από metereologos.gr
Τετάρτη 18 Ιουλίου 2018
 
 

Ο νέος Ελληνικός Διαφωτισµός

εκτύπωσημικρό μέγεθος  μεγάλο μέγεθος

 

Από το κράτος τής δουλείας που καταπλάκωνε τη χώρα επί 400 χρόνια κατόρθωσε η Ελλάδα να απαλλαγεί το 1821 µε τον ένοπλο αγώνα των Ελλήνων µετά τον φωτισµό τους από µερικούς εµπνευσµένους διανοούµενους εντός και εκτός Ελλάδος. Με ηγετική µορφή έναν παθιασµένο για ελευθερία και παιδεία διανοούµενο, τον Αδαµάντιο Κοραή, µια σειρά από καλλιεργηµένους Ελληνες, πολλοί από τους οποίους ήταν ιερωµένοι, αναλώθηκαν στην πνευµατική αφύπνιση τού Γένους, η οποία οδήγησε στον νικηφόρο ξεσηκωµό. Κι είναι αυτό ένα τρανό παράδειγµα από την πρόσφατη ιστορία µας πώς η αληθινή παιδεία µπορεί να εµπνεύσει, να ενθουσιάσει και να ξεσηκώσει έναν ολόκληρο λαό, οδηγώντας τον να συνειδητοποιήσει ότι η ιστορία και η πολιτιστική κληρονοµιά του υπαγορεύουν µια καλύτερη τύχη γι’ αυτόν και τα παιδιά του. Ετσι η συµβολή τού Νεοελληνικού ∆ιαφωτισµού, µιας παιδευτικής αφύπνισης τού Γένους µε τη βοήθεια των διανοουµένων τής εποχής, των ∆ιδασκάλων τού Γένους, αποδείχθηκε καθοριστική.

Τα τελευταία χρόνια οι Ελληνες – πολιτικοί κυρίως αλλά και πολίτες – µε πράξεις και παραλείψεις µας οδηγήσαµε την Ελλάδα σε µια πρωτόγνωρη µορφή δουλείας, σε µια πλήρη εξάρτηση από αγορές, τράπεζες και ξένα εποπτικά όργανα. Πρόκειται για µια οικονοµική δουλεία που βυθίζει χιλιάδες Ελλήνων σε ανεργία, σε ανατροπή τής ατοµικής και οικογενειακής τους ζωής, σε µια οδυνηρή εξαθλίωση και απόγνωση. Η εξαθλίωση αυτή µάλιστα τείνει να καλύψει όλες τις µορφές τής ελληνικής ζωής, πλήττοντας θανάσιµα – ως µη ώφειλε – και την πνευµατική µας υπόσταση, την παιδεία και τον πολιτισµό µας. Μια καταχνιά όλο και περισσότερο σκεπάζει τις ψυχές των πολιτών. Ενα σκοτάδι ξεχύνεται σε όλες τις δραστηριότητές µας. Μια κατάθλιψη κυριεύει τη διάθεσή µας και µαυρίζει τις ελπίδες µας για το µέλλον. Εχουµε περάσει σε µια δουλεία που – τηρουµένων των αναλογιών – είναι το ίδιο βαριά, αν δεν είναι βαρύτερη από την ανελευθερία που έχει βιώσει η χώρα υπό ξένο ζυγό. Γιατί τώρα, απρόσµενα και υπό συνθήκες ειρήνης και συµπόρευσης των λαών τής Ευρώπης, διακυβεύονται η αξιοπρέπεια, η ψυχική ισορροπία, η συλλογική εικόνα τής χώρας, οι ελπίδες, το µέλλον και τα όνειρα ενός ολόκληρου λαού.

