Ο Βλαντίμιρ Πούτιν συνομίλησε τηλεφωνικά αυτή την εβδομάδα με τον Ντόναλντ Τραμπ και του πρότεινε μια πιθανή λύση για τον τερματισμό της σύγκρουσης γύρω από το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν: να μεταφερθεί στη Ρωσία το εμπλουτισμένο ουράνιο της Τεχεράνης. Ωστόσο, σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το Axios, ο Τραμπ απέρριψε την πρόταση.
Στο επίκεντρο της διεθνούς ανησυχίας βρίσκεται το πυρηνικό απόθεμα του Ιράν, το οποίο περιλαμβάνει περίπου 450 κιλά ουρανίου εμπλουτισμένου κατά 60%. Το υλικό αυτό μπορεί να μετατραπεί σε ποσοστό κατάλληλο για πυρηνικά όπλα μέσα σε λίγες εβδομάδες και θεωρητικά επαρκεί για την κατασκευή πάνω από δέκα πυρηνικών βομβών. Η εξασφάλιση ή απομάκρυνση αυτού του αποθέματος αποτελεί έναν από τους βασικούς στόχους των ΗΠΑ και Ισραήλ στο πλαίσιο της σύγκρουσης.
Η πρόταση του Πούτιν θα μπορούσε θεωρητικά να προσφέρει μια λύση χωρίς στρατιωτική επέμβαση στο ιρανικό έδαφος. Η Ρωσία διαθέτει ήδη την τεχνογνωσία για τη διαχείριση πυρηνικών υλικών και στο παρελθόν είχε αποθηκεύσει χαμηλά εμπλουτισμένο ουράνιο του Ιράν στο πλαίσιο της συμφωνίας του 2015 για το πυρηνικό πρόγραμμα, γνωστής ως Joint Comprehensive Plan of Action.
Τι απορρίπτει η Τεχεράνη
Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Πούτιν παρουσίασε διάφορες ιδέες για τον τερματισμό της κρίσης στη διάρκεια της τηλεφωνικής επικοινωνίας με τον Τραμπ τη Δευτέρα, με τη μεταφορά του ουρανίου να αποτελεί μία από αυτές. Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι η πρόταση δεν είναι καινούργια και έχει τεθεί στο παρελθόν, αλλά η θέση των ΗΠΑ παραμένει πως πρέπει πρώτα να διασφαλιστεί πλήρως ο έλεγχος του πυρηνικού υλικού.
Παρόμοιες προτάσεις είχαν τεθεί και κατά τις διαπραγματεύσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν τον Μάιο, πριν από τις επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ σε ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις τον Ιούνιο, καθώς και τις εβδομάδες που προηγήθηκαν της τρέχουσας σύγκρουσης. Τότε το Ιράν είχε απορρίψει τη μεταφορά του ουρανίου στο εξωτερικό και είχε αντιπροτείνει να αραιωθεί το υλικό εντός των δικών του εγκαταστάσεων, υπό την επίβλεψη του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ). Παραμένει ασαφές αν η Τεχεράνη θα αποδεχόταν σήμερα μια τέτοια πρόταση.
Παράλληλα, στο παρασκήνιο οι ΗΠΑ και το Ισραήλ έχουν εξετάσει το ενδεχόμενο αποστολής ειδικών δυνάμεων στο Ιράν για να εξασφαλίσουν το πυρηνικό απόθεμα σε μεταγενέστερο στάδιο της σύγκρουσης. Ο Αμερικανός υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ δήλωσε ότι η Ουάσιγκτον διαθέτει «ένα ευρύ φάσμα επιλογών» για να θέσει υπό έλεγχο το εμπλουτισμένο ουράνιο. Μία από αυτές θα ήταν η εθελοντική παράδοση του αποθέματος από το Ιράν, κάτι που οι ΗΠΑ θα καλωσόριζαν, αν και η Τεχεράνη δεν είχε δεχθεί μια τέτοια λύση στις προηγούμενες διαπραγματεύσεις.
«Η Ρωσία βοηθάει το Ιράν»
Την ίδια στιγμή ο Τραμπ δήλωσε σε συνέντευξή του ότι η εξασφάλιση του ουρανίου δεν αποτελεί άμεση προτεραιότητα αυτή τη στιγμή, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο να εξεταστεί αργότερα.
Σε ευρύτερο επίπεδο, ο Τραμπ αναγνώρισε για πρώτη φορά δημόσια ότι η Ρωσία παρέχει κάποια μορφή βοήθειας στο Ιράν κατά τη διάρκεια της κρίσης, μετά από αναφορές ότι η Μόσχα προσφέρει πληροφορίες που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για τον εντοπισμό αμερικανικών δυνάμεων. Ο ίδιος σχολίασε ότι αυτό συμβαίνει σε ένα πλαίσιο γεωπολιτικής αντιπαράθεσης, όπου η Ρωσία θεωρεί ότι οι ΗΠΑ στηρίζουν την Ουκρανία, ενώ και η Κίνα θα μπορούσε να διατυπώσει παρόμοια επιχειρήματα για την ισορροπία δυνάμεων.
Συνολικά, η πρόταση της Ρωσίας δείχνει ότι υπάρχουν διπλωματικά σενάρια για τον περιορισμό του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος χωρίς άμεση στρατιωτική επέμβαση, όμως παραμένουν σημαντικές διαφωνίες μεταξύ των εμπλεκόμενων πλευρών σχετικά με το πώς θα διασφαλιστεί ο έλεγχος του πυρηνικού υλικού και ποια χώρα θα τον αναλάβει.
