Πολλές οι θεωρίες συνωμοσίας γύρω από το φαινόμενο «Μάιρα Παπαθανασοπούλου». Σύμφωνα με την επικρατέστερη, το πρώτο βιβλίο της είχε τόσο μεγάλη επιτυχία επειδή ο σύζυγός της είναι δημοσιογράφος και μάλιστα της τηλεόρασης. Η θεωρία καταρρίπτεται αν συγκρίνουμε την επιτυχία του Ιούδα με τον Κυρίαρχο των οκτώ της ίδιας της Αννας Παναγιωταρέα που πούλησε 10.000 αντίτυπα. Μετά μαθεύτηκε ότι η συγγραφέας εργάζεται στην Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών, είναι δηλαδή κατάσκοπος. Πώς όμως θα προωθούσε η Υπηρεσία ένα βιβλίο όντας ανίκανη σε πιο βασικά – όπως μια απαγωγή αλλοδαπών; Ποιο ήταν λοιπόν το κόλπο γκρόσο της Παπαθανασοπούλου; Ρωτάμε την ίδια και μας απαντά με ένα διαφωτιστικό «ξέρω ‘γώ;». Και μεταξύ μας, αν είχε τη συνταγή της επιτυχίας δεν θα τη χρησιμοποιούσε και στα επόμενα μυθιστορήματα; Οχι πως είναι αποτυχημένα με τις 61.000 Οι τοξικές ενώσεις του αρσενικού και τις 12.000 το Εσύ, γλυκιά μου εξουσία, αλλά σίγουρα είναι μακριά από τις τριακόσιες και βάλε χιλιάδες του Ιούδα.
Οκτώ χρόνια μετά την εμφάνισή της στον εκδοτικό κόσμο η Παπαθανασοπούλου παρουσιάζει το τέταρτο μυθιστόρημά της (έχουν παρεμβληθεί ένα παιδικό βιβλίο και ένα κινηματογραφικό σενάριο). Ο καινούργιος τίτλος παραπέμπει ξανά στις Γραφές, κάτι που αποδεικνύεται γουρλίδικο καθώς σε μία εβδομάδα έχουν διατεθεί 3.000 αντίτυπα: Μακάριοι οι πενθούντες, από την ομιλία του Ιησού στο Ορος των Ελαιών. Εν τούτοις καμία σχέση με τα εκκλησιαστικά. Και αυτή τη φορά η συγγραφέας γυροφέρνει το ζήτημα των παραστρατημένων συζύγων. «Δεν βαρεθήκατε να γράφετε ιστορίες για απιστίες;» ρωτάμε την Παπαθανασοπούλου. «Αφού δεν ασχολούνται οι υπόλοιποι… Δεν είχα κάποια πρόθεση, δεν είπα ότι σώνει και καλά θα γράψω για ζευγάρια που περνάνε δύσκολες στιγμές. Βγαίνει από μόνο του. Μήπως πρέπει να ψυχαναλυθώ;».
Κεντρική φιγούρα του βιβλίου μια συγγραφέας, μισή Ελληνίδα, μισή Αγγλίδα, πασίγνωστη από τα αστυνομικά της μυθιστορήματα. «Δίνω στην πρωταγωνίστρια μερικά από τα ελαττώματά μου» λέει για την ηρωίδα της η Παπαθανασοπούλου. «Για παράδειγμα, κολλάει την τσίχλα της στο ποτήρι για να την ξαναμασήσει αργότερα». Επισημαίνουμε ότι υπάρχει μεν μια διάθεση αποκάλυψης μέσω… τσίχλας αλλά πρόκειται για κάτι επιφανειακό, δεν πρόκειται για βαθύτερο κομμάτι του εαυτού της. Υπάρχουν και άλλα τέτοια κοινά. Η Κρίστι Δήμου, όπως λέγεται η ηρωίδα, ζει στο Ζούμπερι. Η δημιουργός της έχει επιλέξει τη Ραφήνα: «Από παιδί προτιμούσα το εξοχικό μας. Ζούσαμε στην Καλλιθέα και ένιωθα να πνίγομαι μέσα στην πόλη». Η Κρίστι Δήμου χαίρει μερικής αναγνώρισης καθώς οι απόψεις των κριτικών διχάζονται. Η Παπαθανασοπούλου δεν έχει τέτοια προβλήματα. Πήρε μόνο αρνητικές κριτικές και σχόλια. Επρεπε να απολογηθεί όχι για το περιεχόμενο του πρώτου βιβλίου της αλλά για την αποδοχή του κοινού. Σαν καλό διαβολοκόριτσο, φρόντιζε με κάθε ευκαιρία να ρίχνει λάδι στη φωτιά. Εχοντας δεχθεί βέλη συναδέλφων της, είπε ότι εκείνη τουλάχιστον λούζεται. Ετσι, στο Μακάριοι οι πενθούντες εκμεταλλεύεται τη συγγραφική ιδιότητα της ηρωίδας της για να τα σούρει σε όσους την αμφισβήτησαν επειδή ήταν ευπώλητη από την πρώτη μέρα.
