2ος Διαγωνισμός Σχολικών Εφημερίδων: Οι βραβευμένοι μαθητές και καθηγητές μιλούν στο ΒΗΜΑ

Η κριτική σκέψη των μαθητών, η αγάπη τους για το γραπτό λόγο αλλά και η ικανότητά τους να δημιουργούν δημοσιογραφικό περιεχόμενο υψηλού επιπέδου, αναδείχθηκαν για μία ακόμα χρονιά στο πλαίσιο του 2ου Πανελλήνιου και Παγκύπριου Διαγωνισμού Σχολικών Εφημερίδων και Δημοσιογραφίας. Στην απονομή των βραβείων, η οποία πραγματοποιήθηκε στην αίθουσα «Φάρος» στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, παρευρέθηκαν, μαζί με τους καθηγητές τους, όσοι ξεχώρισαν ανάμεσα σε εκατοντάδες αξιόλογες συμμετοχές συνομιλήκων τους.

Άλλοι ήταν παλιοί γνώριμοι του θεσμού αφού είχαν συμμετάσχει -και βραβευτεί-, και την περσινή χρονιά, ενώ αρκετοί ζούσαν την εορταστική ατμόσφαιρα για πρώτη φορά. Όλοι όμως, ανεξαιρέτως, κατακλύστηκαν από έντονα συναισθήματα χαράς, υπερηφάνειας και συγκίνησης, όπως συμβαίνει στην επίτευξη μικρών και μεγάλων στόχων στη ζωή. 

Ο διαγωνισμός αποτελεί κομμάτι της περαιτέρω ανάπτυξης του θεσμού των Μαθητικών Εφημερίδων, που ξεκίνησε πριν έξι χρόνια στο «ΒΗΜΑ» και τυγχάνει πλέον ευρείας αποδοχής. Μέσα από τη φετινή διαδικασία, η οποία διήρκησε από τον Οκτώβριο του 2025 έως τον Μάιο του 2026, έφηβοι από κάθε γωνιά της Ελλάδας και της Κύπρου είχαν τη δυνατότητα να εκφράσουν τις πολιτικές και κοινωνικές τους ανησυχίες, τα όνειρα και τις αγωνίες τους για το μέλλον, να διατυπώσουν με σαφήνεια σκέψεις και δυσκολίες που αντιμετωπίζουν στην καθημερινότητά τους, έχοντας, ίσως για πρώτη φορά, την πεποίθηση ότι θα ακουστούν. 

Ποιο είναι όμως το ουσιαστικό αποτύπωμα που άφησε σε παιδιά και εκπαιδευτικούς η συμμετοχή στη δημιουργία μιας έκδοσης, πέρα από τη χαρά της διάκρισης; Οι ίδιοι οι πρωταγωνιστές μοιράζονται την εμπειρία τους στο «ΒΗΜΑ».

Βραβεία Καλύτερων Εφημερίδων

Τα βραβεία των Καλύτερων Σχολικών Εφημερίδων απονεμήθηκαν στις εφημερίδες «Αποχρώσεις» της Ερασμείου Ελληνογερμανικής Σχολής (1ο Βραβείο), «Εκτός Ύλης» του 1ου ΓΕΛ Ραφήνας (2ο Βραβείο) και «ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΦΟΡΟΣ» του Πρότυπου Γενικού Λυκείου Ευαγγελικής Σχολής Σμύρνης (3ο Βραβείο).

«Νιώθω μεγάλη περηφάνια. Η αλήθεια είναι ότι ονειρευτήκαμε από την πρώτη στιγμή -και πολλές φορές στη συνέχεια- αυτό που συμβαίνει τώρα. Εξαρχής συνδέθηκα πολύ βαθιά με αυτόν τον διαγωνισμό γιατί θεώρησα ότι έχει βάθος, παλμό, ένταση, ουσία και καλλιεργεί δεξιότητες πολύ σημαντικές για τη νέα γενιά και για τον άνθρωπο γενικότερα», μας λέει η κ. Παναγιώτα Μπαλατσούκα, υπεύθυνη καθηγήτρια για την έκδοση της εφημερίδας «Αποχρώσεις» της Ερασμείου Ελληνογερμανικής Σχολής που βραβεύτηκε με το 1ο Βραβείο Καλύτερης Σχολικής Εφημερίδας. 

«Ένιωσα και νιώθω χαρά που μαζί με αυτά τα παιδιά, για τις επόμενες δεκαετίες, θα μας ανήκει αυτός ο κόσμος».

Όπως σημειώνει η κ. Μπαλατσούκα: «Το όλο εγχείρημα συνδέεται με τις ιστορίες και η ζωή των ανθρώπων είναι συναρτημένη με τις ιστορίες. Θέλουμε να ακούμε ιστορίες, θέλουμε να γράφουμε ιστορίες. Εμείς οι ίδιοι είμαστε μέρος ανθρώπινων ιστοριών. Ήταν πολύ ωραία εμπειρία να συνεργάζομαι τόσο στενά με τα παιδιά και με εντυπωσίασε η ωριμότητα και ο επαγγελματισμός τους. Τους πίστευα πιο πολύ από ό,τι πίστευα τον ίδιο μου τον εαυτό και σε πολλές περιπτώσεις ήταν πραγματικά στυλοβάτες τους εγχειρήματος».