Το ζήτηµα πλέον είναι πώς θα αποτινάξουµε αυτόν τον νέο ζυγό που «ανεπαισθήτως» βάλαµε στον τράχηλό µας µετά από περίοδο σχετικής υλικής ευφορίας, προόδου και ευηµερίας που φάνηκαν µετά τον Εµφύλιο. Πρόκειται για µια ιδιότυπη δουλεία στρεβλών αντιλήψεων και άνοµων επιδιώξεων που επέφεραν την οικονοµική µας υποδούλωση. Πρόκειται για τη δουλεία τού βολέµατος, τού καταναλωτισµού, τής διαφθοράς, των πελατειακών σχέσεων, τής φοροδιαφυγής, τής ανοργανωσιάς, τής ανευθυνότητας, τής φιλαυτίας, τού καιροσκοπισµού, τής αρπαχτής, τής ευθυνοφοβίας, τού εύκολου πλουτισµού, τής απαξίωσης προσώπων και θεσµών, τής κατάλυσης αρχών και κανόνων, τής θεοποίησης τού χρήµατος, τής υποβάθµισης των αξιών και τής παιδείας, τής ποικιλόµορφης ξενοµανίας (από τις ξενόγλωσσες πινακίδες µέχρι τα Greeklish µας), τής αποµάκρυνσης από την παράδοση, τής υποτίµησης τού πολιτισµού, τής αποστασιοποίησης από την ορθόδοξη πίστη και τη θρησκεία γενικότερα. Πρόκειται για τη δουλεία τού ψευτοπροοδευτισµού, τής µόνιµης εξέγερσης πάντων εναντίον πάντων, τής καταρράκωσης τής εκπαίδευσης, των πάσης µορφής καταλήψεων ευκαίρως ακαίρως, τής άσκησης βίας προς και από ποικίλες πηγές, τής ισοπέδωσης και τού εξισωτισµού, τού αχαλίνωτου συνδικαλισµού, τού γενικού ξεχαρβαλώµατος και βαθµιαίου γκρεµίσµατος τής χώρας µας χωρίς περίσκεψη και χωρίς αιδώ. Ετσι – εκτός από µεµονωµένες φωνές και µικρές ανήµπορες δυνάµεις που αντιστάθηκαν, όπως κάποιοι διανοούµενοι – µόνοι µας κτίσαµε τα τείχη τής δουλείας µας, µιας δουλείας για την οποία τώρα όλοι θρηνούµε και κοπτόµεθα και αλληλοκατηγορούµαστε, µε αποδιοποµπαίο τράγο – όχι χωρίς λόγο – τους πολιτικούς.

Χρειαζόµαστε, λοιπόν, µέσα στην καταχνιά και στο σκοτάδι το φως που θα τα διαλύσει. Και αυτό δεν µπορεί να είναι παρά «τα φώτα» µιας εθνικής αυτοσυνειδησίας, µιας αυτογνωσίας και πολιτικοκοινωνικής εγρήγορσης που θα µάς βγάλουν από τα σηµερινά αδιέξοδα. Χρειαζόµαστε µια πνευµατική αφύπνιση, έναν σύγχρονο διαφωτισµό που θα βοηθήσει να πετάξουµε από πάνω µας τα βαρίδια που µάς κατέβασαν στον πάτο τής εθνικής απαξίωσης. Αυτός ο διαφωτισµός µπορεί να προέλθει από επιστήµονες και διανοούµενους, πολιτικά, κοινωνικά και ηθικά άφθαρτους και αδιάφθορους, µε ήθος και ηθική, µε παιδεία και φρόνηµα, µε όραµα, παρρησία, µαχητικότητα και ετοιµότητα για σύγκρουση όπου και όσο χρειαστεί, χωρίς εξαρτήσεις, χωρίς ατοµικά συµφέροντα, χωρίς προσωπικές βλέψεις. Τέτοιοι άνθρωποι, σε στενή συνεργασία µε ανιδιοτελείς πνευµατικές και πολιτιστικές δυνάµεις τού τόπου και, κυρίως, µε νεότερους µαχητικούς και αγνούς ανθρώπους, µέσα από δηµοκρατικές πάντοτε διαδικασίες (χωρίς αυτόκλητους σωτήρες), πρέπει να βγουν µπροστά, να αφυπνίσουν συνειδήσεις και να εµπνεύσουν τους Ελληνες να αγωνισθούν για να αποτινάξουν τη δουλεία των στρεβλώσεων και την απότοκη οικονοµική δουλεία. Με την προϋπόθεση ότι είµαστε αποφασισµένοι να υπερβούµε τον εαυτό µας και να προχωρήσουµε σε ανατροπές. Η παιδεία στην πιο ευρεία της έννοια, µε αρχές, κανόνες, ιδανικά και αξίες, µπορεί να ξαναγίνει η αφετηρία ενός νέου ελληνικού διαφωτισµού. Τα λόγια τής κορυφαίας µορφής τού Νεοελληνικού ∆ιαφωτισµού, τού Αδαµάντιου Κοραή, είναι όσο ποτέ επίκαιρα: «Τρόπον µεταβολής τής Ελλάδος από την εις την οποίαν ευρίσκεται κατάστασιν την σήµερον ούτ’ εστοχάσθην ποτέ ούτε στοχάζοµαι δυνατόν άλλον παρά την παιδείαν. […] Εξω τούτου τού µέσου τής αναγεννήσεως τής Ελλάδος, αν ήναι κανέν άλλο (και τι άλλο εµπορεί να νοµίση τις πλανώµενος παρά το µέσον τής βίας;) το στοχάζοµαι και άδικον και ανόητον».

