Η απόφαση των δύο κοριτσιών να θέσουν τέλος στη ζωή τους, δύο εβδομάδες πριν από την έναρξη των πανελληνίων εξετάσεων, σόκαρε, στεναχώρησε, ανατρίχιασε. Ίσως, λόγω του τρόπου που επέλεξαν οι δύο φίλες, μόλις 17 Μαΐων, να φύγουν μια για πάντα από έναν κόσμο που τις άφησε ανυπεράσπιστες να στροβιλίζονται μέσα την τρέλα της ανέλιξης και της καταξίωσης. Μία τρέλα την οποία τα σημερινά παιδιά ζουν από την ηλικία των 5 ετών. Κάποια, και από τα 3 τους χρόνια.
Έχω βαρεθεί να ακούω ότι το μυαλό των παιδιών είναι «σφουγγάρι». Φράση που χρησιμοποιούμε όλοι σαν άλλοθι για να φορτώνουμε τα παιδιά μας με άπειρες υποχρεώσεις.
Πριν τελειώσουν το δημοτικό, τα παιδιά πρέπει να έχουν πάρει Lower, για να έχουν τελειώσει με το Proficiency στο τέλος του γυμνασίου, άντε με βαριά καρδιά στην πρώτη τάξη του λυκείου. Κυρίως για να «πουλάνε μούρη» μεταξύ τους οι γονείς, αφού είναι γνωστό ότι τα περισσότερα πτυχία, σε ό,τι αφορά το εξωτερικό, έχουν ημερομηνία λήξης. Ή, για να το πω πιο σωστά, έχουν συγκεκριμένη διάρκεια ισχύος, γι’ αυτό και τα περισσότερα ξένα πανεπιστήμια ζητούν έξτρα πιστοποίηση γλωσσικής επάρκειας.
«Ο δικός μου δίνει Cambridge. Ο δικός σου;», άκουσα πριν από τρία – τέσσερα χρόνια έναν γονιό να λέει σε έναν άλλον, φουσκωμένος από περηφάνια σαν παγώνι, ενώ περιμέναμε έξω από το σχολείο για να παραλάβουμε τα παιδιά μας. «Ο δικός μου πήρε Michigan, αλλά το πήρε νωρίτερα, τον Δεκέμβριο, και με άριστα», αντέτεινε ο δεύτερος, νιώθοντας ότι υστερούσε.
Εκτός από τα αγγλικά, τα παιδιά, μέχρι να τελειώσουν το δημοτικό, πρέπει απαραιτήτως να έχουν πάρει το πρώτο πτυχίο μιας δεύτερης ξένης γλώσσας και να κάνουν και μία τρίτη. Έτσι, για την πλάκα τους…
Στο μεταξύ πρέπει να μάθουν να γράφουν καλά, να λύνουν μαθηματικές ασκήσεις, να αποστηθίζουν τα (δυσνόητα σε πολλά σημεία) βιβλία της Ιστορίας, των Θρησκευτικών, της Φυσικής (δυστυχώς η κακή συνήθεια της παπαγαλίας καλά κρατεί, συχνά με παραίνεση των ίδιων των καθηγητών) για να μπουν και να ολοκληρώσουν το γυμνάσιο γνωρίζοντας ακόμη και το… δεοξυριβονουκλεϊκό οξύ, το γνωστό σε όλους μας DNA.
Πολλοί γονείς ξεκινούν φροντιστήριο ελληνικών στα παιδιά τους από τις πρώτες τάξεις του δημοτικού. Αρκετοί διότι δεν είναι ευχαριστημένοι με το μάθημα έτσι όπως γίνεται στο ελληνικό σχολείο. Άλλοι διότι δεν αντέχουν «να τσακώνονται με τα παιδιά τους» – έτσι μού απάντησε μητέρα συμμαθητή του γιου μου όταν τη ρώτησα γιατί κάνει στο παιδί της ιδιαίτερα μαθήματα ελληνικών από τη δεύτερη τάξη του δημοτικού. Κάποιοι πάλι, διότι θέλουν τα παιδιά τους να δώσουν στην έκτη δημοτικού εξετάσεις για εισαγωγή σε πρότυπο σχολείο.
Τα βάσανα των παιδιών δε σταματούν εδώ. Όλα τους, από το νηπιαγωγείο ή την πρώτη τάξη του δημοτικού, κάνουν και άλλες δραστηριότητες. Μπάσκετ, ποδόσφαιρο, κολύμβηση, πολεμικές τέχνες, ξιφασκία, τα αγόρια. Χορό και βόλεϊ, τα κορίτσια. Αν στο πρόγραμμα χωρούν η μουσική, τα εικαστικά και η ρομποτική, μπαίνουν και αυτά. Όλα αυτά θα ήταν όμορφα, αν οι γονείς δε ζητούσαν από τα παιδιά τους να διακριθούν. Δεν τους το λένε απαραίτητα με λόγια. Τους το δείχνουν όμως κάθε λεπτό. Αν δεν τα πίεζαν, με έμμεσο τρόπο να γίνουν σαν τον «τάδε» ή τον «δείνα», για να ποστάρουν αργότερα τις στιγμές της «νίκης» στα social media και να εισπράττουν εκατοντάδες likes. Ακόμη και σ’ αυτή τη μία, ή τις δύο ώρες που έχουν τα παιδιά στη διάθεσή τους για να εκτονωθούν και να περάσουν καλά, υπάρχει πίεση και ανταγωνισμός, ο οποίος ξεκινά από τους γονείς, περνά σε καθηγητές και προπονητές, και καταλήγει στα παιδιά. Έχω ακόμη φρέσκες στη μνήμη μου, κι ας έχει περάσει τουλάχιστον μια πενταετία, φράσεις αποδοκιμασίας που ξεστόμιζαν – δήθεν χαριτωμένα – γονείς σε οκτάχρονα και δεκάχρονα παιδιά που έκαναν λάθη κατά τη διάρκεια αγώνων μπάσκετ, μικρού, τοπικού, ομίλου. Καθώς και εκείνων που επικροτούσαν επιδεικτικά τα παιδιά τους, αδιαφορώντας για την ψυχολογία των άλλων, λιγότερο «ταλαντούχων», μικρών παικτών.
Μέσα σε αυτό το ιδιαίτερα τοξικό περιβάλλον που μεγαλώνουν τα σημερινά παιδιά, δύο κορίτσια από την Ηλιούπολη αποφάσισαν να βροντοφωνάξουν «ως εδώ». Δε συμφωνώ με τον τρόπο που επέλεξαν να «μιλήσουν», αλλά αυτό είναι μια άλλη συζήτηση. Το σίγουρο είναι ότι τα δύο κορίτσια για να φτάσουν σε αυτή την απονενοημένη ενέργεια, έβλεπαν μπροστά τους ένα ανυπέρβλητο βουνό. Και ακόμη πιο σοβαρό είναι ότι αυτό το «βουνό» το έβλεπαν τουλάχιστον τρία χρόνια μόνες τους. Χωρίς την παραμικρή βοήθεια πάλευαν να επιβιώσουν σε ένα στείρο σχολικό περιβάλλον. Σε ένα περιβάλλον που προωθεί τη βαθμοθηρία, «βαπτίζοντας» ευγενή άμιλλα τον απάνθρωπο ανταγωνισμό. Σε έναν κόσμο που αν δεν «περάσεις», «κόβεσαι». Σε μία κοινωνία χωρίς «δίχτυ». Και κάποια στιγμή, λύγισαν…
