Συνορεύοντας με τον Δήμο Αθηναίων, οριοθετούμενη από τη Λεωφόρο Συγγρού και βλέποντας θάλασσα, αφού καταλήγει στο φαληρικό όρμο, η Καλλιθέα είναι μια περιοχή που μοιάζει να χωράει τα πάντα και να τους αγκαλιάζει όλους. Ακόμα και τους πιο μακρινούς επισκέπτες που ίσως την ανακάλυψαν τα τελευταία χρόνια, ορμώμενοι από τη δημιουργία του Κέντρου Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος. Εκεί όπου άλλοτε βρισκόταν ο ιππόδρομος, τόπος συνάντησης για αριστοκράτες και μικροαστούς, μέλη της καλής κοινωνίας και μικροαπατεώνες, σήμερα απλώνεται ένα μεγάλο πάρκο το οποίο περιλαμβάνει την Εθνική Βιβλιοθήκη καθώς και την Εθνική Λυρική Σκηνή.
Αυτή η πολυσυλλεκτικότητα είναι ταυτόσημη με την Καλλιθέα. Μια περιοχή που μοιάζει με ένα μεγάλο παζλ, φτιαγμένο από τα κομμάτια όλων εκείνων που είτε γεννήθηκαν και μεγάλωσαν στις γειτονιές της είτε εγκατέλειψαν κάποια στιγμή τις πατρίδες τους για να βρουν εδώ στέγη και καταφύγιο. Το 1922, μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, η Καλλιθέα υποδέχτηκε το πρώτο κύμα προσφύγων. Και το 1990, μετά την κατάρρευση της τότε Σοβιετικής Ένωσης, έγινε ξανά σπίτι για τους Πόντιους παλλινοστούντες που ήρθαν στην Ελλάδα για να ξεκινήσουν τα πάντα από την αρχή. Το αποτύπωμα όλων αυτών, Μικρασιατών, Ρώσων, Καυκάσιων, Ουκρανών και φυσικά των Ελλήνων του Πόντου, παραμένει όχι απλώς ευδιάκριτο στην Καλλιθέα αλλά καθοριστικό. Χαμηλά σπίτια, παλιά μαγαζιά, συνεργεία αυτοκινήτων –απότοκο της ιστορικής Σιβιτανιδείου Σχολής που ιδρύθηκε το 1927– πλάι στη μεγάλη και γεμάτη μοντέρνα καταστήματα Λεωφόρο Ελευθερίου Βενιζέλου.
Η Καλλιθέα των αντιθέσεων. Και ταυτόχρονα η Καλλιθέα των έντονων γεύσεων, που έχουν χαραχτεί πια στο θυμικό των Αθηναίων. Γεύσεις παραδοσιακές, όπως το σπιτικό μπιφτέκι του Λευτέρη τυλιγμένο σε πίτα με ντομάτα και κρεμμύδι, αυθεντικά ελληνικές, όπως το παγωτό παρφέ με φρέσκο γάλα και χωριάτικο βούτυρο του Κανάκη, αλλά και ξενόφερτες, που έγιναν δικές μας, όπως τα φρεσκοτηγανισμένα πιροσκί του Γιουλβανίδη και τα ζεστά λαβάς που βγαίνουν από το γεωργιανό φούρνο Iberia. Όλα αυτά μπορείτε να τα δοκιμάσετε περπατώντας στους δρόμους της Καλλιθέας, κοινωνώντας ταυτόχρονα τις τόσο ξεχωριστές ιστορίες των ανθρώπων της.
Santé
Ελευθερίου Βενιζέλου 74
Ο Αλέξης στο Santé μας πρότεινε μπουγάτσα με πραλίνα φουντουκιού, αγαπημένη των πελατών του καταστήματος. Φωτό: Αλέξανδρος Αλεξανδρής
Λειτουργεί εδώ και 25 χρόνια, από το 2000, στην κεντρική λεωφόρο της Καλλιθέας και εχει ταΐσει εκατομμύρια περαστικούς. Είτε ξενύχτηδες που αναζητούν κάτι χορταστικό για να σβήσουν την πείνα του ποτού, είτε πρωινοί που φεύγουν αχάραγα για τη δουλειά, όλοι έρχονται στο Santé, ξέροντας πως φουρνίζει φρέσκες μπουγάτσες, τυρόπιτες και πίτες όλο το 24ωρο. Συνταγές από τη Θεσσαλονίκη, αγνά υλικά και μεράκι έχουν κάνει το Santé ορόσημο για την Καλλιθέα.
