Αν αποφασίζατε κάποια στιγμή να αλλάξετε τόσο ασφαλιστική εταιρεία όσο και συνταξιοδοτικό πρόγραμμα, θα ανακαλύπτατε ότι θα ήταν πολύ πιο εύκολο να επαναπροσδιορίσετε τη… ζωή σας μέσα σε μία ημέρα. Αν υποθέσουμε ότι είστε δυσαρεστημένος από την πορεία και την απόδοση του συνταξιοδοτικού σας προγράμματος ή της πλήρους κάλυψης που σας προσφέρει η εταιρεία με την οποία συναλλάσσεσθε και τυχαίνει την ίδια στιγμή είτε να σκέπτεσθε να αλλάξετε επαγγελματικό ορίζοντα είτε να βρίσκεστε δυο βήματα προ της συνταξιοδότησης, καλό θα ήταν να σκεφτόσασταν ξανά αυτού του τύπου τη «μετακόμιση».
Ας υποθέσουμε λοιπόν ότι ένας καταναλωτής δεν είναι ικανοποιημένος από τις παροχές και τις καλύψεις του ασφαλιστηρίου του και αποφασίζει να αλλάξει εταιρεία. Στην ερώτηση του απλού αυτού καταναλωτή πόσο εύκολη θα μπορούσε να είναι μια τέτοια υπόθεση, η απάντηση θα ήταν μάλλον απογοητευτική: «Η μετατροπή ασφαλιστηρίου καθώς και η αλλαγή ασφαλιστικής εταιρείας δεν είναι καθόλου εύκολη και παράλληλα είναι άκρως ασύμφορη». Ο κ. Ι. Κοσμέας, διευθυντής Μελετών και Αναλογιστικής αλλά και σύμβουλος του υπουργείου Ανάπτυξης επί θεμάτων της ασφαλιστικής αγοράς, δίνει ένα παράδειγμα: «Ας υποθέσουμε ότι ένας ιδιωτικός υπάλληλος 40 ετών αποφασίζει να ακυρώσει το συνταξιοδοτικό του συμβόλαιο, το οποίο μέχρι στιγμής έχει μόλις πέντε χρόνια ζωής και λήγει στα 65 έτη του ασφαλισμένου. Στο διάστημα αυτό έχει καταβάλει συνολικά στην εταιρεία ασφάλιστρα ύψους 750.000 δρχ. (150.000 δρχ. ανά έτος). Το ποσόν που θα πάρει τελικά στα χέρια του και το οποίο θα σκεφθεί εν συνεχεία να το “καταβάλει” σε άλλη ασφαλιστική εταιρεία υπολογίζεται ότι θα ανέρχεται στις 250.000 δραχμές(!)».
«Τα πράγματα όμως δεν είναι και τόσο απλά. Και αυτό» συνεχίζει ο κ. Κοσμέας «διότι από την ελληνική εμπειρία προκύπτει ότι κανένας πελάτης ασφαλιστικής εταιρείας δεν αποφασίζει από μόνος του να εγκαταλείψει την εταιρεία με την οποία συνεργάζεται. Από την ελληνική εμπειρία προκύπτει ότι το φαινόμενο αυτό συνήθως συμβαίνει κατόπιν προτροπής των ασφαλιστικών συμβούλων».
Το μέχρι πρότινος πολύ διαδεδομένο φαινόμενο της «μετατροπής» ή, καλύτερα, της ακύρωσης των συμβολαίων, τονίζει ο κ. Κοσμέας, οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στις προτροπές των ασφαλιστών, οι οποίοι όταν αλλάζουν εταιρεία φροντίζουν να παρασύρουν και τους πελάτες τους. Χωρίς βέβαια αυτό να σημαίνει ότι δεν υπάρχουν καταναλωτές που λαμβάνουν από μόνοι τους τέτοιου είδους «ριψοκίνδυνες» αποφάσεις. Πάντως, εξηγεί, αν και όταν παρατηρούνται τέτοια φαινόμενα, είναι σχεδόν σίγουρο ότι οφείλονται σε άγνοια.
