδια και αυξάνει την καλή χοληστερόλη (HDL). Δεν αναφέρει όμως τι είδους λιπαρά εννοεί διότι οι Κρήτες τη δεκαετία του 1960 είχαν δίαιτα υψηλή σε λιπαρά (40% της συνολικής ενέργειας) τα οποία όμως προέρχονταν σχεδόν αποκλειστικά από αγνό παρθένο ελαιόλαδο.

Επομένως αν οι Σουηδοί άλλαξαν τις διαιτητικές τους οδηγίες καλό θα ήταν να ακολουθήσουν το παράδειγμα των Κρητών της δεκαετίας του 1960.

Αυτή τη δίαιτα της Κρήτης έδωσε ο καθηγητής Serge Renauld στη Λυόν της Γαλλίας σε 300 ασθενείς που είχαν υποστεί πρώτο έμφραγμα του μυοκαρδίου ενώ άλλοι 300 ασθενείς ακολούθησαν τη δίαιτα που συνιστά η Αμερικανική Kαρδιολογική Eταιρεία. Ενώ η μελέτη αυτή είχε σχεδιασθεί να παρακολουθήσει τους ασθενείς αυτούς για 4 χρόνια διεκόπη στους 28 μήνες για δεοντολογικούς λόγους.Οι ασθενείς που ακολουθούσαν τη δίαιτα της Κρήτης είχαν κατά 76% λιγότερα δεύτερα επεισόδια εμφράγματος σε σύγκριση  με τους άλλους με την αμερικανική δίαιτα. Δεοντολογικά δεν ήταν σωστό  να στερηθεί η δεύτερη αυτή ομάδα τα τόσο εντυπωσιακά θεραπευτικά αποτελέσματα από τη δίαιτα της Κρήτης που δεν έχουν μέχρι σήμερα επιτευχθεί με καμία φαρμακευτική ή χειρουργική θεραπεία.

Συμπερασματικά, έγραψα τα παραπάνω γιατί οι παραπλανητικές αυτές μελέτες δυστυχώς χρηματοδοτούνται από πολυεθνικές εταιρείες που έχουν μοναδικό κίνητρο να προάγουν τα οικονομικά συμφέροντά τους και δημιουργούν μεγάλη σύγχυση στο κοινό.

Με απλά λόγια, για την προαγωγή της υγείας και την πρόληψη των ασθενειών χρειάζεται μέτρια προς έντονη σωματική άσκηση για τουλάχιστον μία ώρα ημερησίως. Προσφατη μεγάλη μελέτη στο «Lancet»  έδειξε ότι η έλλειψη σωματικής άσκησης  είναι τόσο θανατηφόρα όσο και το κάπνισμα. Δυστυχώς, παρά την απαγόρευση του καπνίσματος σε κλειστούς χώρους, τίποτα δεν άλλαξε και φυσικά συνεχίζεται το κάπνισμα μέσα στα σπίτια.

Θα πρέπει να αποφεύγονται τα επεξεργασμένα τρόφιμα με πολλά λιπαρά και ιδιαίτερα με κορεσμένα λίπη,με πολλή ζάχαρη, πολύ αλάτι και πλήθος πρόσθετων ουσιών.Παιδιά και ενήλικοι δεν πρέπει να παίρνουν περισσότερες από μία ή δύο μερίδες κόκκινου και επεξεργασμένου κρέατος τον μήνα και σε ποσότητα περί τα 80 γρ.

Το μοναδικό λιπαρό στη διατροφή πρέπει να είναι το αγνό παρθένο ελαιόλαδο χωρίς καθόλου σπορέλαια και μαργαρίνες.

Ο κ. Αντώνης Καφάτος είναι ομότιμος καθηγητής  Προληπτικής  Ιατρικής  και Διατροφής στην Κλινική Προληπτικής Ιατρικής και Διατροφής του Τομέα Κοινωνικής Ιατρικής στην Ιατρική σχολή του Πανεπιστημίου Κρήτης.

