Ας ξεκινήσουμε με την παραδοχή ότι, τις προηγούμενες δεκαετίες, το fried chicken δεν ήταν ποτέ δημοφιλές στην Ελλάδα. Είχε το κοινό του αλλά πάντα έμενε πίσω σε σύγκριση με το σουβλάκι, την πίτσα και το burger που σε πολλές περιπτώσεις εξελίχθηκε από street food σε premium πιάτο με αξιόλογους σεφ να επιδίδονται στην ολοένα βελτίωση της γεύσης του, τους ανατρεπτικούς συνδυασμούς στη σύνθεσή του αλλά και στην εντυπωσιακή –συχνά υπερβολική- εμφάνισή του. Στην παγκόσμια αγορά, τα πράγματα ήταν λίγο πολύ ίδια, χωρίς φυσικά το σουβλάκι να έχει κάποια θέση στις προτιμήσεις του κοινού.
Φωτό: Shutterstock
Όλα άρχισαν να αλλάζουν γύρω στο 2019, όταν παρατηρήθηκε ραγδαία αύξηση των προτιμήσεων στο τηγανητό κοτόπουλο. Καταλαβαίνουμε, φυσικά, πώς όλο αυτό ξεκίνησε από τη δυναμική είσοδο της Gen Z στο χρηματιστήριο της γεύσης, κάτι που αρχικά μας φάνηκε κάπως περίεργο. Αυτή η γενιά είχε δείξει να έλκεται από πιο healthy επιλογές ή τουλάχιστον αυτό είχαμε συμπεράνει πολλοί από εμάς: δείχνει να μην αγαπάει τόσο το αλκοόλ, είναι σε μεγάλο ποσοστό vegan και ξέρει τα πάντα για τα προϊόντα με προβιοτικά, τα adaptogens drinks και την πρωτεϊνική διατροφή. Εννοείται ότι όλα αυτά στους 20άρηδες των 90’s ήταν άγνωστος τόπος. Τελικά, όμως, μήπως δεν ξέρουμε τόσο καλά αυτή τη γενιά όσο νομίζουμε;
Τόπο στους νέους
Η γενιά Z έχει ιδιαίτερη σχέση με το χρόνο: αγαπάει την ταχύτητα, δεν θέλει να χάνονται στιγμές. Επιπλέον, δίνει βαρύτητα στην τεχνολογία και την ευκολία. Όμως, είναι μεγαλωμένη με διαφορετικές αρχές, τις οποίες δεν τις ξεχνάει στο πιάτο. Μιλάει για ηθική προέλευση στο φαγητό, ενδιαφέρεται για τη βιωσιμότητα, θέλει να τρώει λαμβάνοντας υπόψη της την υγεία και την ευεξία. Επιπλέον, έχει μια έντονη διάθεση για εξερεύνηση. Χορτάτη από εικόνες και έχοντας καταγεγραμμένες απίστευτες πληροφορίες στον εγκέφαλό της, θέλει να δοκιμάζει τα νέα trends, να πειραματίζεται, να γνωρίζει νέες κουζίνες. Αγαπάει το ίδιο τα very quick meals, τα high end εστιατόρια και τους πειραματισμούς στην κουζίνα. Με λίγα λόγια έχει ανοιχτούς τους ορίζοντές της, θέλει να τα δοκιμάζει όλα και μπράβο της.
Φωτό: Shutterstock
Το τηγανητό κοτόπουλο, όσο και αν μας φαίνεται αρχικά περίεργο, ικανοποιεί μεγάλο μέρος των αναζητήσεών της. Τα νέα παιδιά μπορεί να βιώνουν οικονομική ανασφάλεια και να γνωρίζουν από την κούνια ότι οφείλουν να τρέξουν για να προλάβουν όλες τις εξελίξεις, αλλά δεν θα περιφρονήσουν ποτέ την περιπέτεια, την εξερεύνηση και την πρόκληση. Εξάλλου, όταν λέμε ότι για αυτή τη γενιά είναι σημαντική η υγεία, δεν πρέπει να αφήνουμε απ’ έξω τη συναισθηματική ικανοποίηση και την ψυχική ηρεμία. Αν σκεφτούμε ότι το μεγάλο comeback του fried chicken τόσο στις ΗΠΑ όσο και στο Ηνωμένο Βασίλειο έγινε την περίοδο της πανδημίας, όταν επικρατούσε κοινωνική απομόνωση και θλίψη, θα καταλάβουμε ότι πολλοί ήταν εκείνοι που το επέλεξαν για να λαμβάνουν γενναίες δόσεις χαράς και απόλαυσης με κάθε μπουκιά.