Ο κ. Γεώργιος Μπαμπινιώτης είναι καθηγητής της Γλωσσολογίας, πρόεδρος του Ελληνικού Ιδρύματος Πολιτισμού, τέως πρύτανης του Πανεπιστημίου Αθηνών.



ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ
Γνώμες περισσότερες ειδήσεις

εκτύπωσημικρό μέγεθος  μεγάλο μέγεθος

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

 
 
σχόλια (11)
 
 
απομένουν 700 χαρακτήρες
Τα πεδία που είναι σημειωμένα με * είναι υποχρεωτικά
 
Τα μηνύματα που δημοσιεύονται στο χώρο αυτό εκφράζουν τις απόψεις των αποστολέων τους. Το ΒΗΜΑ δεν υιοθετεί καθ’ οιονδήποτε τρόπο τις απόψεις αυτές. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει την γνώμη του, όποια και να είναι αυτή. Δεν δημοσιεύονται συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και όσα είναι γραμμένα με κεφαλαία γράμματα. Τέτοια μηνύματα θα διαγράφονται όποτε εντοπίζονται.
     
    Για γλώσσα λοιπόν; | 07/12/2011 12:05
    Ωραία κ. Μπαμπινιώτη, να μιλήσουμε καταρχήν για το δικό σας χώρο και τη δική σας συλλογική ευθύνη. Όση αλλοίωση έχει υποστεί η γλώσσα τα τελευταία σαράντα χρόνια δεν την έχει πάθει για τέσσερεις αιώνες. Ποια είναι η δική σας ευθύνη; Η απλοποίηση της ορθογραφίας (με τρένο, συντρόφισα, αβγό, αντί τραίνο, συντρόφισσα, αυγό κτλ), ο διαχωρισμός των ελληνικών λέξεων σε προ-αλεξανδρινές και μετα-αλεξανδρινές, οι βαρβαρότητες όπως υπουργίνα, βουλευτίνα, ο κατακλυσμός ξένων εκφράσεων (κάνω σεξ), η χρήση ελληνικών λέξεων με τη σημασία που έχουν σε άλλες γλώσσες (απολογούμαι=ζητώ συγγνώμη, φανταστικό=θαυμάσιο αντί φαντασιακό), η κατάργηση του τονισμού του κεφαλαίου φωνήεντος (Αργος αντί Άργος) και πολλά πολλά άλλα τέτοια άρρωστα, πώς έπεσαν στο κεφάλι μας; Τι έκανε η Ακαδημία Αθηνών, το Πανεπιστήμιο, το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών; Όχι αρκετά, προφανώς. Ας μη μιλήσουμε για το μονοτονικό, την κακή υιοθέτηση της δημοτικής, και την έξωση των αρχαίων ελληνικών από τα σχολεία. Κάθε φορά ο κώδωνας κινδύνου ήταν ότι με τις αλλαγές που υποστηρίξατε κυλάμε σε χειρότερο επίπεδο και κάθε φορά οι κινδυνολόγοι βγήκαν αληθινοί. Καλά τα λέτε για τους άλλους, κάντε όμως κι έναν απολογισμό ευθυνών - ή έλλειψης ευθύνης - και αντί να παραπονιέστε για τα γκρήκλις (έχετε μεγάλη ευθύνη για όλα αυτά), δώστε προτάσεις που να δείχνουν πώς να διορθωθούν τα πράγματα. Τουλάχιστον στη γλώσσα.
    Θωμάς
    απάντηση75
     