Το θέμα των ακυρώσεων των ασφαλιστηρίων συμβολαίων αποτελούσε ένα από τα πλέον διαδεδομένα ζητήματα διαμάχης μεταξύ των ασφαλιστικών εταιρειών και των ασφαλιστικών συμβούλων. Ανεξαρτήτως λοιπόν του ποιος είναι υπαίτιος για τις ακυρώσεις των συμβάσεων, το μόνο σίγουρο είναι ότι αυτός που θίγεται περισσότερο από την ακύρωση της ασφαλιστικής σύμβασης είναι κυρίως ο ασφαλισμένος και κατά δεύτερο λόγο η εταιρεία που χάνει τον πελάτη.
Σύμφωνα με τον κ. Κοσμέα, τρεις είναι οι κύριοι λόγοι που κάνουν ασύμφορη τη μετάβαση του ασφαλισμένου από εταιρεία. Κατά πρώτο και κύριο λόγο, ο ασφαλισμένος δεν θα πρέπει ποτέ να ξεχνάει ότι δεν είναι δυνατή η μεταφορά αποθεμάτων από εταιρεία σε εταιρεία. Μπορεί να ακούγεται παράλογο, εξηγεί ο κ. Κοσμέας, ωστόσο πολλοί είναι οι ασφαλισμένοι που πιστεύουν ότι αλλάζοντας εταιρεία μπορούν να πάρουν μαζί τους το κεφάλαιο που είχε σχηματιστεί σε εκείνη με την οποία συνεργάζονταν μέχρι πρότινος. Λίγοι είναι οι αγοραστές ιδιωτικής ασφάλισης που θα αντιλαμβάνονταν ότι η αλλαγή ασφαλιστικής εταιρείας είναι μια άκρως αντιοικονομική υπόθεση και λίγοι αυτοί που είναι σε θέση να αντιληφθούν ότι με μια τέτοια κίνηση χάνουν χρήματα.
Ολοι θα πρέπει να έχουν υπόψη τους ότι σε περίπτωση ακύρωσης συμβολαίου και μετάβασης σε νέα εταιρεία ο καθορισμός του ασφαλίστρου θα εξαρτηθεί από την τρέχουσα ηλικία του ασφαλισμένου. Αυτό σημαίνει ότι όσο μεγαλύτερη είναι η ηλικία του ασφαλισμένου τόσο μεγαλύτεροι και οι κίνδυνοι, επομένως και το ύψος του ασφαλίστρου. «Είναι κανόνας» αναφέρει ο κ. Κοσμέας «ότι η ηλικία του ασφαλισμένου παίζει πολύ μεγάλο ρόλο στον υπολογισμό του ασφαλίστρου του διότι έχει να κάνει με την φυσική κατάσταση, την υγεία του και επομένως τους κινδύνους στους οποίους είναι εκτεθειμένος και τους οποίους η ασφαλιστική εταιρεία καλείται να καλύψει». Είναι μάλιστα πολύ πιθανόν τη χρονική στιγμή που ο ασφαλισμένος θα επιλέξει να αλλάξει ασφαλιστική εταιρεία να έχει εν τω μεταξύ υποστεί, π.χ., καρδιακό επεισόδιο και η νέα ασφαλιστική εταιρεία να του αρνηθεί την κάλυψη.
Εννοείται ότι όταν ο ασφαλισμένος επιθυμεί την ακύρωση του συμβολαίου του θα πρέπει προηγουμένως να εξαγοράσει το συμβόλαιο το οποίο έτρεχε. Αυτό σημαίνει ότι το κεφάλαιο από το συνταξιοδοτικό πρόγραμμα το οποίο θα πάρει στα χέρια του μετά την εξαγορά θα είναι αρκετά μικρότερο από αυτό που θα έχει εν τω μεταξύ σχηματιστεί στον λογαριασμό του.