Επίσης, εδώ είναι μια καλή ευκαιρία να αφήσουμε πίσω μας την άποψη ότι η γενιά Z δεν καταναλώνει αλκοόλ. Μια χαρά πίνουν οι νέοι τα ποτά τους, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι το κάνουν άκριτα ή με υπερβολή. Επιλέγουν προσεκτικά τι θα πιούν, δίνουν βάση στην εικόνα του ποτού τους κι έχουν μέτρο – κάτι που καλό θα ήταν να το είχαμε κι εμεις οι μεγαλύτεροι πολύ νωρίτερα.
Είναι σημαντικό επίσης να καταλάβουμε ότι μιλάμε για μια ψηφιακή γενιά που έχει καταναλώσει τόνους από πληροφορίες, συχνά χωρίς καν να το θέλει. Έχει υψηλά standards, δεν αρέσκεται στο απλό, το συνηθισμένο και το επαναλαμβανόμενο και θέλει να βιώνει συνεχώς καινούριες εμπειρίες, να κάνει ενδιαφέρουσα την καθημερινότητά της, να βρίσκει πάντα το «spicy» πίσω από κάθε συνθήκη.
Borrowed Nostalgia
Σαν αντίδραση στον υπέρ-ψηφιακό κόσμο, μάλιστα, η γενιά Z έχει αναπτύξει νοσταλγία για εποχές που δεν έχει ζήσει, τότε που τα πράγματα ήταν πιο απλά, αναλογικά και αληθινά. Ανάμεσα στα βινύλια, τα grainy φίλτρα, τα thrift ρούχα και τα flip phones που επιστρέφουν, έχουμε και το come back γεύσεων που δεν είχαν ποτέ γευτεί αλλά τους ιντριγκάρουν, όπως για παράδειγμα το fried chicken, το mac ‘n’ cheese και τα milkshakes.
Αυτό δεν σημαίνει ότι θέλουν να αναβιώσουν το παρελθόν. Περισσότερο θέλουν να παίξουν μαζί του, να κάνουν ένα έξυπνο remix καταστάσεων και –γιατί όχι;- να δημιουργήσουν μια νέα πραγματικότητα προσθέτοντας πιο ανθρώπινα και αυθεντικά details. Χωρίς να αποθεώνουν τις παλιές εποχές, προσεγγίζουν με άνεση ό,τι συνδέεται μαζί τους εύκολα και υιοθετούν στοιχεία που τους κάνουν να νιώθουν πιο ψαγμένοι και ζωντανοί.
Γιατί τηγανητό κοτόπουλο;
Αν και το fried chicken είναι αυτό που έχει τραβήξει την προσοχή όλων, η αλήθεια είναι πώς δεν είναι το μόνο τηγανητό έδεσμα που γνωρίζει άνθηση. Για την ακρίβεια, από το 2019 καταγράφηκε μια ραγδαία αύξηση στην προτίμηση των νέων για τα τηγανητά φαγητά. Οι περισσότεροι από αυτούς παραγγέλνουν σταθερά πατάτες τηγανητές με το γεύμα τους, οι φριτέζες κάνουν τρελές πωλήσεις και ακόμη και τα τηγανητά αβγά προβάλλονται ως κάτι εξαίσιο. Όπως προαναφέραμε, δεν ήταν τυχαίο αυτό. Σε εποχές που υπάρχει ανασφάλεια και άγχος συνηθίζεται οι άνθρωποι να βρίσκουν παρηγοριά στο νοσταλγικό φαγητό αλλά και στο φαγητό που τους δίνει μεγαλύτερη χαρά και τα τηγανητά όπως και τα γλυκά εξυπηρετούν υπέροχα αυτόν τον σκοπό.
Αρκεί, όμως, η άστατη ψυχολογία για να εκτιναχθεί το κοτόπουλο στις πρώτες θέσεις των προτιμήσεων μας; Όχι, είναι πολλά περισσότερα που το έκαναν πρωταγωνιστή και ας τα εξετάσουμε με λεπτομέρεια:
Ένας από τους πιο σοβαρούς λόγους είναι ότι το burger κούρασε. Έκανε τον κύκλο του, αποθεώθηκε, κυρίευσε την αγορά και σιγά σιγά επικράτησε στη smash εκδοχή του, που δεν φαίνεται να συγκινεί το ίδιο. Είχε φτάσει, λοιπόν, το πλήρωμα του χρόνου για κάτι νέο και σε αυτή την περίπτωση προτιμήθηκε κάτι που παρόλο ότι έχει παλιές ρίζες, κάνει πάντα εντύπωση.
