Σε τροχιά επιτάχυνσης εισέρχεται ο Αλέξης Τσίπρας, με το πολιτικό του εγχείρημα να αποκτά πλέον χαρακτηριστικά αναπόφευκτης εξέλιξης για τον ευρύτερο χώρο της Κεντροαριστεράς. Οι αφορμές υπήρξαν πολλές το τελευταίο διάστημα, αλλά πλέον οι συνθήκες δείχνουν να ωριμάζουν. Και το κυριότερο: τα υπόλοιπα κομμάτια του παζλ τοποθετούνται ήδη σαν να έχουν αποδεχθεί το νέο δεδομένο.
Ο πρώην πρωθυπουργός εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο να επισπεύσει τις ανακοινώσεις του. Αν και ο αρχικός σχεδιασμός τοποθετούσε την ίδρυση του νέου φορέα στις αρχές του φθινοπώρου, πλέον στο τραπέζι βρίσκεται, και με αυξανόμενη ένταση το σενάριο για ανακοινώσεις ακόμα και μέσα στον Μάιο ή τον Ιούνιο. Μια τέτοια επιλογή θα συνιστά σαφή επιτάχυνση των εξελίξεων και θα αιφνιδιάσει το σύνολο του πολιτικού συστήματος, αν και ο σχεδιασμός παραμένει ευέλικτος και εξαρτάται από τις κινήσεις των υπόλοιπων παικτών του πολιτικού συστήματος.
Μετά το Πάσχα αναμένεται να δοθούν στη δημοσιότητα τα πρώτα κείμενα από το Ινστιτούτο Τσίπρα, υπό την εποπτεία της Ευγενίας Φωτονιάτα, που θα σκιαγραφούν το προγραμματικό πλαίσιο του νέου φορέα, ενώ θα υπάρξει και το κείμενο-πλατφόρμα για τον ευρύτερο χώρο από την ομάδα υπό τον Γιώργο Σιακαντάρη. Κείμενα που δεν θα έχουν μόνο θεωρητικό χαρακτήρα, αλλά θα επιχειρούν να συγκροτήσουν μια πειστική κυβερνητική πρόταση για την «επόμενη μέρα» της προοδευτικής παράταξης.
Αποχώρηση
Σε αυτό το φόντο, οι εξελίξεις στη Νέα Αριστερά αποκτούν κομβική σημασία. Ο Αλέξης Χαρίτσης εμφανίζεται αποφασισμένος να αποχωρήσει από την ηγεσία του κόμματος, εξέλιξη που μπορεί να δρομολογηθεί ακόμα και άμεσα. Η παραίτησή του δεν είναι απλώς ένα εσωκομματικό επεισόδιο, αλλά είναι το αποτέλεσμα μιας μακράς εσωτερικής σύγκρουσης, στην οποία η προεδρική ομάδα βρέθηκε επανειλημμένα σε θέση μειοψηφίας. Σύμφωνα με γνώστες του παρασκηνίου είναι πολύ κοντά πάλι με τον Αλ. Τσίπρα.
Η Νέα Αριστερά βρίσκεται εδώ και μήνες σε μια ιδιότυπη «παράλυση». Από τη μία πλευρά, ο Αλ. Χαρίτσης και στελέχη που τον στηρίζουν, όπως η Εφη Αχτσιόγλου, ο Νάσος Ηλιόπουλος και ο Δημήτρης Τζανακόπουλος, επιδιώκουν μια ευρύτερη συνεργασία των δυνάμεων της Κεντροαριστεράς, με σαφή αναφορά στον ρόλο του Τσίπρα. Από την άλλη, μια συμπαγής πλειοψηφία γύρω από τον Γαβριήλ Σακελλαρίδη προτάσσει την αυτόνομη ανασυγκρότηση της Ανανεωτικής και Ριζοσπαστικής Αριστεράς, άποψη με την οποία συντάσσονται και οι Ευκλείδης Τσακαλώτος, Νίκος Φίλης, Νίκος Βούτσης, Πάνος Σκουρλέτης κ.ά.
Αυτή η διπλή γραμμή δεν μπορεί να συνεχιστεί. Το «βελούδινο» διαζύγιο θεωρείται πλέον σχεδόν προεξοφλημένο, με το κρίσιμο ερώτημα να αφορά τη μορφή που θα λάβει. Η παραίτηση Χαρίτση ενδέχεται να ανοίξει τον δρόμο για αποχωρήσεις βουλευτών, θέτοντας σε κίνδυνο ακόμα και την κοινοβουλευτική υπόσταση του κόμματος.
Ελλειψη στρατηγικής
Στον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ η εικόνα παραμένει ρευστή και αντιφατική. Το κόμμα εμφανίζει έντονη έλλειψη στρατηγικής και βαθύ διχασμό, όπως ανέδειξε. Η μεγάλη πλειοψηφία στελεχών και μελών αναμένει ουσιαστικά το «κόμμα Τσίπρα» (π.χ. προ ημερών παραιτήθηκε ο Γρηγόρης Θεοδωράκης, αναπληρωτής εκπρόσωπος Τύπου και πλέον είναι στο επιτελείο του Αλ. Τσίπρα), ενώ μια ομάδα υπό τον Παύλο Πολάκη, τον Νίκο Παππά και άλλους είτε επιμένει σε αυτόνομη κάθοδο είτε θέτει όρους για συνεργασία. Ο Σωκράτης Φάμελλος, κρατά ανοιχτούς διαύλους, υπογραμμίζοντας την ανάγκη ενότητας, αλλά χωρίς να έχει αποσαφηνίσει πλήρως τις τελικές του επιλογές.
Η κατάσταση αυτή παράγει διαρκή ένταση. Ο Πολάκης επανέρχεται με αιχμές και ηγετικές βλέψεις, ενώ οι εσωκομματικές τριβές πολλαπλασιάζονται και το ενδεχόμενο νέων ρήξεων δεν μπορεί να αποκλειστεί. Ενδεικτικό στοιχείο του μεγάλου διχασμού είναι και η πρόταση να παραπεμφθεί στο Πειθαρχικό ο εκπρόσωπος του κόμματος Κώστας Ζαχαριάδης επειδή αναφέρθηκε στον Αλ. Τσίπρα λέγοντας ότι θα μπορούσε να είναι επικεφαλής μιας ευρύτερης συμμαχίας.
Και εδώ βρίσκεται το κρίσιμο σημείο: όσο ο πρώην πρωθυπουργός καθυστερεί να ανακοινώσει το νέο του κόμμα τόσο ο ΣΥΡΙΖΑ κινδυνεύει με περαιτέρω απαξίωση. Οι φυγόκεντρες τάσεις ενισχύονται και η πολιτική φθορά βαθαίνει. Αντίστροφα, μια άμεση πρωτοβουλία θα μπορούσε να αναδιατάξει άμεσα τον χώρο, λειτουργώντας ως σημείο συσπείρωσης, σύμφωνα με έμπειρα στελέχη.