Σουπερμάρκετ Μόσχα
Ελευθερίου Βενιζέλου 220
Τα ψυγεία του σουπερμάρκετ Μόσχα, με την τρλαστια ποικιλία αλλαντικών, τυριών και σαλατών κυρίως από τη Μολδαβία, την Ουκρανία και τη Γεωργία. Φωτό: Αλέξανδρος Αλεξανδρής
Τα αδέλφια Γκελιτσάλη ήρθαν το 1992 από τη Μαύρη Θάλασσα με μια βαλίτσα στο χέρι. Δεκαπέντε χρόνια μετά, οι κύριοι Γιώργος και Χαράλαμπος άνοιξαν το σουπερμάρκετ Μόσχα, το οποίο αποτελεί τόπο συνάντησης και αγορών για Έλληνες και μετανάστες από όλη την Αθήνα. Εδώ θα βρείτε αλλαντικά, τυριά, αλίπαστα και σαλάτες αλλά και καλλυντικά, τσάι, μπισκότα και ό,τι άλλο βάζει ο νους, όλα από τις χώρες της πρώην ΕΣΣΔ.
Παντοπωλείο Aστάνα
Δημοσθένους 207
Τα πιροσκί του παντοπωλείου Αστάνα ζυμώνονται και τηγανίζονται το πρωί για να βγουν ολόφρεσκα στη βιτρίνα. Φωτό: Αλέξανδρος Αλεξανδρής
Μόλις 14 χρονών ήταν ο Λεωνίδας Γιουλβανίδης όταν ήρθε η οικογένειά του στην Ελλάδα. Πόντιοι από το Καζακστάν, άνοιξαν ενα παντοπωλείο με προϊόντα του τόπου τους και, ελέω πανδημίας, άρχισαν να φτιάχνουν και να πουλούν πιροσκί. Πιροσκί που πλέον εξαφανίζονται με το που βγαίνουν στη βιτρίνα. Χειροποίητα, φρεσκοτηγανισμένα, υπέροχα.
Με τυρί, κιμά, ξινό λάχανο, μανιτάρι ή πατάτα, τα πιροσκί του Γιουλβανίδη γίνονται ανάρπαστα. Φωτό: Αλέξανδρος Αλεξανδρής
Ο Λευτέρης
Ξενοφώντος 146
Η κυρία Κούλα, σύζυγος του Λευτέρη, συνεχίζει να βρίσκεται κάθε μέρα στο μαγαζί, το οποίο έχει περάσει πια στα χέρια του γιου της, Γιάννη. Φωτό: Αλέξανδρος Αλεξανδρής
Από τα πιο ιστορικά σουβλάκια της Καλλιθέας –και ολόκληρης της Αθήνας– τα τυλιχτά του Λευτέρη, μόνο με ντομάτα και κρεμμύδι, παραμένουν ίδια από το 1970. Τότε άνοιξαν τη μικρή τους ψησταριά ο Λευτέρης Σταματίου και η γυναίκα του, Κούλα, και έδιναν τα τυλιχτά από το παράθυρο. Ακόμα και ο Στράτος Διονυσίου κερνούσε εδώ όποτε κέρδιζε στον ιππόδρομο, αναγνωρίζοντας στα σπιτικά μπιφτέκια του Λευτέρη αυθεντική γεύση και μεράκι.