Είναι γεγονός ότι το chicken sandwich κατάφερε να γίνει το πιο κινηματογραφικό αντικείμενο το TikTok. Έχει crunch, τέλεια εικόνα, εντυπωσιακά sauces και πολλές διαφορετικές εκδοχές για να μην το βαριόμαστε εύκολα. Από το κλασικό νοτιοαμερικάνικο, μαριναρισμένο με buttermilk και περασμένο από το αλεύρι κοτόπουλο, μέχρι το Korean glaze με gochujang, σόγια, μέλι, σκόρδο ή το Japanese Karaage, μαριναρισμένο σε σόγια, σάκε και τζίντζερ, έχουμε πάντα κάτι νέο να ανακαλύψουμε και να δοκιμάσουμε. Εξάλλου, οι αγαπημένοι μας μάγειρες κάνουν τα πάντα για να το διαφοροποιήσουν: οι ευφάνταστες μαρινάδες δίνουν και παίρνουν, τα βότανα και τα μπαχάρια στο πανάρισμα προσφέρουν άπειρες δυνατότητες πειραματισμού, οι σάλτσες και τα συνοδευτικά ποικίλουν και συνδράμουν στη νοστιμιά και στην απόλαυση.
Ένας ακόμη λόγος που το κάνει τόσο δημοφιλές είναι οι πολλοί και διαφορετικοί τρόποι που προσφέρεται: το βρίσκουμε μέσα σε bao buns, σε wraps, σε κλασικά bun για burger, σε buckets, σε γεύματα σερβιρισμένα με πατάτες, σαλάτες και πουρέδες, συμμετέχει ακόμη και σε super bowls. Αυτό το κάνει και εξαιρετικά ελκυστικό για όσους επιδίδονται σε μαγειρικές -ειδικά σε μαγειρικά challenges στα social- αφού μαζί του μπορούν να δημιουργήσουν πολλά πιάτα. Μάλιστα αυτά τα πιάτα είναι στη λογική του «contradictory eating», των αγαπημένων αντιθέσεων της γενιάς Z, που αγαπά να συνδυάζει την πρωτεΐνη με την απόλαυση, το ethnic twist με το νοσταλγία, την ένταση με την ευκολία.
Τέλος, ένας πολύ καλός λόγος για να αγαπούν οι νεότεροι το τηγανητό κοτόπουλο είναι η βολική τιμή του. Αλλά αυτό ενδιαφέρει και τους μεγαλύτερους.
Τι λένε τα νούμερα
Φωτό: Shutterstock
Τα δεδομένα δείχνουν ξεκάθαρα ότι η άνοδος του fried chicken δεν είναι παροδικό φαινόμενο, αλλά αντανακλά μια ουσιαστική αλλαγή στις καταναλωτικές συνήθειες. Σύμφωνα με δεδομένα της Mintel, παγκόσμιας εταιρείας έρευνας αγοράς και επιχειρηματικής πληροφόρησης, στο Ηνωμένο Βασίλειο τα chicken shops το 2025, αυξήθηκαν σε ποσοστό που αγγίζει το 39%. Σε άλλες έρευνες, που αφορούν μόνο τη Gen Z, παρατηρούμε ότι το ποσοστό εκείνων που ξεκίνησαν να προτιμούν το fried chicken αγγίζει το 52%. Όπως ήταν αναμενόμενο, αυτό επηρέασε και την ανάπτυξη της αγοράς στον τομέα των fast food. Στο Ηνωμένο Βασίλειο καταμετρούνται πια δεκάδες chicken shops, με ρυθμό ανάπτυξης που φτάνει στο 12% σε σχέση με τα υπόλοιπα είδη fast food. Η γενιά Z έχει κάνει πια στέκια της τα ανάλογα μαγαζιά και οι παγκόσμιες αλυσίδες τηγανητού κοτόπουλου δείχνουν να έχουν καταλάβει πολύ καλά την ευκαιρία, ενισχύοντας την παρουσία τους με νέα καταστήματα, σε μια επιθετική επέκταση που επιβεβαιώνει την εντύπωσή μας ότι το fried chicken ήρθε για να μείνει.
