Το Ιράν απειλεί με αντίποινα μεγάλες αμερικανικές εταιρείες τεχνολογίας

Το Ιράν απειλεί με αντίποινα μεγάλες αμερικανικές εταιρείες τεχνολογίας σε περίπτωση που συνεχιστούν οι δολοφονίες Ιρανών αξιωματούχων.

Το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) του Ιράν εξέδωσε επίσημη ανακοίνωση, μέσω κρατικών ΜΜΕ, με την οποία απειλεί να στοχεύσει 18 συγκεκριμένες αμερικανικές εταιρείες που δραστηριοποιούνται στη Μέση Ανατολή.

Η απειλή ισχύει από τις 8 μ.μ. ώρα Τεχεράνης την 1η Απριλίου 2026 και καλεί τους εργαζόμενους να απομακρυνθούν άμεσα από τις εγκαταστάσεις τους για να προστατεύσουν τις ζωές τους.

Ποιες εταιρείες απειλούνται;

Στη λίστα των 18 εταιρειών περιλαμβάνονται κυρίως γίγαντες της τεχνολογίας και της άμυνας, όπως:

• Apple, Microsoft, Google, Meta (Facebook/Instagram/WhatsApp)
• Intel, IBM, Nvidia, Oracle, HP, Cisco, Dell
• Tesla, Boeing
• Palantir, General Electric, J.P. Morgan

Επίσης απειλούνται κάποιες εταιρείες κάποιες συνδεδεμένες με Εμιράτα, όπως η G42 και η Spire Solutions.

Το Ιράν τις χαρακτηρίζει «τρομοκρατικές εταιρείες» και «νόμιμους στόχους», επειδή υποστηρίζουν, όπως αναφέρεται στη σχετική ανακοίνωση, τις ΗΠΑ και το Ισραήλ με τεχνολογίες ICT (πληροφορικής-επικοινωνιών) και τεχνητής νοημοσύνης για «σχεδιασμό και παρακολούθηση τρομοκρατικών στόχων» και δολοφονίες Ιρανών αξιωματούχων.

Σε τι συνίσταται η απειλή

Φυσικές ή/και κυβερνοεπιθέσεις σε γραφεία, data centers και υποδομές αυτών των εταιρειών στη Μέση Ανατολή (όχι απαραίτητα στις ΗΠΑ).

Το Ιράν μιλάει για «καταστροφή των αντίστοιχων μονάδων» ως αντίποινα για κάθε «τρομοκρατική ενέργεια» εναντίον του.

Οι απειλές έρχονται εν μέσω της κλιμάκωσης του πολέμου Ιράν-Ισραήλ-ΗΠΑ. Το Ιράν είχε εκδώσει παρόμοιες προειδοποιήσεις ήδη από τις αρχές Μαρτίου, ενώ έχουν ήδη σημειωθεί ιρανικές κυβερνοεπιθέσεις και επιθέσεις με drones σε data centers αμερικανικών εταιρειών στην περιοχή (π.χ. Amazon Web Services).

Αμερικανικές εταιρείες έχουν ήδη αρχίσει να επανεξετάζουν τα μέτρα κυβερνοασφάλειας.

Οι ΗΠΑ έχουν δηλώσει ότι είναι έτοιμες να αποτρέψουν οποιαδήποτε επίθεση, ενώ έχουν εκδώσει προειδοποιήσεις προς Αμερικανούς πολίτες και εταιρείες στο εξωτερικό.

Όπως αναφέρουν πολλοί αναλυτές πρόκειται για ρητορική, προς το παρόν, κλιμάκωση και απειλή αντιποίνων στο πλαίσιο του ευρύτερου περιφερειακού πολέμου, με εστίαση σε τεχνολογικές υποδομές.

Δεν έχουν ακόμα επιβεβαιωθεί πραγματικές επιθέσεις σήμερα, αλλά η κατάσταση είναι ρευστή καθώς οι εταιρείες και η κυβέρνηση των ΗΠΑ παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις, καθώς αν το Ιράν κάνει πράξη τις απειλές του θα έχει σημαντικές επιπτώσεις για την παγκόσμια τεχνολογία και οικονομία.

