Χωρίς αποτέλεσμα κατέληξαν οι συνομιλίες μεταξύ Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, κρατών-μελών και Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την εφαρμογή της εμπορικής συμφωνίας ΕΕ – ΗΠΑ, το βράδυ της Τετάρτης, ανοίγοντας νέο κύκλο αβεβαιότητας στις διατλαντικές σχέσεις και επαναφέροντας στο προσκήνιο την απειλή του Ντόναλντ Τραμπ για επιβολή δασμών 25% στα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα.
Η αποτυχία επίτευξης συμβιβασμού αυξάνει την πίεση προς τις Βρυξέλλες, καθώς η Ουάσινγκτον θεωρεί ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση καθυστερεί να εφαρμόσει τις δεσμεύσεις που είχαν συμφωνηθεί πέρυσι στο θέρετρο Turnberry της Σκωτίας, ιδιοκτησίας του Αμερικανού προέδρου.
Έξι ώρες διαπραγματεύσεων χωρίς αποτέλεσμα
Οι διαπραγματεύσεις διήρκεσαν περίπου έξι ώρες, με τον Επίτροπο Εμπορίου της ΕΕ Μάρος Σέφτσοβιτς να ζητά από τις δύο πλευρές να καταλήξουν σε συμφωνία που θα σταθεροποιούσε τις εμπορικές σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Παρά τις πιέσεις, οι συνομιλίες ολοκληρώθηκαν χωρίς breakthrough. Η ευρωβουλευτής Κάριν Κάρλσμπρο από την πολιτική ομάδα Renew Europe έκανε λόγο για «καλές και εποικοδομητικές διαπραγματεύσεις», υπογραμμίζοντας όμως ότι απαιτείται μια συμφωνία «ανθεκτική απέναντι στον Τραμπ» πριν υπάρξει τελική επικύρωση.
Το αποτέλεσμα μεταφέρει πλέον την πίεση στην αμερικανική πλευρά, με τον πρέσβη των ΗΠΑ στην ΕΕ Άντριου Πάζντερ να προειδοποιεί ότι οι δασμοί 25% στα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα μπορούν να επιβληθούν «πολύ σύντομα» αν δεν υπάρξει άμεση πρόοδος.
Η συμφωνία του Turnberry και οι δεσμεύσεις της ΕΕ
Η λεγόμενη συμφωνία του Turnberry είχε επιτευχθεί τον περασμένο Ιούλιο, κατά τη συνάντηση που πραγματοποιήθηκε στο γήπεδο γκολφ του Ντόναλντ Τραμπ στη Σκωτία.
Στο πλαίσιο εκείνης της πολιτικής συμφωνίας, η Ευρωπαϊκή Ένωση δεσμεύθηκε να καταργήσει τους δασμούς στα αμερικανικά βιομηχανικά προϊόντα, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες συμφώνησαν να περιορίσουν τους περισσότερους δασμούς στο 15%.
Ωστόσο, η ΕΕ δεν έχει ακόμη προχωρήσει στην απαιτούμενη νομοθετική εφαρμογή της συμφωνίας, γεγονός που προκαλεί ενόχληση στον Λευκό Οίκο και αυξάνει τις πιέσεις προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Η γενική διευθύντρια Εμπορίου της Κομισιόν, Σαμπίν Βέιαντ, εμφανίστηκε αισιόδοξη πριν από τις συνομιλίες, δηλώνοντας ότι υπάρχουν όλες οι προϋποθέσεις ώστε η Ευρώπη να αποδείξει πως παραμένει «αξιόπιστος εταίρος», διατηρώντας παράλληλα τα εργαλεία αντίδρασης απέναντι σε πιθανές αμερικανικές κινήσεις.
Οι αντιδράσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου
Παρά τη βούληση της Κομισιόν και αρκετών κρατών-μελών να προχωρήσει η συμφωνία, σημαντικές αντιστάσεις καταγράφονται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Πολλοί ευρωβουλευτές θεωρούν ότι οι πρόσφατες απειλές του Ντόναλντ Τραμπ απέναντι στη Γροιλανδία, καθώς και η συνολική στάση της Ουάσινγκτον έναντι της Ευρώπης, καθιστούν προβληματική την άνευ όρων επικύρωση της συμφωνίας.
Παράλληλα, το πολιτικό κλίμα μεταβλήθηκε μετά την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ τον Φεβρουάριο, με την οποία ακυρώθηκαν οι αρχικοί δασμοί που είχε επιβάλει ο Τραμπ. Η εξέλιξη αυτή ενίσχυσε τις φωνές στην Ευρώπη που ζητούν επαναδιαπραγμάτευση των όρων.
Ο πρόεδρος της Επιτροπής Διεθνούς Εμπορίου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Μπερντ Λάνγκε, πρωταγωνιστεί στις πιέσεις για αυστηρότερες εγγυήσεις. Οι ευρωβουλευτές ζητούν, μεταξύ άλλων, να παγώσει η συμφωνία αν οι ΗΠΑ απειλήσουν την εδαφική ακεραιότητα της ΕΕ και να υπάρξει ρήτρα τερματισμού πριν από τη λήξη της θητείας Τραμπ.
Ο κίνδυνος για την ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία
Η μεγαλύτερη ανησυχία αφορά την πιθανότητα άμεσης επιβολής δασμών 25% στις ευρωπαϊκές αυτοκινητοβιομηχανίες, έναν από τους σημαντικότερους εξαγωγικούς κλάδους της Ευρώπης.
Μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να προκαλέσει ισχυρό πλήγμα κυρίως στη γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία, αλλά και σε ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα της ευρωπαϊκής μεταποίησης.
Ο Άντριου Πάζντερ έστειλε σαφές μήνυμα προς τις Βρυξέλλες, δηλώνοντας ότι «αν μια συμφωνία δεν είναι πραγματική συμφωνία, τότε οι Ηνωμένες Πολιτείες θα αποχωρήσουν από αυτή».
Η δήλωση αυτή ερμηνεύεται ως προειδοποίηση ότι η Ουάσινγκτον είναι έτοιμη να εγκαταλείψει πλήρως το πλαίσιο συνεννόησης που είχε διαμορφωθεί το 2025.
Νέα προσπάθεια στις 19 Μαΐου
Οι δύο πλευρές αναμένεται να επιχειρήσουν νέο γύρο διαπραγματεύσεων στις 19 Μαΐου, αν και η ημερομηνία δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί.
Στόχος παραμένει η επίτευξη τελικής συμφωνίας έως τον Ιούλιο, όταν λήγει η προσωρινή περίοδος αναστολής των δασμών που έχει ανακοινώσει η κυβέρνηση Τραμπ.
Ωστόσο, Αμερικανοί αξιωματούχοι εμφανίζονται ολοένα και πιο ανυπόμονοι, θεωρώντας ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση καθυστερεί συνειδητά την εφαρμογή της συμφωνίας.
Το επόμενο διάστημα αναμένεται κρίσιμο τόσο για το μέλλον των διατλαντικών εμπορικών σχέσεων όσο και για τη σταθερότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, σε μια περίοδο κατά την οποία η παγκόσμια οικονομία παραμένει εύθραυστη και οι γεωπολιτικές εντάσεις εντείνονται.
