Η Λάουρα Κοβέσι, η πρώτη γυναίκα που ανέλαβε το τιμόνι της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (EPPO), δηλώνει πως η μεγαλύτερη δοκιμασία για την Ευρώπη, δεν ήταν αν θα μπορούσε να δημιουργήσει μια ανεξάρτητη εισαγγελική αρχή, αλλά αν ήταν διατεθειμένη να την αφήσει να κάνει τη δουλειά της.
Σε μια αποκαλυπτική συνέντευξη στο Euractiv, η «σιδηρά κυρία» της ευρωπαϊκής δικαιοσύνης περιγράφει έναν επίμονο αγώνα ενάντια στη θεσμική τάση της ΕΕ να «μαλακώνει», να καθυστερεί και να γραφειοκρατικοποιεί τη μάχη κατά της απάτης.
«Πώς τολμάτε;» – Η σύγκρουση με την Κομισιόν
Η Κοβέσι αποκάλυψε πως κατά τη διάρκεια της θητείας της, ανώτατος αξιωματούχος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής της ζήτησε να «χαμηλώσει τους τόνους» σχετικά με την κλίμακα της διαφθοράς που αποκάλυπτε το γραφείο της.
«Του απάντησα: ”Πώς τολμάτε να μου το λέτε αυτό; Είμαστε ανεξάρτητοι. Αν υπάρχει υπόθεση, είναι εντολή μας να την ερευνήσουμε”», θυμάται η ίδια, υπογραμμίζοντας πως δεν μπορεί να κάνει τα στραβά μάτια, ακόμη κι αν οι έρευνες αγγίζουν την κορυφή της ευρωπαϊκής ιεραρχίας. Από το 2021, η EPPO έχει ανοίξει πάνω από 3.600 υποθέσεις και έχει δεσμεύσει περισσότερα από ένα δισεκατομμύριο ευρώ από εγκληματικές οργανώσεις.
Το «αγκάθι» της Ελλάδας και το δράμα των Τεμπών
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην Ελλάδα, όπου η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία προσέκρουσε σε συνταγματικά εμπόδια που προστατεύουν τους πολιτικούς. Η υπόθεση των Τεμπών και η διαχείριση των κονδυλίων για την ασφάλεια του σιδηροδρόμου αποτελεί το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα.
«Σε αυτή την περίπτωση, δεν μπορούμε να βρούμε αποδείξεις, αν δεν αλλάξει το Σύνταγμα», τονίζει η Κοβέσι. «Είναι ήδη αργά, γιατί οι νόμοι δεν έχουν αναδρομική ισχύ. Αυτό ήταν το μέγιστο που μπορούσαμε να κάνουμε».
Για την Κοβέσι, το πρόβλημα δεν είναι η ύπαρξη της ασυλίας, αλλά το γεγονός ότι αυτά τα εμπόδια δεν αφήνουν τους εισαγγελείς, ακόμη και να στοιχειοθετήσουν τα γεγονότα. «Η άρση της ασυλίας είναι η ελάχιστη προϋπόθεση για να λειτουργήσει η δικαιοσύνη», σημειώνει.
Έλλειψη πόρων και «βρώμικος» πόλεμος παραπληροφόρησης
Η Ευρωπαία Εισαγγελέας κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τη συστηματική υπονόμευση του έργου της μέσω:
- Χρόνιας υποστελέχωσης: Στο Βέλγιο, για παράδειγμα, ενώ χρειάζονταν οκτώ εισαγγελείς, ξεκίνησαν μόνο με δύο.
- Εκστρατειών λάσπης: Η Κοβέσι αναφέρθηκε σε συντονισμένες επιθέσεις παραπληροφόρησης στην Ελλάδα και την Κροατία, με στόχο την αποδόμηση των εισαγγελέων, την ώρα που εκείνοι δεσμεύονται από το απόρρητο της έρευνας.
«Ένας εισαγγελέας που δεν έχει εχθρούς, δεν είναι πραγματικός εισαγγελέας», λέει χαμογελώντας, παρά τις απειλές που έχει δεχθεί από ιδιωτικές εταιρείες πληροφοριών.
«Μην κρύβετε τη βρωμιά κάτω από το χαλί»
Κλείνοντας τη θητεία της αυτό το φθινόπωρο, η Λάουρα Κοβέσι στέλνει ένα ηχηρό μήνυμα στις Βρυξέλλες: οι έλεγχοι και οι μελέτες δεν αρκούν αν δεν υπάρχει πραγματική βούληση για κάθαρση.
«Όσο πιο υψηλή είναι η θέση σου στην ΕΕ, τόσο υψηλότερα πρέπει να είναι και τα πρότυπα. Το αξίωμα δεν σε κάνει πιο ενάρετο – σημαίνει ότι οφείλεις να τηρείς τους κανόνες πιο αυστηρά από όλους».