Πόσο βάσιμες είναι οι κατηγορίες του Ιράν;

Το IRGC (Σώμα Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης) ισχυρίζεται ότι εταιρείες όπως Apple, Microsoft, Google, Meta, Nvidia, Palantir, IBM, Oracle κ.ά. παρέχουν πληροφορική και επικοινωνιακή υποστήριξη, καθώς και AI τεχνολογίες που χρησιμοποιούνται από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ για σχεδιασμό και παρακολούθηση συγκεκριμένων στόχων συμπεριλαμβανομένων Ιρανών αξιωματούχων και για μαζική επιτήρηση και στοχευμένες επιθέσεις.

Το Ιράν τις χαρακτηρίζει «τρομοκρατικές εταιρείες» και «νόμιμους στόχους» για αντίποινα.

Να σημειωθεί ότι η Google και η Amazon από το 2021 έχουν συνάψει συμφωνία ύψους 1,2 δις δολαρίων με το ισραηλινό κράτος, συμπεριλαμβανομένου του υπουργείου Άμυνας και των υπηρεσιών ασφαλείας.

Βάσει της συμφωνίας οι δύο εταιρείες παρέχουν υπηρεσίες cloud computing, AI και αποθήκευση δεδομένων.

Το Ισραήλ χρησιμοποιεί τις υπηρεσίες αυτές για τη διαχείριση κυβερνητικών και στρατιωτικών δεδομένων. Στο παρελθόν στελέχη της Google είχαν εκφράσει τις ανησυχίες τους για τη συμφωνία αυτή και για το γεγονός ότι η εταιρεία δεν θα μπορούσε να ελέγξει πλήρως τη χρήση αυτών των υπηρεσιών από το Ισραήλ.

Ο Ισραηλινός στρατός χρησιμοποιεί υπηρεσίες όπως το Microsoft Azure και το OpenAI για αποθήκευση μαζικών δεδομένων επιτήρησης (π.χ. τηλεφωνικές κλήσεις Παλαιστινίων), ανάλυση με AI και υποστήριξη σε μονάδες όπως η Unit 8200.

Η χρήση εκτοξεύτηκε κατά τη διάρκεια πολεμικών επιχειρήσεων. Η Microsoft έχει περιορίσει ορισμένες υπηρεσίες μετά από αποκαλύψεις, αλλά η συνεργασία συνεχίζεται.

Η Palantir έχει ανοιχτή «στρατηγική συνεργασία» με το ισραηλινό υπουργείο Άμυνας για «πολεμικές αποστολές» και AI πλατφόρμες ανάλυσης δεδομένων. Χρησιμοποιείται για targeting σε διάφορα πεδία, συμπεριλαμβανομένης της Γάζας. Η εταιρεία το έχει παραδεχτεί δημόσια.

Άλλες εταιρείες, όπως η Cisco, η Dell, η IBM κ.ά. παρέχουν servers, cloud και τεχνολογίες που χρησιμοποιούνται από τον ισραηλινό στρατό ή υπηρεσίες πληροφοριών.

Αυτές οι συνεργασίες είναι εμπορικές (συμβόλαια με κυβερνήσεις), όχι απαραίτητα «άμεση συμμετοχή σε δολοφονίες».

Όμως, σε σύγχρονους πολέμους, το cloud/AI είναι κρίσιμο για συλλογή πληροφοριών, στόχευση και αυτοματοποιημένες αποφάσεις – άρα έμμεσα ενισχύουν στρατιωτικές επιχειρήσεις που το Ιράν θεωρεί εχθρικές.

Πού υπερβάλλει το Ιράν

Δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι εταιρείες όπως η Apple ή η Tesla συμμετέχουν άμεσα σε στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν. Η συμπερίληψή τους στη λίστα στόχων του Ιράν φαίνεται περισσότερο συμβολική.