 



Science περισσότερες ειδήσεις

εκτύπωσημικρό μέγεθος  μεγάλο μέγεθος

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

 
 
σχόλια (20)
 
 
απομένουν 700 χαρακτήρες
Τα πεδία που είναι σημειωμένα με * είναι υποχρεωτικά
 
Τα μηνύματα που δημοσιεύονται στο χώρο αυτό εκφράζουν τις απόψεις των αποστολέων τους. Το ΒΗΜΑ δεν υιοθετεί καθ’ οιονδήποτε τρόπο τις απόψεις αυτές. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει την γνώμη του, όποια και να είναι αυτή. Δεν δημοσιεύονται συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και όσα είναι γραμμένα με κεφαλαία γράμματα. Τέτοια μηνύματα θα διαγράφονται όποτε εντοπίζονται.
     
    Συγχαρητήρια | 31/08/2017 23:18
    Συγχαρητήρια κι ευχαριστίες στον κ. Καφάτο και στο ΒΗΜΑ για το άρθρο Επειδή πρόλαβα την αυθεντική μεσογειακή διατροφή το '60, έχω να πω οτι τρώγαμε 1 φορά τον μήνα κρέας, συνήθως σε γιορτές, και μια φορά την εβδομάδα κοτόπουλο (Αθήνα) και μια φορά ψάρι..Τις άλλες λαχανικά ή όσπρια.. Πολύ λάδι, το θυμάμαι, καθόλου γάλα/ά οι μεγάλοι και όχι θαλασσινά στις νηστείες, καμιά φορά μια κονσέρβα καλαμαράκι για όλους.... Οι γονείς μου έτρωγαν 3-4 φορές... τον χρόνο! Κατόπιν στην πεθερά μου το '70, που ήταν απ' την Χίο και επηρεασμένη απ' τους Μικρασιάτες, έτρωγαν μια φορά την εβδομάδα κρέας, μια κοτόπουλο, μια ψάρι, λαχανικά και όσπρια, και κάτι θαλασσινό στις νηστείες πού και πού, αλλά βάζανε και κεφ
    Μαρία
    απάντηση00
     
     
    Δεν χορταίνω να την διαβάζω | 16/04/2016 20:05
    Πόσο χαίρομαι που υπάρχει αυτή η είδηση εδώ και 3 χρόνια.. Ελπίζω να μην την βγάλουν ποτέ... Πλέον δεν μπορώ να ξεκινήσω την μέρα μου αν δεν την διαβάσω τουλάχιστον 2 φορές!!
    ΕπανάληψηΜήτηρΠασηςΜαθήσεως
    απάντηση91
     
     
     
    🌻🌼thanks .Vima . | 06/03/2016 16:38
    6. Μαρτίου ..παλι ..
    Christos and Marilyn .sofia .sarantos .
    απάντηση21
    Απαντήσεις  1 | Εμφάνιση όλων
     
     
     
    ΠΡΟΣ φιλο christos | 30/10/2015 07:42
    ΠΡΟΣ Christos αγαπητέ φίλε, η επιστημονική έρευνα και συμπερασματολογία δεν μπορεί επ ουδενει να βασίζεται στην παρατηρηση ενος μονο ατομου, μιας περιπτωσης. Μεμονωμενες περιπτωσεις υπαρχουν και με το ενα και με το αλλο καταληκτικο αποτελεσμα. Η ερευνα βασιζεται σε πολυετη παρατηρηση ομαδων ανθρωπων με κοινα χαρακτηριστικα και ειναι ουσιαστικα στατιστικη που δειχνει τις πιθανοτητες καποιος με συγκεκριμενα χαρακτηριστικα να εκδηλωσει μια ασθενεια κατω απο ορισμενες καταστασεις. Φυσικα θα υπαρχουν καποιοι που καπνιζουν και δεν παθαινουν καρκινο, ειναι αυτονοητο, γιατι η ασθενεια ειναι κατι το πολυπαραγοντικο.
    kats
    απάντηση92
    Απαντήσεις  1 | Εμφάνιση όλων
     