Οι μαθητές της Β΄ Λυκείου, Άγγελος Μαλιώρης  και Διομήδης Λιάλιος, ως αρχισυντάκτες, εκπροσώπησαν στα βραβεία την εφημερίδα «Αποχρώσεις» και το σχολείο τους. Λέει ο Διομήδης Λιάλιος: «Ήταν σίγουρα μια άκρως ενδιαφέρουσα εμπειρία. Το να συντονίσεις και να συνεργάζεσαι με τόσους ανθρώπους που έχουν διαφορετικούς στόχους, σίγουρα είχε τις δυσκολίες του, αλλά καταλήξαμε στο επιθυμητό αποτέλεσμα». Ως γιος μάλιστα δημοσιογράφου του Τύπου, δηλώνει ότι κατανοεί πλέον καλύτερα τον πατέρα του: «Σίγουρα αποτέλεσε έμπνευση σε ένα βαθμό ώστε να συμμετάσχω και εγώ στην εφημερίδα του σχολείου, παρότι δεν θέλω να ασχοληθώ με την δημοσιογραφία μεταγενέστερα. Είδα πόση αυτοσυγκέντρωση χρειάζεται το επάγγελμα του. Το να πρέπει να γράψεις και να συνεργαστείς με άλλους ανθρώπους για να ολοκληρώσεις ένα άρθρο, ένα ρεπορτάζ, σίγουρα απαιτεί αρκετή αυτοσυγκέντρωση. Πρέπει να μπαίνεις στην κατάσταση του γραψίματος».

«Αν θέλουμε να μιλάμε στο σχολείο για ενεργή πολιτειότητα, δεν μπορούμε να αποκλείσουμε την σχολική δημοσιογραφία».

Ο Άγγελος Μαλιώρης από την πλευρά του, εξέφρασε την αισιοδοξία που του προκάλεσε, όχι μόνο η συμμετοχή του στην δημιουργία της εφημερίδας, αλλά και η απονομή των βραβείων: «Αυτό που μου έμεινε είναι οι άνθρωποι. Δηλαδή οι αφορμές για συζήτηση, οι νύξεις, τα διάφορα ερεθίσματα, όλα όσα μας άγγιξαν μέσα από αυτή τη διαδικασία και μας έφεραν πιο κοντά. Και νομίζω ότι μας γέννησε και μια ελπίδα όλο αυτό στην ψυχή μας για το μέλλον της χώρας και γενικώς της γενιάς μας. Γιατί προβάλλεται μια πολύ καταστροφική εικόνα στα μίντια, ενώ μέσα από αυτή την πρωτοβουλία διαπιστώνουμε την άλλη όψη στο νόμισμα, ότι δηλαδή υπάρχουν οι νέοι που προβληματίζονται, εξερευνούν, ενδιαφέρονται, πασχίζουν να μάθουν την αλήθεια, αισθάνονται πράγματα και αυτό είναι, πιστεύω, το πιο σημαντικό. Και μέσα σε αυτή την αίθουσα, ένιωσα και νιώθω χαρά που μαζί με αυτά τα παιδιά, για τις επόμενες δεκαετίες, θα μας ανήκει αυτός ο κόσμος».

Η κ. Κάντια Βαρελά, υπεύθυνη καθηγήτρια της εφημερίδας «Εκτός Ύλης» του 1ου ΓΕΛ Ραφήνας που βραβεύτηκε με το 2ο Βραβείο Καλύτερης Σχολικής Εφημερίδας, εκφράζει την ευγνωμοσύνη της για την δημιουργία του θεσμού: «Είναι μεγάλη τιμή για εμάς και νιώθω μόνο ευγνωμοσύνη για όλους τους ανθρώπους του “ΒΗΜΑΤΟΣ” και της “Alter Ego Media” καθώς και για την κριτική επιτροπή, το κοινό που μας διάβασε και μας ψήφισε. Θέλω να πω ένα μεγάλο ευχαριστώ στην κ. Υψηλάντη ειδικά, για την πρωτοβουλία της να αναδείξει τη σημασία της σχολικής δημοσιογραφίας. Γιατί, αν θέλουμε να μιλούμε στο σχολείο για ενεργή πολιτειότητα, δεν μπορούμε να αποκλείσουμε την σχολική δημοσιογραφία, αυτές τις “κυψέλες” θα πω, ανήσυχων σκεπτόμενων νέων, οι οποίοι παρατηρούν, φιλτράρουν και καταγράφουν».

«Δεν υπάρχει κάποια πιο έντονη εμπειρία που να έχω ζήσει στα 12 χρόνια που είμαι μαθήτρια».