     
    Πέστα, δάσκαλε! | 05/12/2011 09:44
    Οι ψευτοπροοδευτικοί διέλυσαν το κράτος! Αυτό να συνειδητοποιοήσουμε όλοι, για να βρούμε και τη θεραπεία, που είναι πολιτική: επιστροφή στις γνήσιες ελληνικές αξίες με σοβαρότητα και υπευθυνότητα!Επιστροφή της παιδείας στα σχολεία!
    Πάνος
    απάντηση99
     
     
     
    Διαφωνώ | 05/12/2011 07:09
    Διαφωνώ με τον αρθρογράφο. Αν και πιστεύω και εγώ πως έχουμε άμεση ανάγκη εθνικής αφύπνισης, θα παλέψω εναντίον κάθε κήρυκα του σκοταδισμού όπως ο κ. Μπαμπινιώτης. Γιατί σκοταδισμός είναι να υποστηρίζει πως η απομάκρυνσή μας από την εκκλησία είναι αυτή που μας έφερε στην σημερινή κατάσταση. Οχι κύριε Μπαμπινιώτη, η εκκλησία είναι η πρώτη που δημιούργησε τα σκάνδαλα. Ειναι η πρώτη που στήριξε κάθε καθεστώς που μείωνε τις ελευθερίες μας και μας αλλοτρίωνε. Είναι η πρώτη που πολεμά κάθε προσπάθεια εθνικής αναγέννησης. Μιλάτε στο άρθρο σας για τους δασκάλους του γένους που μας οδήγησαν στην επανάσταση του 1821, και αφήνετε να εννοηθεί ψευδώς πως συμμετείχε η εκκλησία. Παραπλανητικά δεν αναφέρετε πως και τον Κοραή, και κάθε άλλον, ακόμα και ιερωμένο που σήμερα θεωρούμε Δάσκαλο του Γένους, η εκκλησία τον αναθεμάτισε και τον καταδίωξε. Και οταν μιλάτε για την σημερινή κατάσταση, ξεχνάτε πως η εκκλησία πρωτοστάτησε σε τόσα σκάνδαλα, από το Βατοπέδι ως την κάθε παράνομη παρακράτηση φόρων από κάθε ναό. Ξεχνάτε πως η Εκκλησία δεν είναι δυνατόν να συμμετέχει στην εθνική αφύπνιση, όσο δεν καταδικάζει άτομα που θεωρούν τα ανθρώπινα δικαιώματα έργο του διαβόλου, όπως ο Χριστόδουλος. Θα αρχίσουμε την εθνική αφύπνιση χωρίς εσάς... Καληνύχτα σας.
    Αλέξανδρος Αθ.
    απάντηση239
    Απαντήσεις  1 | Εμφάνιση όλων
     
     
    Ακόμα και στη γλώσσα ιδεολογία! | 05/12/2011 05:42
    Ο Μπαμπινιώτης στην ανάλυση της Ελληνικής είναι μεγάλος μάστορας. Προφανώς ο αναγνώστης παρακάτω που του επιτίθεται είναι της «προοδευτικής» σχολής, που αποκυρήσσει κάθε λόγιο στοιχείο της γλώσσας στο όνομα της ιδεολογίας. Ο Μπαμπινιώτης κατόρθωσε να πάει τη Δημοτική ενα βήμα παρακάτω, δεν απέρριψε κανένα λόγιο στοιχείο, δεν ταύτιζε τη γλώσσα με καμιά ιδεολογία, είτε αριστερίστικη, είτε οτιδήποτε άλλη. Γιατί η Παιδεία, και εν προκειμένω η γλώσσα, δεν ταυτίζεται με καμία ιδεολογία. Η καραμέλα της ιδεολογίας στη γλώσσα έχει λήξει εδώ και καιρό και κάποιοι Χάρηδες κ.λπ που έχουν γεμίσει το Διαδίκτυο μ' αυτές τις ξεπερασμένες γλωσσοθεωρίες έχουν πεθάνει και δεν το ξέρουν.
    Παναγιώτης
    απάντηση79
     