     
    θανατηφόρα φάρμακα | 24/01/2015 01:40
    Στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής και την Ευρώπη, τρίτη αιτία θανάτου μετά τα καρδιαγγειακά και τον καρκίνο, είναι τα φάρμακα...!
    αχινός
    απάντηση144
     
     
     
    Σοφή η Κυρία Σοφία. | 20/01/2015 10:58
    ''Δεν έχει σημασία τι τρως, αλλά τι σε τρώει.'' ''Η ψυχή μας, είναι αδάμαστη, λειώνει τα πάντα''. Κρατήστε τα αυτά, είναι πολύ μεγάλη σοφία. Μου θυμίζουν αυτά που είπε ο Χριστός για την νηστεία. ""Μη προσέχεται τόσο τι θα μπει στο στόμα σας, όσο τι θα βγει από αυτό'''.
    naive
    απάντηση178
    Απαντήσεις  1 | Εμφάνιση όλων
     
     
     
    Κύριε Αντώνη .. | 27/09/2014 03:40
    Η μητέρα μου έζησε ..90χρονια ..έτρωγε τα βούτυρα και τα τυριά με της κουτάλες ..κρέατα τα πάντα .χωληστερινη .. Τριγλυκερίδια .. ((HDL )45. .ολα normal ..δεκαετίες έβλεπε. Τον κόσμο να φεύγει .. ΤΡΩΓΕ καημένε. Έλεγε ..ΔΕΝ ΕΧΕΙ σημασία τη τρως ..τη σε τρωη ..το έλεγε και το πιστευαι..ο φόβος ειναι αυτό που σε γωνατηζη..και το ΣΤΡΕΣ..η ψυχή μας είιναι αδαμαστη ..λυονη τα πάντα ..Φαγε. Καημένε μου έλεγε ..Σοφία την έλεγαν ....
    Christos
    απάντηση4321
    Απαντήσεις  2 | Εμφάνιση όλων
     
     
    να χρησιμοποιούμε σπορέλαια | 19/09/2014 14:57
    Το ηλιέλαιο περιέχει σε ίδια αναλογία με το ελαιόλαδο κορεσμένα 12-14% και περιέχει κυρίως πολυακόρεστα λιπαρά οξέα. Τα πολυακόρεστα λιπαρά οξέα θα πρέπει να λαμβάνονται μέσω της διατροφής διότι ο ανθρώπινος οργανισμός δεν μπορεί να τα συνθέσει. Τα πολυακόρεαστα λιπαρά (και σε μικρότερο βαθμό, τα μονοακόρεστα) έχει αποδειχθεί ότι μειώνουν τα επίπεδα της χοληστερίνης. Επίσης ο συνδυασμός πολυακόρεστων και μονο ακόρεστων είναι απαραίτητος. Τα σπορέλαια επίσης έχουν περισσότερη βιταμίνη Ε όμως είναι σημαντικό να μην τηγανίζουμε σε δυνατή φωτιά ούτε να χρησιμοποιούμε το ηλιέλαιο δεύτερη φορά γιατί το μόριο του διασπάται σε αρκετά μικρότερη θερμοκρασία από τους 173 βαθμούς του ελαιόλαδου.
    Χρήστος, Αθήνα
    απάντηση1013
     
     
    - | 05/09/2014 01:34
    οπως σε καθε αγωνα ποδοσφαιρου θα βρεθει καποιος να κανει τον προπονητη που εχει αποψη επι παντος επιστητου , ετσι και στα σχολια. ...
    -
    απάντηση197
     
     
    κρητικη διατροφή | 27/07/2014 15:20
    Το λέει ο άνθρωπος ότι καταναλώνανε 40% λίπη τα οποία προέρχονταν κατα κύριο λόγο απο το ελαιόλαδο, τρώγανε και τυριά και γιαούρτι και βούτυρο ολα αυτα ομως σε μικροτερο βαθμο, 30 κιλα λάδι τον χρόνο καταναλώνανε, επίσης και πολύ ψωμί μαύρο όμως. Τρώγανε πολύ λίγο κρέας δύο φορές τον μήνα, επίσης αυτό που λέει για τις πολυεθνικές να του θυμίσω πως το κομμάτι της μεγάλης έρευνας στην κρήτη χρηματοδοτήθηκε και απο την ΕΛΑΙΣ....
    AΝΔΡΕΑΣ
    απάντηση315
     