Πώς νιώθουν οι μαθητές Νεφέλη Ιωαννίδη, Ντόινα Τουντορεάνου, και Κωστής Ξηντάρας, συμμετέχοντας στην έκδοση της «Εκτός Ύλης»; Η Ντόινα τονίζει της σημασία της εμπειρίας καθώς η εφημερίδα πέρυσι είχε λάβει το 1ο Βραβείο: «Ούσα μέλος της συντακτικής ομάδας από πέρυσι, νιώθω πώς φέτος ήμασταν πιο οργανωμένοι. Κάναμε επισκέψεις για ρεπορτάζ, μπορέσαμε να θίξουμε κοινωνικά θέματα που μας απασχολούν, συνεργαστήκαμε καλύτερα και είχαμε πραγματικά στήριξη από τους καθηγητές και όλη τη συντακτική ομάδα.

Η Νεφέλη, μαθήτρια της Γ’ Λυκείου, περιγράφει το όλο εγχείρημα ως ένα πάρα πολύ όμορφο ταξίδι που έζησαν δύο φορές: «Πέρυσι είχαμε βγει πρώτοι, φέτος δεύτεροι. Δεν έχει όμως σημασία η θέση. Σημαντικό είναι ότι κερδίσαμε σε εμπειρίες. Πήραμε μαθήματα, τα οποία θα μας συνοδεύουν για την υπόλοιπη ζωή μας και πιστεύω ότι δεν υπάρχει κάποια πιο έντονη εμπειρία που να έχω ζήσει στα 12 χρόνια που είμαι μαθήτρια».

«Πραγματικά, μπήκαμε σε έναν κόσμο, στον κόσμο της δημοσιογραφίας, που είναι συναρπαστικός».

Ειδικά με το τελευταίο συμφωνεί και ο Κωστής: «Θα μας μείνει πιστεύω όλη αυτή η εμπειρία. Το να ψάχνεις να βρεις, να γράφεις. Να το σχεδιάζεις όλο αυτό, να βγαίνει ένα ωραίο αποτέλεσμα και να είμαστε εδώ που είμαστε τώρα. Ήταν μια πολύ ωραία και δημιουργική διαδικασία και ο χρόνος που περάσαμε με τους συμμαθητές μας μάς έδεσε πιστεύω αρκετά. Χτίσαμε ομάδα και μπορέσαμε να εξερευνήσουμε τη δημοσιογραφία σε πιο πολύ βάθος. Μπορώ να πω ότι δημιουργήσουμε και νέες φιλίες».

Υπερηφάνεια για τους μαθητές της αισθάνεται και η κ. Αικατερίνη Τσαχτσαρλή, υπεύθυνη καθηγήτρια για την έκδοση της εφημερίδας, «ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΦΟΡΟΣ» του Πρότυπου ΓΕΛ Ευαγγελικής Σχολής Σμύρνης: «Οι μαθητές μας είναι παιδιά που ενδιαφέρονται πάρα πολύ για την έκφραση του λόγου, της σκέψης και των αναζητήσεων. Αυτό το έχουμε διαγνώσει, το γνωρίζουμε καλά και θέλαμε πραγματικά να έχουν τη δυνατότητα να αξιοποιήσουν αυτή την ευκαιρία που δίνει ο 2ος Πανελλήνιος και Παγκύπριος Διαγωνισμός Σχολικών  Εφημερίδων και Δημοσιογραφίας του ΒΗΜΑΤΟΣ. Είμαστε ενθουσιασμένοι που με μαχητικό φρόνημα και αγωνιστικό ενδιαφέρον συμμετείχαν ενεργά, αποτελεσματικά και τους εύχομαι σε όλη την πορεία της ζωής τους να απολαμβάνουν μόνο χαρές και επιτυχίες».

Η Δανάη Αρζιμάνογλου, και ο Σωτήρης Μπραΐμης, μαθητές του Πρότυπου ΓΕΛ Ευαγγελικής Σχολής Σμύρνης εκπροσώπησαν στην απονομή την βραβευμένη εφημερίδα και το σχολείο τους και, παρόλο που δεν το είχαν πριν στα πλάνα τους, πλέον το σκέφτονται να ακολουθήσουν το επάγγελμα του δημοσιογράφου. «Πραγματικά, μπήκαμε σε έναν κόσμο, στον κόσμο της δημοσιογραφίας, που είναι συναρπαστικός. Είναι πολύ ωραίο να ψάχνεις την αλήθεια, όπως είπαμε και μέσα στις ομιλίες. Το λειτούργημα ενός δημοσιογράφου είναι να δίνει στους πολίτες κάτι το οποίο θα τους βοηθήσει στη ζωή τους. Και θα ήθελα εκ μέρους όλης της συντακτικής ομάδας να ευχαριστήσω το “ΒΗΜΑ”, την “Alter Ego Media” και πάνω απ’ όλα την κ. Τσαχτσαρλή, την υπεύθυνη καθηγήτρια μας, η οποία με πολύ μεράκι και μεγάλη χαρά μάς βοήθησε ώστε να φτάσουμε στο επιθυμητό αποτέλεσμα, που ήταν να πάρουμε ένα βραβείο», δήλωσε ο Σωτήρης Μπραΐμης.