Το κοτόπουλο στην Ελλάδα
Και στην ελληνική αγορά έχει σίγουρα καταγραφεί σημαντική άνοδος της τηγανιτής νοστιμιάς, αν και όχι τόσο εντυπωσιακά όπως συμβαίνει στο Ηνωμένο Βασίλειο. Σύμφωνα με τα στοιχεία που μας δίνουν οι delivery πλατφόρμες, το σουβλάκι επιμένει να είναι ο βασιλιάς των προτιμήσεών μας, αποδεικνύοντας ότι έχουμε μια γαστρονομική κουλτούρα οι ισορροπίες της οποίας δύσκολα ανατρέπονται.
Φωτό: Shutterstock
Δεν μπορούμε, όμως, να αγνοήσουμε το γεγονός ότι μεγάλες αλυσίδες fast food που αφορούν το fried chicken μπήκαν στη διαδικασία να επανεξετάσουν την παρουσία τους στη χώρα. Σε αυτό βοήθησε και πάλι η γενιά Z, η οποία είναι πιο εξοικειωμένη με τα διεθνή trends μέσω των social media και έχει πραγματικά αγκαλιάσει το κοτόπουλο. Δύσκολα βρίσκεις creator που δεν έχει αφιερώσει post και stories σε αυτό το τραγανό και αμαρτωλό έδεσμα που κλέβει καρδιές. Έτσι, εκτός από τη μεγαλύτερη αλυσίδα fried chicken που δείχνει να θέλει να αναπτύξει το δίκτυο καταστημάτων της σε όλη τη χώρα και έχει εντείνει το επικοινωνιακό της πρόγραμμα, πολλά ακόμη μικρά ή μεγαλύτερα καταστήματα με τηγανητό κοτόπουλο έχουν κάνει την εμφάνισή τους. Πολλά περισσότερα μαγαζιά –κατά κύριο λόγο fast food- το εντάσσουν στο μενού τους για να μπορέσουν να διατηρήσουν πιστούς τους καταναλωτές τους. Ενώ παλιότερα, όταν υπήρχε κοτόπουλο στο μενού τους ήταν συνήθως ψητό, τώρα πια όλα είναι πιο τραγανά, spicy και εντυπωσιακά.
Πού τρώμε fried chicken στην Αθήνα
Όπως είπαμε, δεν είναι πια δύσκολο να βρεις τηγανητό κοτόπουλο στην πόλη. Αν σκεφτεί κανείς ότι οι μεγαλύτεροι από εμάς έχουν να θυμούνται το Χρυσό Κοτόπουλο στην Πατησίων και κάτι άλλα -σχεδόν λούμπεν- fast foods να το σερβίρουν στα 90’s, τώρα πραγματικά μιλάμε για γαστρονομική φτερωτή επανάσταση:
Τσίκεν The Van (Mιαούλη 19, Αθήνα)
Ένα street spot στην καρδιά της Αθήνας που υπηρετεί πιστά το fried chicken. Τραγανό, ζουμερό κοτόπουλο με εξαιρετικό πανάρισμα στο οποίο συμμετέχουν πολλά μπαχάρια για να είναι το αποτέλεσμα όσο πιο λαχταριστό γίνεται. Μας αρέσει η ιστορία του γιατί ξεκίνησε σαν food truck, οπότε συνέβαλε στη διάδοση του fried chicken με τον πιο κινηματογραφικό τρόπο, και είμαστε εθισμένοι στα chicken tenders του εδώ και πολύ καιρό. Αν είναι η πρώτη σας φορά εδώ, θα σας λέγαμε να ξεκινήσετε με ένα από τα τσίκεν burger του. Αν δεν κάνουμε λάθος, το καλοκαίρι θα έχει στάση και στη Μύκονο.
Crats Fried Chicken (2ας Μαΐου 10, Νέα Σμύρνη)
Άλλη μια νέα αλυσίδα που ξεκίνησε από τη Θεσσαλονίκη και φαίνεται να έχει καταλάβει πολύ καλά αυτό που θέλει η γενιά Z. Εκτός από τις πολλές επιλογές με buns και wraps, έχει επενδύσει στη δημιουργία spicy sauces που απογειώνουν τη γεύση. Επίσης, έχει επιθετική επικοινωνία, ξέρει να κερδίζει το κοινό της στα social, δεν τσιγκουνεύεται για κανένα λόγο τις προσφορές, ιδίως μέσα από τις πλατφόρμες.
Chicken Queen (Ευτυχίδου 47, Αθήνα)
Από τα πιο ολοκληρωμένα και δημιουργικά chicken concepts της πόλης, που ήρθε να μας το συστήσει σε διάφορες, fusion εκδοχές. Το Mr. Miyaki burger είναι από τα πιάτα που ξεχωρίζουν, όπως και τα lemon pepper lollipop wings αλλά και το chicken parmesan. Όσοι ξέρουν, ολοκληρώνουν την παραγγελία τους με churros. Εδώ τρώμε χωρίς ενοχές.