     
    όχι δογματισμός στην ιατρική | 15/05/2014 12:00
    Οι συμβουλές για υγιεινή διατροφή που αναγράφονται στο άρθρο, παρόλο που ξεχνούν το μεγάλης διατροφικής αξίας φρέσκο βούτυρο, αναπαράγουν τις πάγιες συντηρητικές διατροφικές απόψεις των τελευταίων δεκαετιών, που έχουν καταντήσει σε δόγμα. Ο δογματισμός όμως δεν χωράει πλέον στη σύγχρονη ιατρική και ο καθηγητής θα έπρεπε να καταλάβει, ότι πρέπει να είναι αντικειμενικός και να μη περιορίζεται σε επιλεκτικές αναφορές εργασιών κάποιων «επιφανών» ερευνητών, αλλά ν αναφέρει και τις αντίθετες απόψεις, όπως κι εκεί που λέει, ότι κάποιες εργασίες χρηματοδοτούνται από τη βιομηχανία τροφίμων και τις γαλακτοκομικές εταιρίες, να επισημάνει επίσης, ότι ο μύθος για τη χοληστερίνη γεννήθηκε και ανδρώθηκε από τη φαρμακευτική βιομηχανία, η οποία φρόντιζε να κατεβαίνουν συνεχώς οι φυσιολογικές τιμές με ταυτόχρονη αύξηση των ετήσιων εισπράξεων δισεκατομμυρίων που έμπαιναν στα ταμεία τους από την πώληση στατίνων, όσο υπήρχε ακόμη πατέντα. Όσο για την παιδική παχυσαρκία, σίγουρα δεν οφείλεται μόνο στην αλλαγή των διατροφικών συνθηκών, αλλά κυρίως στην αλλαγή των κοινωνικών δομών. Γενικά το σήμερα δεν είναι το χθες και για να επιβιώσουμε πρέπει να βρούμε τρόπους για να προσαρμοστούμε…!
    αχινός
    απάντηση3710
     
     
     
    η κρητικη διατροφη περιλαμβανει κορεσμενα λιπαρα!! | 06/12/2013 12:55
    Απο ποτε οι κρητικη διατροφη περιλαμβανει λιπαρα μονο απο το ελαιολαδο?Ισα ισα που τρωνε αρκετα κορεσμενα λιπαρα απο τα θαυμασια τυρια τους,που φτιαχνουν απο αιγοπροβεια γαλατα,επισης τρωνε πολλα κατσικια και αρνια και φτιαχνουν απακι απο τους χοιρους και το συντηρουν στο λιπος του ιδιου ζωου.Το παραδοσιακο γαμοπιλαφο ειναι βρασμενο μεσα στο λιπος του αρνιου.Φυσικα μην ξεχναμε την θαυμασια στακα και το στακοβουτυρο!Αυτο που λειπει απο την κρητικη διατροφη που μελετουσαν δεν ειναι τα κορεσμενα λιπαρα που φυσικα τα συνοδευουν με τα λαχανικα τους απο τους κηπους τους αλλα τα επεξεργασμενα κρεατα δλδ αλλαντικα κτλ και γενικα τα επεξεργασμενα τροφιμα και οι μαργαρινες που πουλανε οι βιομηχανιες.
    Σωτηρια
    απάντηση7110
    Απαντήσεις  2 | Εμφάνιση όλων
     
     
    Αριστος | 29/10/2013 22:06
    Άριστος ο κ.κ Καθηγητής, βέβαια τα γνωρίζουμε αυτά, αλλά το δυστύχημα είναι ποιος τα εφαρμόζει...
    Χάρης
    απάντηση3815