Η Δανάη Αρζιμάνογλου εξέφρασε επίσης την ευγνωμοσύνη της: «Ήταν μια απίστευτη εμπειρία που δεν θα μπορούσαμε ποτέ να τη ζήσουμε χωρίς όλη την ομάδα και την προσπάθεια που κατέβαλαν για αυτό το έργο. Ήταν μια ευκαιρία να εκφράσουμε τη γνώμη μας, την άποψή μας, να μιλήσουμε και να μας ακούσουν. Και αυτό είναι το πιο σημαντικό από όλα για εμάς».

Βραβεία Καλύτερων Κειμένων

Εκτός από τις εφημερίδες ως σύνολα, μαθητές και μαθήτριες από όλη την Ελλάδα και την Κύπρο διαγωνίστηκαν ατομικά στον σχολικό διαγωνισμό του Βήματος και διακρίθηκαν για τα γεμάτα ουσία και καλογραμμένα άρθρα και ρεπορτάζ τους. 

Στα Βραβεία Καλύτερων Κειμένων διακρίθηκαν τα κείμενα «Το άγχος των μαθητών: ένας σιωπηλός συνοδοιπόρος», της μαθήτριας του Λυκείου Αγίου Νεοφύτου Πάφου, Σοφία Χριστοδούλου, που δημοσιεύθηκε στη σχολική εφημερίδα «Μαθητική Άποψη», «Περί της των νέων φθοράς υπό το της παιδείας πρόσχημα» του μαθητή του 1ου ΓΕΛ Σερρών, Γιώργο Αναστασάκο που δημοσιεύθηκε στη σχολική εφημερίδα «Με…νέα ματιά». 

Η Πωλίνα Προϊκάκη, μαθήτρια του ΓΕΛ Τυχερού Έβρου βραβεύτηκε για το κείμενο «“Βαριέμαι” στα Σύνορα», που δημοσιεύθηκε στη σχολική εφημερίδα «Ένα Βήμα πιο…Τυχερό» και η μαθήτρια του Πρότυπου Εκκλησιαστικού Λυκείου της Πατμιάδος Εκκλησιαστικής Σχολής, Δήμητρα Γιαμαίου και το «Ζω στην άκρη», το οποίο δημοσιεύθηκε στη σχολική εφημερίδα «Το Βήμα της Πάτμου». 

Επίσης πήραν βραβείο τα κείμενα «Δρομείς του φωτός ή αναπαυμένοι σε δάφνες;» της μαθήτριας της Ερασμείου Ελληνογερμανικής Σχολής, Ιωάννας Ιατρού, που δημοσιεύθηκε στη σχολική εφημερίδα «Αποχρώσεις» και «Το σχολείο…πίσω από τα συρματοπλέγματα!» που δημοσιεύθηκε στη σχολική εφημερίδα «Εκτός Ύλης» και έγραψαν από κοινού οι μαθήτριες του 1ου ΓΕΛ Ραφήνας, Ηρώ Πάντζου, Αποστολία Παπαδοπούλου και Αναστασία Σμαργιανάκη.

«Για μένα το πλεονέκτημα που έχουμε είναι η νεανική ματιά, η φρεσκάδα μας».

Μιλώντας με όλους τους βραβευθέντες νέους, αισθανθήκαμε, όχι μόνο τη χαρά τους, αλλά και την ελπίδα που νιώθουν ότι μέσα από τα κείμενά τους, τα μηνύματά τους θα ακουστούν πραγματικά από εκείνους που πρέπει, καθώς και ότι οι συμμαθητές τους, που πιθανώς να αισθάνονται το ίδιο, θα ωφεληθούν με κάποιον τρόπο. 

Τουλάχιστον αυτό συμβαίνει στην περίπτωση της Σοφίας Χριστοδούλου, μαθήτριας του Λυκείου Αγίου Νεοφύτου Πάφου, η οποία μέσω του άρθρου της, «Το άγχος των μαθητών: ένας σιωπηλός συνοδοιπόρος», που δημοσιεύθηκε στη σχολική εφημερίδα «Μαθητική Άποψη», εξέφρασε συναισθήματα και σκέψεις αρκετά προσωπικές: «Το άρθρο αυτό το έγραψα διότι βιώνω κι εγώ καθημερινά αυτά για τα οποία γράφω: το άγχος, την πίεση και με αυτό τον τρόπο προσπάθησα να τα ξεπεράσω. Δεν ήξερα για το διαγωνισμό, οπότε ήταν μεγάλη έκπληξη όταν μου το ανέφεραν οι καθηγητές μου. Είμαι όμως πάρα πολύ περήφανη για τον εαυτό μου, και ευχαριστώ όσους δέχτηκαν με χαρά εμένα και αυτή τη διάκριση. Είναι πολύ μεγάλη εμπειρία για μένα και γράφοντας αυτό το κείμενο, θεωρώ πως ένιωσα καλύτερα σε σχέση με το άγχος και τις κρίσεις πανικού που βιώνω. Ήθελα επίσης να εκφράσω και τους προβληματισμούς όλων των μαθητών που δεν μπορούν να μιλήσουν. Να μιλήσω εκ μέρους τους. Πολλοί μου είπαν ότι ταυτίστηκαν».