     
    Σκόρπιες ... ενστάσεις | 04/12/2011 23:33
    Ενστάσεις/Απορίες: Αντιμετωπίζεται η οικονομική κρίση με παιδεία / πολιτισμό / πνεύμα; Μπορούν "πνευματικοί" άνθρωποι - διανοούμενοι να διαχειριστούν τα πολιτικά ζητήματα; Π.χ. θα πάει μεθαύριο ένας καθηγητής Πανεπιστημίου ή Ακαδημαϊκός και θα συζητάει με τη Μέρκελ; (Όχι ότι δεν με έχουν απογοητεύσει οι πολιτικοί, αλλά κατά κάποιο τρόπο αυτοί ξέρουν πώς παίζεται το πολιτικό παιχνίδι. Θα αρκούσε να μην ήταν πουλημένοι. Γιατί αυτό τουλάχιστον δείχνει να συμβαίνει.) Τώρα, για τα Greeklish και τη γλωσσική ξενομανία: Ας κοιτάξει ο σεβαστός κ. καθηγητής στο συναδελφικό του περιβάλλον. Εκτός ίσως από τον ίδιο και τους μαθητές του οι υπόλοιποι γλωσσολόγοι στην πλειοψηφία τους όχι μόνο δεν ανησυχούν ποτέ για την ελληνική γλώσσα, αλλά και ειρωνεύονται ως αφελείς τις όποιες ανησυχίες των όποιων ενδιαφερομένων. Θρησκεία: Μα το κράτος, τα υπουργεία παιδείας κλπ. κάνουν ότι μπορούν, για να αποκόψουν τα παιδιά από θρησκευτικά βιώματα, να χλευάσουν, να αποδομήσουν την όποια εικόνα έχει μέσα του ένα παιδί για την θρησκεία. Ύστερα δεν είναι ηλίθιο να κλαις για το δρόμο που παίρνουν τα παιδιά σου; Τέλος: Αδαμάντιος Κοραής: Είναι άραγε "αδάμας"; Τον παραδέχονται όλοι οι ασχολούμενοι με τον Νεοελ.. Διαφωτισμό; Γιατί εγώ από τις σπουδές μου περισσότερη αμφισβήτηση, ακόμη και χλεύη θυμάμαι να "διδάχθηκα" για τον άνθρωπο.
    Ψείρας
    απάντηση34
     
     
     
    O Μπαμπινιώτης? E Όχι! | 04/12/2011 21:10
    Η γλώσσα ακολουθεί την ιστορία, αλλάζει και πίσω δεν γυρίζει. Εν ολίγοις ζει, εξελίσσεται, κάθε φοιτητής φιλολογίας αξιοπρεπούς πανεπιστημιου τα ξέρει αυτά. Δυστυχώς ζουν και βασιλεύουν και οι παραδόσεις του ελληνικού Πανεπιστημιου στις οποιες ο k. Μπαμπινιώτης υπήρχε πιστότατος. Ένα πανεπιστήμιο ελαχίστως έως καθόλου αξιοκρατικό αλλα ιδιαιτέρως αυταρχικό και ελαχίστως ανιδιοτελές. Ευτυχώς που υπήρξε το Αριστοτέλειο και είδαμε τουλάχιστον ένα λεξικό τις γλώσσας μας σοβαρό όταν ο k. Μπαμπινιώτης βασίλευε στο προσωπικό του φέουδο(Καποδιστριακό/Γλωσσολογία) αρκούμενος στο να υπογραφει άλλων σκέψεις και εργασίες, να παπαγαλίζει ληγμένες θεωρίες και να δημιουργεί πελατειακά δίκτυα δυστυχώς άθλιου επιστημονικού ενδιαφέροντος. Το να επικρίνει αυτός ο κύριος την σημερινή κατάσταση και να δίνει (επί πληρωμή, πάντα) μαθήματα ηθικής είναι τραγικό.
    Vi.Ma
    απάντηση136
    Απαντήσεις  1 | Εμφάνιση όλων
     