Akoko Athens (Σολωμού 1, Νέο Ψυχικό)
Εδώ το fried chicken έχει ενταχθεί σε ένα μενού που θέλει να αγκαλιάσει όσα περισσότερα trends γίνεται. Αγαπημένες οι επιλογές με τα lobster ψωμάκια, δυνατές οι χειροποίητες σάλτσες, ενδιαφέρουσες οι σαλάτες που, προσωπικά, πιστεύω ότι έχουν νόημα να υπάρχουν δίπλα σε κάθε γεύμα με fried chicken. Πολλοί προτιμούν και το smash burger του με black angus μπιφτέκι του.
Raw Street Burger (Υμηττού 130, Αθήνα)
Μας αρέσει που ξεκίνησε από τη Λάρισα με τόσο ενθουσιασμό όσο χρειαζόταν για να επεκταθεί στις δύο μεγαλύτερες πόλεις της χώρας. Αν και είναι πρωτίστως burgerάδικο, το παναρισμένο του κοτόπουλο έχει καταφέρει να κερδίσει πολλές καρδιές. Οι επιλογές του πολλές και ενδιαφέρουσες αλλά στην περίπτωση που θα το δοκιμάσετε για πρώτη φορά, σας προτείνουμε να ξεκίνησε με το Klossa Burger. Αν μη τι άλλο, έχει chipotle spisy sause και εφευρετικό όνομα.
Jackaroo (Καλλιρρόης 73, Αθήνα)
Ένα από τα πιο δυνατά spots, που απευθύνεται ξεκάθαρα στη νεότερη γενιά και ξέρει να γίνεται viral με απλές κινήσεις. Δοκιμάστε το Chicken melt με το brioche ψωμάκι αλλά και Fried chicken fingers με sauce aioli και μην αναζητήσετε σαλάτα. Εδώ, τρώμε κοτόπουλο και πατάτες για την ένταση και τη φάση τους.
Po’ Boys BBQ (Αγαθάρχου 12 και Λεπενιώτου, Ψυρρή)
Ένα αυθεντικό αμερικανικού τύπου BBQ spot που το επισκεπτόμαστε κάθε φορά που θέλουμε να αφεθούμε στη μαγεία του ζουμερού κρέατος. Από το μενού του δεν θα μπορούσε να λείπει το fried chicken και, μάλιστα, στην πιο αυθεντική εκδοχή του. Δοκιμάστε το Buttermilk fried chicken burger αλλά και τα Buffalo fried chicken wings για να αποκτήσετε μια καλή άποψη για τις ικανότητές του αλλά περιηγηθείτε και στις υπόλοιπες επιλογές. Για παράδειγμα, αν θέλετε να το ζήσετε πραγματικά «όπως Αμερική», μη φύγετε χωρίς να βάλετε ένα Mac’ n’ cheese στο κέντρο του τραπεζιού.
Και λίγη ιστορία
Αναζητώντας την καταγωγή του fried chicken καταλαβαίνουμε ότι βρισκόμαστε μπροστά σε μια πολιτισμική σύμπραξη. Η πιο αποδεκτή εκδοχή το θέλει να γεννιέται στον αμερικανικό Νότο, όπου συναντήθηκαν δημιουργικά οι σκωτσέζικοι τρόποι τηγανίσματος κοτόπουλου με την εξαίσια συμμετοχή των καρυκευμάτων που είχαν παραδοσιακά στην κουζίνα τους οι Δυτικοαφρικανοί και αργότερα Αφροαμερικανοί μάγειρες, που επίσης αγαπούσαν το τηγάνι.
Φωτό: Shutterstock
Σαν πρώτη γραπτή αναφορά συνταγής βρίσκουμε εκείνη της Hannah Glasse στο βιβλίο της «The Art of Cookery» που εκδόθηκε για πρώτη φορά στο Δουβλίνο το 1747. Από τότε πέρασε από πολλά κύματα, καθιερώθηκε σαν εμβληματικό πιάτο της Νότιας Αμερικής τους επόμενους αιώνες και έγινε παγκόσμιο προϊόν όταν ο Harland Sanders ξεκίνησε να χτίζει, το 1930, την KFC από την κοινοπολιτεία του Κεντάκι, έχοντας σαν άσο στο μανίκι τη μυστική συνταγή για πανάρισμα με 11 βότανα και μπαχαρικά.