Την προτίμηση της στον γραπτό λόγο ως μέσο για να εκφραστεί πιο ελεύθερα μας εξέφρασε η Ιωάννα Ιατρού, μαθήτρια της Ερασμείου Ελληνογερμανικής Σχολής, η οποία βραβεύτηκε για το κείμενό της «Δρομείς του φωτός ή αναπαυμένοι σε δάφνες;», που δημοσιεύθηκε στη σχολική εφημερίδα «Αποχρώσεις».

«Για μένα το πλεονέκτημα που έχουμε είναι η νεανική ματιά, η φρεσκάδα μας. Θεωρώ ότι πρέπει να γράφουμε γιατί έχουμε άποψη και, ειδικά τώρα, με την τεχνητή νοημοσύνη που τείνει να καταργήσει τον γραπτό και τον προφορικό λόγο, ίσως να είναι σημαντική η δεξιότητα της γραφής για το μέλλον. Προσωπικά, προτιμώ τον γραπτό λόγο γιατί νομίζω ότι μπορώ να αποτυπώσω καλύτερα τα συναισθήματά μου, τις σκέψεις μου. Μου είναι πιο εύκολο», λέει στο «ΒΗΜΑ» η ίδια.

Την ίδια ανάγκη έκφρασης μέσω του γραπτού λόγου νιώθει και ο Γιώργος Αναστασάκος, ο οποίος βραβεύτηκε για το κείμενο «Περί της των νέων φθοράς υπό το της παιδείας πρόσχημα», το οποίο δημοσιεύθηκε στη σχολική εφημερίδα «Με…νέα ματιά». 

«Ο διαγωνισμός παρακίνησε τα παιδιά να αγωνιστούν για κάτι πολύ πιο μεγάλο και διαφορετικό».

«Με το γράψιμο ασχολούμαι στον ελεύθερο χρόνο μου ή όταν έχω ανησυχίες, όταν βαριέμαι», μας λέει ο μαθητής του 1ου ΓΕΛ Σερρών και συνεχίζει: «Με το συγκεκριμένο κείμενο θέλησα να πάρω θέση γιατί το μόνο εύκολο στους καιρούς που ζούμε είναι να δείχνουμε με το δάχτυλο τα κενά του εκπαιδευτικού συστήματος και τα προβλήματα που έχει, χωρίς να κάνουμε τίποτα για αυτά. Οπότε προσπάθησα να κάνω το συγκεκριμένο χρονογράφημα και,  με ένα σατιρικό τρόπο, να εκφράσω έμμεσα τι πραγματικά χρειαζόμαστε, τι έχουμε ανάγκη. Γιατί το να κοροϊδεύουμε είναι το μόνο εύκολο. Το να ζητάμε όμως αυτό που πραγματικά χρειαζόμαστε είναι λίγο δύσκολο, αλλά κατά τη γνώμη μου, αναγκαίο».

Εμφανώς συγκινημένη για τη διάκρισή της ήταν η Πωλίνα Προϊκάκη, μαθήτρια του ΓΕΛ Τυχερού Έβρου, η οποία βραβεύτηκε για το κείμενο «“Βαριέμαι” στα Σύνορα», που δημοσιεύθηκε στη σχολική εφημερίδα «Ένα Βήμα πιο…Τυχερό». 

«Εγώ μένω σε πολύ ακριτική περιοχή και η αλήθεια είναι ότι η καθημερινότητα μας είναι ιδιαίτερα δύσκολη», μας λέει. «Είμαι και στην Γ΄ Λυκείου, οπότε με τα φροντιστήρια τρέχουμε όλοι οι μαθητές. Πρέπει να διανύουμε μεγάλες αποστάσεις. Το πιο κοντινό φροντιστήριο για όλους τους μαθητές του σχολείου μας είναι στα 20 χλμ απόσταση. Μέσω του διαγωνισμού και της εφημερίδας μού δόθηκε η  ευκαιρία να εκφραστώ. Να ακουστεί αυτό το πρόβλημα για να δείξουμε ότι δεν βιώνουμε όλοι με τον ίδιο τρόπο ούτε την Γ΄ Λυκείου ούτε τα προηγούμενα χρόνια».

Μαζί της και η καθηγήτριά της Ελένη Σαρδανίδου, η οποία δεν μπορούσε να κρύψει την υπερηφάνιά της για τη νεαρή μαθήτρια: «Λάβαμε μέρος στο διαγωνισμό για να δώσουμε την ευκαιρία στα παιδιά να εκφραστούν, να μας πουν τι βιώνουν, ποια είναι η καθημερινότητα των εφήβων της περιοχής, μιας ακριτικής περιοχής, η οποία μπορούμε να πούμε ότι είναι εγκαταλελειμμένη». Η ίδια γνωρίζει πολύ καλά τι περνούν οι μαθητές της μια και μεγάλωσε στην περιοχή και έχει βιώσει τα ίδια ως μαθήτρια και τώρα ως εκπαιδευτικός και μητέρα.