     
    Επιτέλους! | 04/12/2011 18:58
    Συγχαρητήρια στον κ. Καθηγητή για το σπουδαίο άρθρο.
    Julius
    απάντηση410
     
     
    Μιλτον Φριντμαν | 04/12/2011 18:27
    Δεν ηταν μονο ο Φριντμαν που προεβλεψε την αποτυχια του ευρω. Οικονομολογοι με διαφορετικη "ιδεολογια" απο τον ακραιο Φριντμαν το ειχαν προβλεψει επισης. Οσο για την αναφορα σας στην Χιλη και την επιτυχια του λεγομενου μονηταρισμου στην χωρα αυτη, ειναι κατι που αμφισβητειται παρα πολυ. Η λεγομενη ορθοδοξη οικονομικη θεωρια εχει επιβαλει ενα τυπο δικτακτοριας ως προς την ορθοτητα της (δεν διαφερει και πολυ απο τισ μεθοδους του σταλινισμου). Εκφραζοντας αποψεις που πλεον δεν ευσταθουν σε μια βαθεια μελετη για την οικονομια και τον τροπο για να εξελθει το παγκοσμιο οικονομικο συστημα απο αυτην, δεν προσφερει τιποτα το θετικο. Μονηταρισμος εχει αποτυχει οικτρα και αυτο γινεται αργα κατανοητο στο εξωτερικο και η επιρροη του φιλοροει. Ειναι η οικονομικη θεωρια που μας εφτασε στο χειλος του γκρεμου!!
    Οινομικος Δογματισμος (ενα αλλο ειδος σταλινισμου)
    απάντηση22
     
     
    Κε Μπαμπινιώτη, | 04/12/2011 17:57
    Μάταια περιπλανιέμαι καθημερινώς σε δεκάδες ιστοσελίδες, αναρίθμητα έντυπα και εφημερίδες γιά να βρώ ή έστω να αναγνωρίσω, ακόμα και εξ αποστάσεως χιλιάδων χιλιομέτρων και αναρίθμητων πλέον δεκαετιών, έναν παλμό, μιά ηλιαχτίδα που θα μου δώσει την ελπίδα ότι η αυριανή ημέρα μπορεί να είναι διαφορετική και ίσως το πέπλο του σκοταδισμού, της αμορφωσιάς, και των φθηνών γενικεύσεων να εξαϋλωθεί και να παραμείνει στο παρελθόν. Εν τούτοις, διαβάζοντας το σημερινό άρθρο σας αισθάνομαι αισιόδοξος. Σας ευχαριστώ. Τώρα θα μπορώ να διαβάζω τους αιωνόβιους στοιχους του ποιητή με λιγώτερη κατάθλιψη σκεπτόμενος ότι η πραγματική Επανάσταση ίσως κάποτε ξεπεράσει τον μύθο και γίνει πραγματικότητα... /// ---- Χωρίς περίσκεψιν, χωρίς λύπην, χωρίς αιδώ ---- μεγάλα κ' υψηλά τριγύρω μου έκτισαν τείχη. ---- Και κάθομαι και απελπίζομαι τώρα εδώ. ---- Αλλο δεν σκέπτομαι: τον νουν μου τρώγει αυτή η τύχη ---- διότι πράγματα πολλά έξω να κάμω είχον. ---- Α όταν έκτιζαν τα τείχη πώς να μην προσέξω. ---- Αλλά δεν άκουσα ποτέ κρότον κτιστών ή ήχον. ---- Ανεπαισθήτως μ' έκλεισαν από τον κόσμον έξω. /// Σας ευχαριστώ γιά την έντιμη προσπάθειά σας να μας αφυπνίσετε...
    Ν.Π.
    απάντηση48