Η Κρίστι Δήμου γράφει το καινούργιο αστυνομικό μυθιστόρημά της όταν ανακαλύπτει ότι ο κατά 15 χρόνια νεότερός της σύζυγος έχει σχέση με τη γραμματέα του. Θυμάται κάποιες παλιές γνωριμίες στην υπηρεσία πληροφοριών ΜΙ6 και ζητεί την παρακολούθηση του παράνομου ζεύγους. Η αναφορά αυτή μάς δίνει την ευκαιρία να ρωτήσουμε την Παπαθανασοπούλου αν όντως είναι συνάδελφος του Τζέιμς Μποντ. Μας απογοητεύει: «Είμαι μια απλή μεταφράστρια». Δεν ξέρουμε αν είναι απλή ή περίπλοκη υπάλληλος, αλλά σίγουρα ομιλεί αρκετές γλώσσες, μεταξύ των οποίων και τα ιαπωνικά. Η Κρίστι Δήμου πάντως βιοπορίζεται από τα βιβλία της έχοντας ενίσχυση από ένα οικογενειακό καταπίστευμα. Η ιστορία παίρνει αστυνομικό χαρακτήρα όταν η μικρή, που τραβάει τον σύζυγο από τη μύτη, τον πείθει να βρουν έναν επαγγελματία δολοφόνο και να καρπωθούν την κληρονομιά.
Οπως φαντάζεται ο κοινός νους, με ηρωίδα συγγραφέα το έδαφος είναι πρόσφορο για τον εγκιβωτισμό μιας άλλης ιστορίας. Παρεμβάλλονται λοιπόν παράγραφοι από το δέκατο τρίτο βιβλίο της Κρίστι Δήμου, με ήρωα τον επιθεωρητή Μακντάουελ. Ο πενηντάχρονος αστυνομικός ερωτεύεται με την πρώτη ματιά μια πιτσιρίκα συνάδελφό του από το ιατροδικαστικό τμήμα. Σε πρώτο επίπεδο λοιπόν έχουμε όλες τις ανασφάλειες του άνδρα που θέλει να σταθεί επάξια στο πλευρό νεαράς. Στο δεύτερο επίπεδο βρίσκεται η εξιχνίαση ενός εγκλήματος που οδηγεί, μαντέψτε πού… Σε μια δολοφονία νυμφευμένου ανδρός από την ερωμένη του – ναι, ναι, είναι πολύ μικρότερή του. Η ιστορία εκτυλίσσεται στην Αγγλία και η Παπαθανοπούλου δηλώνει επηρεασμένη από τις αγγλικές ιστορίες μυστηρίου: «Το βιβλίο μου δεν είναι νουάρ, τείνει προς τη βρετανική σχολή». Επίσης βρίσκει συγγένειες του Μακντάουελ με άλλους διάσημους ντετέκτιβ. «Οπως και ο Μάρλοου, ο δικός μου επιθεωρητής έχει μια ροπή στο ποτό, μόνο που έχει την παραξενιά να πίνει ούζο. Είναι όμως πιο αγνός και ρομαντικός».
Πώς συνδέονται όμως οι δύο παράλληλες ιστορίες μέσα στο Μακάριοι οι πενθούντες; Πρόκειται για ένα ενιαίο βιβλίο ή για δύο νουβέλες που συνυπάρχουν στις ίδιες σελίδες; «Οι ήρωες της Κρίστι Δήμου δανείζονται χαρακτηριστικά από τους ανθρώπους που την περιβάλλουν. Για παράδειγμα, ο άγγλος εκδότης της Δήμου έχει τη συνήθεια να σουφρώνει τασάκια. Το ίδιο κάνει και ο επιθεωρητής Μακντάουελ. Στοιχεία από τη μια ιστορία μπαίνουν μέσα στην άλλη και γίνονται αλληλένδετες». Ρωτάμε την Παπαθανασοπούλου αν και εκείνη δίνει στα πρόσωπα του βιβλίου της χαρακτηριστικά από τους οικείους της: «Αν τους κρυφοκοιτάζω για να κοπιάρω κάτι, το κάνω ασύνειδα. Δεν νομίζω όμως ότι υπάρχουν πρόσωπα αναγνωρίσιμα».
Προτού ακόμη κυκλοφορήσει (και διαβαστεί) το Μακάριοι οι πενθούντες, η Παπαθανασοπούλου έχει ήδη δώσει αρκετές συνεντεύξεις – κάποιες σε ελαφρά εβδομαδιαία έντυπα. «Μου κάνουν ερωτήσεις σαν να ήμουν τραγουδίστρια» λέει, σαν να την υποχρέωσε κανείς να απαντήσει. Είναι δυνατόν να της αρέσει να δίνει λαβές; Αυτό υποθέσαμε όταν είδαμε την πρόσκληση για την παρουσίαση του καινούργιου μυθιστορήματος. Εκτός από τον Γιάννη Ξανθούλη («είναι το ίνδαλμά μου» λέει) κάλεσε και τον Νίκο Ευαγγελάτο να μιλήσει για το έργο της. Εξηγεί γιατί επέλεξε τον τηλεπαρουσιαστή για τη εκδήλωσή της: «Ο Ευαγγελάτος ήταν ο μόνος που δέχθηκε να μιλήσει για μένα όταν ήμουν παντελώς άγνωστη. Είχε έρθει στον Ελευθερουδάκη και μίλησε μπροστά στο κοινό των φίλων μου. Εκτοτε έγινε φίλος μου και θα του ζητώ κάθε φορά να παρουσιάζει το βιβλίο μου. Εχω απέναντί του ένα ηθικό γραμμάτιο που χαίρομαι να πληρώνω». Στην εκδήλωση παραβρέθηκαν και λογοτέχνες: Σώτη Τριανταφύλλου, Φίλιππος Φιλίππου, Μαρία Σκιαδαρέση, Αύγουστος Κορτώ, Δημήτρης Γκενεράλης. Ο χρόνος έχει αμβλύνει τις εντυπώσεις. Εχουν όλοι καταπιεί το ζήτημα της τεράστιας επιτυχίας της Μάιρας Παπαθανασοπούλου. Εξετάζεται δε το ενδεχόμενο μήπως τα βιβλία της κάνουν και για άλλα πράγματα εκτός από προσάναμμα.