Για την εμπειρία της ως μαθήτριας ακριτικής περιοχής έγραψε και Δήμητρα Γιαμαίου με το βραβευθέν κείμενο «Ζω στην άκρη», το οποίο δημοσιεύθηκε στη σχολική εφημερίδα «Το Βήμα της Πάτμου». 

Τη μαθήτρια του Πρότυπου Εκκλησιαστικού Λυκείου της Πατμιάδος Εκκλησιαστικής Σχολής, την απασχολεί έντονα η έλλειψη εύκολης πρόσβασης σε ιατρική περίθαλψη, όπως μας είπε: «Όταν αρρωσταίνει ένα παιδί, πρέπει να τρέχει επειγόντως, με ελικόπτερο ή πλοίο, στη Λέρο ή κάποιο άλλο νησί», ενώ εξέφρασε την χαρά της που για τη δημιουργία της εφημερίδας συνεργάστηκε με όλους τους συμμαθητές της.

Το επιβεβαιώνει η καθηγήτριά της Ευανθία Γαΐτανίδη, η οποία τη συνόδευσε στο ταξίδι της στην Αθήνα. «Δούλεψαν ομαδικά τα παιδιά και ήταν μια πολύ καλή ευκαιρία να καταφέρουν κάτι το οποίο θα τους έβγαζε από τα στενά όρια του νησιού τους. Οι πιο πολλοί νέοι έχουν την εντύπωση ότι είναι κλεισμένοι, στη γυάλα ας πούμε, του νησιού τους. Δεν προχωρά η σκέψη και οι προσδοκίες τους παραπέρα. Ο διαγωνισμός τούς παρακίνησε να αγωνιστούν για κάτι πολύ πιο μεγάλο και διαφορετικό. Σκεφτείτε ότι πολλά από αυτά τα παιδιά δεν έχουν έρθει ποτέ στην Αθήνα. Με τα κείμενά τους όμως, κατέθεσαν τους δικούς τους προβληματισμούς και νομίζω ότι αυτό είναι που κερδίζει στο τέλος», μας λέει η κ. Γαϊτανίδη.

Βραβείο για το κείμενό τους «Το σχολείο…πίσω από τα συρματοπλέγματα!» που δημοσιεύθηκε στη σχολική εφημερίδα «Εκτός Ύλης» βραβεύτηκαν οι μαθήτριες του 1ου ΓΕΛ Ραφήνας, Ηρώ Πάντζου, Αποστολία Παπαδοπούλου και Αναστασία Σμαργιανάκη.

Στην αρχή, είχε προταθεί στην Ηρώ, από την καθηγήτριά της Κάντια Βαρελά να γράψει μόνη της το ρεπορτάζ που αφορούσε στο σχολείο των φυλακών του Αυλώνα, αλλά όπως μας είπε, εκείνη προτίμησε να το αναλάβει με τις δύο συμμαθήτριές της: «Θεωρώ ότι ήταν μια εμπειρία την οποία δεν τη ζει καθημερινά κάποιος, το να πας δηλαδή σε φυλακές νέων. Είναι κάτι για το οποίο νομίζω ότι ο καθένας θα ήθελε να γράψει, μια εμπειρία εξωπραγματική γιατί δεν είχαμε ξαναζήσει κάτι τέτοιο. Είδαμε τα παιδιά και τις συνθήκες που ζουν, τις οποίες μας εξήγησε και η διευθύντρια του σχολείου και νομίζω ότι τις αποτυπώσαμε στο άρθρο που γράψαμε. Χάρηκα επειδή είπαμε και την πλευρά των κρατουμένων».

Με τη σειρά της, η Αποστολία Παπαδοπούλου εκφράστηκε για την εμπειρία που βίωσε: «Είδαμε τη θλιβερή πραγματικότητα, αλλά και το γεγονός ότι το σχολείο τους είναι πολύ υποστηρικτικό και οι καθηγητές προσπαθούν να δημιουργήσουν καλύτερους ανθρώπους και πολίτες, οι οποίοι θα μπορέσουν αργότερα να βγουν στην κοινωνία».

«Θέλουμε να ευχαριστούμε πάρα πολύ για την ευκαιρία που δόθηκε στα παιδιά να αναπτύξουν κριτική σκέψη, να ψάξουν, να μάθουν, να κινητοποιηθούν».

Η Αναστασία Σμαργιανάκη, από όλη τη διαδικασία δημιουργίας του κειμένου, ξεχώρισε το γεγονός ότι επρόκειτο για ένα επιτόπιο ρεπορτάζ: «Πήγαμε εκεί, δεν ψάξαμε απλά στο διαδίκτυο να δούμε κάποιες εικόνες. Ήταν ένα κείμενο πιο βιωματικό. Εμένα μου αρέσει η συγγραφή πολύ, οπότε μου άρεσε και η όλη διαδικασία. Και χάρηκα που είχα την ευκαιρία να συνεργαστώ με τα κορίτσια και την κ. Βαρελά που μας βοήθησε πάρα πολύ. Όσο για τους συμμαθητές τους που διάβασαν το άρθρο: «Μας είπαν ότι τους άρεσε πολύ και ότι θα ήθελαν και οι ίδιοι να το είχαν γράψει. Ήθελαν να είχαν έρθει μαζί μας στις φυλακές κι εκείνοι», μας απαντούν οι μαθήτριες.

