Λίγες μέρες πριν ανοίξει η κάλπη των βουλευτικών εκλογών στην Κύπρο όλα δείχνουν ότι το νησί βρίσκεται ενώπιον μιας ιστορικής όσο και αμφίρροπης αναμέτρησης. Τα δημοσκοπικά ευρήματα επιβεβαιώνουν την υποχώρηση των κομμάτων που παραδοσιακά μονοπωλούσαν την εξουσία τα τελευταία πενήντα χρόνια.
Δημοκρατικός Συναγερμός (ΔΗ.ΣΥ.), ΑΚΕΛ, Δημοκρατικό Κόμμα (ΔΗ.ΚΟ.) και ΕΔΕΚ δεν υπερβαίνουν αθροιστικά το 45% στις τελευταίες μετρήσεις, ενώ νέοι σχηματισμοί, από διαφορετική πλευρά του πολιτικού φάσματος διεκδικούν με αξιώσεις την είσοδό τους στη Βουλή.
Ο καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας, Γιάννος Κατσουρίδης μιλάει στο Βήμα για τις επικείμενες κυπριακές εκλογές και χαρτογραφεί τον νέο πολιτικό χάρτη του νησιού.
Γιάννος Κατσουρίδης/Πηγή: ENA institute
Πώς ερμηνεύεται η υποχώρηση των παραδοσιακών κομμάτων προς οφέλος νέων σχηματισμών;
Δεν πρόκειται για έκπληξη, μαζευόταν επί χρόνια δυσπιστία και δυσαρέσκεια απέναντι στα παραδοσιακά πολιτικά κόμματα στο υπόστρωμα της κοινωνίας. Συμπεριφορές και πρακτικές κομμάτων και κυβερνήσεων που αποδοκίμαζαν οι πολίτες συσσωρεύτηκαν σταδιακά και η πρώτη προειδοποίηση προς το πολιτικό σύστημα ήταν το 2021, όταν τα ποσοστά των τριών ισχυρότερων κομμάτων (ΔΗ.ΣΥ., ΑΚΕΛ, ΔΗ.ΚΟ.) έπεσαν σημαντικά και παράλληλα καταγράφηκε διψήφιο ποσοστό κομμάτων που παρέμεινε εκτός Βουλής.
Τα παραδοσιακά κόμματα τα προηγούμενα χρόνια δοκίμασαν σχεδόν τα πάντα, υποστηρίζοντας πως έχουν πάρει το μήνυμα και θα αλλάξουν πορεία. Ο κόσμος δεν εισέπραξε μια τέτοια αλλαγή. Τώρα πια δείχνουν να αποδέχονται τον κατακερματισμό και υιοθετούν διαφορετική στρατηγική. ΔΗ.ΣΥ. και ΔΗ.ΚΟ. δίνουν έμφαση στη θεσμική σοβαρότητα και τη λειτουργικότητα της Βουλής, ενώ το ΑΚΕΛ είναι πιο ήπιο στην κριτική του προς τα νέα κόμματα –πλην ΕΛΑΜ- γιατί είναι οι δυνητικοί του σύμμαχοι στη νέα Βουλή. Όσο για την ΕΔΕΚ, ένα άλλο παραδοσιακό κόμμα που απολάμβανε κατά περιόδους ρόλο ρυθμιστή, διεκδικεί την παραμονή του στη Βουλή, με όρους επανεκκίνησης και δεύτερης ευκαιρίας.
Ποιός είναι ακριβώς ο χάρτης των νέων κομμάτων και από επιδιώκουν να αντλήσουν ψήφους;
Το «Άλμα» του πρώην Γενικού Ελεγκτή, Οδυσσέα Μιχαηλίδη κεφαλαιοποιεί το ζήτημα της διαφθοράς, ένα ζήτημα που βρίσκεται ψηλά στην ατζέντα, δεδομένου ότι τα τελευταία χρόνια το ένα σκάνδαλο διαφθοράς διαδέχεται το άλλο. Κύρια δεξαμενή ψήφου του στις μετρήσεις εμφανίζονται οι κεντροδεξιοί ψηφοφόροι.
Ο Φειδίας Παναγιώτου έχει υιοθετήσει μια διαφορετική λογική, που «ψαρεύει παντού». Υπερασπίζεται την είσοδο νέων προσώπων στην πολιτική, απευθύνεται στη νέα γενιά και σε ανθρώπους εκτός πολιτικής, που δεν συμμετείχαν ως τώρα σε εκλογικές διαδικασίες και μπαίνουν σε μια λογική συμμετοχής με αντισυμβατικούς όρους.
Το ΕΛΑΜ, που έχει ακροδεξιές καταβολές και έχει κάνει την παρουσία του αισθητή από το 2016 είναι ένα πάντρεμα τάσεων, που αφορά αφενός τη σκληρή στάση του στο μεταναστευτικό ζήτημα κι αφετέρου τη στροφή του ΔΗ.ΣΥ. προς το κέντρο και την απομάκρυνση του τελευταίου από τη λαϊκή βάση της Δεξιάς.
Όσο για το Volt Cyprus, που διεκδικεί την είσοδό του στη Βουλή με αξιώσεις, απευθύνεται σε συνειδητοποιημένους φιλελεύθερους από την Κεντροδεξιά και την Κεντροαριστερά, απευθύνεται σε νέους μορφωμένους των μεσαίων εισοδηματικά στρωμάτων, που είναι θετικοί απέναντι στην επίλυση του Κυπριακού ζητήματος.
Το Κυπριακό με την παραδοσιακή του έννοια υποχωρεί ως εκλογική προτεραιότητα;
Δεν σβήνει ως θέμα αλλά δεν είναι πια το Ν1. Προτεραιότητα έχει η οικονομία στις διάφορες διαστάσεις της, δηλαδή ενεργειακό κόστος, καταναλωτική ακρίβεια, πληθωρισμός και ό,τι σχετίζεται με το κόστος διαβίωσης γενικότερα. Δεύτερο ζήτημα είναι η διαφθορά και η αντιμετώπισή της, τρίτο το Κυπριακό και έχει υποχωρήσει σε σχέση με τις προηγούμενες εκλογές αρκετά το μεταναστευτικό ζήτημα.
Σε ότι αφορά το Κυπριακό, θα σημείωνα πως η κούραση που άρχισε να φαίνεται από το 2004 δεν αφήνει τον κύπριο ψηφοφόρο να το ιεραρχεί τόσο υψηλά σε σταθερή βάση. Επανέρχεται ως σημαντικό ζήτημα περιστασιακά και συγκυριακά, χωρίς να έχει πάψει να είναι σημαντικό αφού συνιστά υπαρξιακό ζήτημα για την Κυπριακή Δημοκρατία.