Οι εταιρείες ισχυρίζονται ότι τα συμβόλαια είναι για μη διαβαθμισμένα δεδομένα ή γενικές υπηρεσίες και αρνούνται άμεση εμπλοκή.

Ορισμένες έχουν περιορίσει υπηρεσίες μετά από πιέσεις (π.χ. Microsoft σε συγκεκριμένα projects).

Το Ιράν παρουσιάζει τις εταιρείες ως «κατασκόπους» ή «τρομοκράτες», ενώ πρόκειται για ιδιωτικές επιχειρήσεις που πωλούν τεχνολογία σε συμμάχους των ΗΠΑ (όπως κάνουν και με άλλα κράτη, συμπεριλαμβανομένων αραβικών).

Ηθική και νομική διάσταση

Από την πλευρά του το Ιράν θεωρεί τις ΗΠΑ/Ισραήλ ως επιτιθέμενους (στοχευμένες δολοφονίες Ιρανών επιστημόνων/αξιωματούχων, επιθέσεις σε πυρηνικές εγκαταστάσεις κ.λπ.).

Θεωρεί ότι όποιος παρέχει εργαλεία για τέτοιες ενέργειες γίνεται συνυπεύθυνος. Σε ασύμμετρο πόλεμο, η επέκταση σε «οικονομικούς/τεχνολογικούς στόχους» είναι κλασική τακτική (όπως κάνουν και άλλα κράτη με κυρώσεις ή κυβερνοεπιθέσεις).

Οι εταιρείες ισχυρίζονται ότι πωλούν νόμιμα προϊόντα σε δημοκρατικές κυβερνήσεις. Επιπλέον αναφέρουν ότι οι τεχνολογικές υπηρεσίες που προσφέρουν βοηθούν σε νόμιμη αυτοάμυνα

και αντιτρομοκρατία. Επιπλέον, επισημαίνουν ότι η στοχοποίηση ιδιωτικών εταιρειών παραβιάζει διεθνείς νόμους, όπως για παράδειγμα τη διάκριση μεταξύ στρατιωτικών και πολιτικών στόχων.

Γκρίζα ζώνη

Στον 21ο αιώνα, η τεχνολογία θολώνει τα όρια. Οι στοχεύσεις με τη βοήθεια της Τεχνητής Νοημοσύνης μπορεί να μειώνει τις παράπλευρές απώλειες, αλλά έχει οδηγήσει και σε λάθη/μαζικούς θανάτους αμάχων στη Γάζα, στο Λίβανο και πρόσφατα στο Ιράν με τον βομβαρδισμό του σχολείου θηλέων.

Οι εταιρείες κερδίζουν δισεκατομμύρια από πολέμους, ενώ ισχυρίζονται ουδετερότητα.

Γεγονός παραμένει ότι πολλές αμερικανικές εταιρείες τεχνολογίας έχουν βαθιές, κερδοφόρες συνεργασίες με το Ισραήλ (και έμμεσα με ΗΠΑ) που ενισχύουν στρατιωτικές δυνατότητες, συμπεριλαμβανομένων AI συστημάτων επιτήρησης και targeting.

Από την πλευρά του το Ιράν χρησιμοποιεί τη ρητορική αυτή για να δικαιολογήσει απειλές κατά πολιτικών/οικονομικών στόχων, που κινδυνεύουν να κλιμακώσουν τον πόλεμο, ενώ αγνοεί το γεγονός ότι χρησιμοποιεί τεχνολογία (δική του ή από Ρωσία/Κίνα) για επιθέσεις με drones και κυβερνοεπιθέσεις.

Σε τελική ανάλυση, οι εταιρείες τεχνολογίας δεν είναι «ουδέτερες» – είναι μέρος του σύγχρονου πολεμικού οικοσυστήματος. Αλλά η λύση δεν είναι η βία εναντίον τους, αλλά διαφάνεια, ρύθμιση και ηθική συζήτηση για το πού τελειώνει η «επιχειρηματικότητα» και αρχίζει η συνυπευθυνότητα σε πολεμικά εγκλήματα (αν υπάρχουν).