Τιμητικές διακρίσεις

Συνολικά απονεμήθηκαν 8 τιμητικές διακρίσεις σε ισάριθμα εκπαιδευτικά ιδρύματα και μαθητές. Εκείνη του Comic Journalism έλαβε η μαθήτρια του 1ου ΓΕΛ Αρτέμιδος «Οδυσσέας Ελύτης» Μαρία Τσαλίκη για τα έργα της «Σπάστε τον κύκλο της βίας» και «Φρένο στην απειλή του δρόμου», που δημοσιεύθηκαν στη σχολική εφημερίδα «ΤΑ SOS ΚΑΙ ΟΧΙ ΜΟΝΟ».

Η Μαρία Τσαλίκη περισσότερο στην διάρκεια της όλης διαδικασίας χάρηκε το κλίμα συνεργασίας που υπήρχε στην ομάδα της εφημερίδας. «Ήταν μια πολύ ωραία εμπειρία», μας λέει. «Συνεργαστήκαμε όλοι μαζί, καθηγητές και μαθητές, δίνοντας τον καλύτερό μας εαυτό. Και είμαι πάρα πολύ χαρούμενη για αυτή την τιμητική διάκριση».

Η νεαρή μαθήτρια ασχολείται από μικρή με τα κόμικ και το σχέδιο, ενώ θα ήθελε να μπει στη Σχολή Καλών Τεχνών, αλλά και να ασχοληθεί με το σχέδιο μόδας.

«Η Μαρία είναι καλλιτέχνης», μας λέει με υπερηφάνεια η καθηγήτριά της, Χρύσα Θανοπούλου. «Έχει συμμετάσχει και σε άλλους διαγωνισμούς. Η εφημερίδα τής έδωσε τη δυνατότητα να φανεί η δουλειά της και το έργο της. Γενικά είναι ένα πολύ φιλότιμο παιδί που της αρέσει πάρα πολύ να σχεδιάζει και εμείς την έχουμε βοηθό στην εφημερίδα. Εκείνη σχεδίασε το λογότυπο, ενώ κάνει και άλλα σκίτσα».

Κάποιοι μαθητές ήταν απόντες ωστόσο. Εκείνοι του 2ου Γυμνασίου με Λυκειακές Τάξεις του Ειδικού Σωφρονιστικού Καταστήματος Νέων Αυλώνα, οι οποίοι δεν μπόρεσαν να παραστούν στην απονομή και να λάβουν την τιμητική τους διάκριση για την εφημερίδα «Προσπαθώντας για το αύριο». Η καθηγήτρια και διευθύντριά τους, Αναστασία Πέππα την παρέλαβε για εκείνους. 

«Είναι αδήριτη η ανάγκη να πλάθονται πρωτίστως άνθρωποι με υπεύθυνη συνείδηση και δευτερευόντως χειριστές ψηφιακών εργαλείων».

Μιλώντας στο ΒΗΜΑ μαζί με τις συναδέλφους της που τη συνόδευσαν, διευκρίνισε ότι το σχολείο τους δεν διαφέρει ως προς το πρόγραμμα, το ωράριο, τα μαθήματα ή την ύλη από τα άλλα σχολεία, γι’ αυτό και οι μαθητές τους παίρνουν το ίδιο ακριβώς απολυτήριο και δίνουν Πανελλαδικές εξετάσεις με τους ίδιους όρους. 

Διευκρινίζει όμως ότι: «Το ουσιαστικό κομμάτι είναι ότι η σχέση που έχουμε με τους μαθητές μας και η δουλειά που κάνουμε μαζί τους ξεπερνά σε καθημερινή βάση το όριο του τυπικού προγράμματος και κάνουμε πάρα πολλά πράγματα μαζί εκτός αυτού. Ένα από αυτά η μαθητική εφημερίδα η οποία υπήρχε πριν από τον θεσμό των βραβείων του “ΒΗΜΑΤΟΣ”».

Τιμητικές διακρίσεις απονεμήθηκαν επίσης σε Ειδικά Σχολεία. Το Ενιαίο Ειδικό Επαγγελματικό Γυμνάσιο Λύκειο Αγίου Δημητρίου διακρίθηκε για τη σχολική εφημερίδα «Μετά το κουδούνι», το Ενιαίο Ειδικό Επαγγελματικό Γυμνάσιο – Λύκειο Χανίων για τη σχολική εφημερίδα «ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΕΝ.Ε.Ε.ΓΥ.-Λ.», το Εργαστήριο Ειδικής Επαγγελματικής Εκπαίδευσης Τρικάλων για τη σχολική εφημερίδα «ΠΟΛΥΧΡΩΜΗ ΠΕΝΑ», το Ενιαίο Ειδικό Επαγγελματικό Γυμνάσιο Λύκειο Πειραιά για τη σχολική εφημερίδα «Teen Press», το Ενιαίο Ειδικό Επαγγελματικό Γυμνάσιο και Λύκειο Λουτρακίου για τη σχολική εφημερίδα «ΤΟ ΒΗΜΑ της Κορινθίας» και το Εργαστήριο Ειδικής Επαγγελματικής Εκπαίδευσης Έδεσσας για τη σχολική εφημερίδα «ΕΕΕΕΚπαιδευτικά Νέα».

Μαθητικές και καθηγητές των σχολείων αυτών, μίλησαν με ιδιαίτερη χαρά για το επίτευγμα τους, όπως φαίνεται από τα λόγια της εκπαιδευτικού στο Ειδικό Γυμνάσιο Λύκειο Πειραιά, Κατερίνας Τσούτσα, στο ΒΗΜΑ: «Ο στόχος μας ήταν φέτος να αναδείξουμε και τις ειδικότητες του σχολείου μας που είναι η Γεωπονική και η Πληροφορική, οπότε μιλήσαμε για το περιβάλλον. Βάλαμε τα παιδιά να γράψουν τα άρθρα τους, να μας πουν τη γνώμη τους, ακόμα και να σκεφτούν και θέματα. Φτιάξαμε και κόμικ, πάλι για το περιβάλλον. Θέλουμε να ευχαριστούμε πάρα πολύ για την ευκαιρία που δόθηκε στα παιδιά να αναπτύξουν κριτική σκέψη, να ψάξουν, να μάθουν, να κινητοποιηθούν».

Ο μαθητής, της Νικόλαος Μυσίας, καταθέτει την χαρά του για τη συμμετοχή του στο εγχείρημα: «Εγώ ένιωθα πάρα πολύ ευχαριστημένος από όλο αυτό και που το μοιράστηκα με τα άλλα παιδιά του σχολείου. Την προσπάθεια την κάναμε όλοι μαζί ομαδικά».

Η συμμαθήτριά του, Βασιλική Ξεκαλάκη δήλωσε ότι με τους συμμαθητές της τα έδωσε όλα για την εφημερίδα τους: «Κάναμε ό,τι μπορούσαμε, συνεργαστήκαμε, ο καθένας είχε μια δική του ιδέα και καταφέραμε όσο μπορέσαμε, να δημιουργήσουμε την καλύτερη σχολική εφημερίδα του 2026». Όσο για το μέλλον, σκέφτεται να ακολουθήσει το επάγγελμα της εργοθεραπεύτριας, για να βοηθάει άλλους ανθρώπους όπως τη βοηθούν αυτή τη στιγμή άλλοι επαγγελματίες. 

Η διευθύντριά τους, Ευγενεία Βελάγκου, μοιράστηκε μαζί μας κάποιες σκέψεις της: «Σε μια εποχή όπου ο χειρόγραφος λόγος σβήνει, σβήνει σταδιακά και η έντυπη δημοσιογραφία. Δίνει τη δική της μάχη απέναντι στην ψηφιακή πραγματικότητα στον ψηφιακό κόσμο. Ολοκληρώσαμε λοιπόν τον σχεδιασμό και την έκδοση οι συντονιστές εκπαιδευτικοί με εκείνο το πρόταγμα που κυριαρχούσε στο παραδοσιακό σχολείο. Για πολλούς μπορεί αυτό να φαντάζει λίγο γραφικό, αυτό το πρόταγμα που μετατρέπεται τώρα σε μια αδήριτη ανάγκη: να πλάθονται πρωτίστως άνθρωποι με υπεύθυνη συνείδηση και δευτερευόντως χειριστές ψηφιακών εργαλείων».

Οι μαθητές Γεώργιος Σπυρόπουλος και Δημήτριος Καρδάμης, εξέφρασαν τη χαρά τους για τη συμμετοχή τους, με τον πρώτο να δηλώνει πως παρά το ότι δυσκολεύτηκαν, τα κατάφεραν με την βοήθεια των καθηγητών τους.

Ένας από αυτούς, ο Γεώργιος Ματσιανούδης: «Είμαστε πολύ χαρούμενοι για το βραβείο. Αν και η διαδρομή είναι αυτή που μετράει, η διάκριση μάς δίνει ένα ωραίο κίνητρο να συνεχίσουμε. Η εφημερίδα ήταν ουσιαστικά ένας χώρος για να πουν τα παιδιά αυτά που θέλουν και ζουν στο σχολείο. Μέσα από τις δράσεις βγήκαν τα άρθρα και μέσα από αυτή τη διαδικασία τα παιδιά συνεργάστηκαν και ουσιαστικά πίστεψαν ότι η φωνή τους έχει αξία και ότι θα τους ακούσουμε». 

Αυτή, τελικά, είναι και η σημαντικότερη κατάκτηση του διαγωνισμού, το ότι δίνει φωνή στους νέους διασφαλίζοντας πως η μαθητική κοινότητα θα έχει πάντα έναν δικό της, αυθεντικό χώρο για να εκφράζεται δημιουργικά.