Φωτό: Αλέξανδρος Αλεξανδρής
Παγωτό Κανάκης
Κρέμου 138
Το εργαστήριο του Κανάκη παρασκευάζει πάνω από 100 διαφορετικά είδη παγωτού. Φωτό: Αλέξανδρος Αλεξανδρής
Ο Κανάκης Κοντός ήρθε από τα Γιαννιτσά με τη συνταγή του αυθεντικού παγωτού γραμμένη στα κιτάπια του. Έφτιαξε το εργαστήριό του στην Καλλιθέα, έμαθε στους Αθηναίους τι σημαίνει παγωτό από φρέσκο γάλα και πριν από λίγα χρόνια έδωσε τη σκυτάλη σε δυο νέα παιδιά, τη Βάσω και τον Νίκο Γεωργόπουλο. Ζαχαραπλάστες με όρεξη και γνώσεις, επιλέγουν ποιοτικά υλικά από μικρές φάρμες και φτιάχνουν 100 διαφορετικές γεύσεις παγωτού, με το παρφέ να παραμένει το διαχρονικό hit του μαγαζιού.
Ιberia
Φιλάρετου 72
Ο Μάμουκα Μελασβίλι ζυμώνει και ψήνει τα ψωμιά και τις πίτες του Iberia, αλλά μαγειρεύει και όλα τα φαγητά που σερβίρονται στο εστιατόριο του καταστήματος. Φωτό: Αλέξανδρος Αλεξανδρής
Στη βιτρίνα, τα λαβάς, τα χατσαπούρι και τα πιροσκί σε κάνουν να νομίζεις ότι πρόκειται απλώς για ένα γεωργιανό φούρνο. Μια πόρτα στο πλάι, όμως, οδηγεί σε ένα μεγαλύτερο χώρο, εκεί όπου από το μεσημέρι λειτουργεί η ταβέρνα του Μάμουκα και της Ία. Οι δυο τους άνοιξαν το Iberia το 2020: επαγγελματίας σεφ, ο Μάμουκα ζυμώνει, ψήνει και μαγειρεύει παραδοσιακά γεωργιανά πιάτα ενώ η Ία, ψυχή του μαγαζιού, εξυπηρετεί τους πελάτες.
Το ζεστό λαβάς του Iberia. Φωτό: Αλέξανδρος Αλεξανδρής
Αλεύρων Έργα
Δημοσθένους 45
Ο Γιάννης Φουρνάρης ανοίγει καθημερινά μεγάλο αριθμό φύλλων για τις πίτες του, όλες με φρέσκα λαχανικά, εκλεκτά τυριά και κρέας. Φωτό: Αλέξανδρος Αλεξανδρής
Ο Γιάννης και η Σοφία Φουρνάρη, τα αδέλφια πίσω απο το Αλεύρων Έργα, ξεκινούν τη δουλειά προτού βγει ο ήλιος. Εκείνος ζυμώνει και ανοίγει λεπτά, γιαννιώτικα φύλλα και εκείνη αναλαμβάνει ό,τι έχει να κάνει με τη γέμιση και το ψήσιμο. Έτσι, οι βιτρίνες γεμίζουν μέχρι τις 8 το πρωί με τυρόπιτες, σπανακόπιτες, κιμαδόπιτες και τραχανόπιτες, που καμία σχέση δεν έχουν με όσες μπορεί να έχετε δοκιμάσει μέχρι σήμερα.
La Maison
Δημοσθένους 149
Ο Θανάσης Τσαγκλιώτης, ιδιοκτήτης του La Maison και δημιουργός των πιο ξεχωριστών γλυκών. Φωτό: Αλέξανδρος Αλεξανδρής
Όταν ο Θανάσης Τσαγκλιώτης άφησε το Λονδίνο για να γυρίσει με την οικογένειά του στην Ελλάδα, βρήκε το ζαχαροπλαστείο όπου δούλευε η μητέρα του –το πρώτο στο οποίο είχε μπει κι ο ίδιος ως παιδί– 4 χρόνια κλειστό. Το νοίκιασε, το έφτιαξε και, μετά από πολλές αναποδιές και δυσκολίες, το έκανε ένα από τα πιο ονομαστά της Αθήνας. Όλα εδώ είναι υπέροχα: από τα σοκολατάκια σε διάφορες γεύσεις, μέχρι τις σαρλότ και το επικό choux με δική τους πραλίνα φιστικού.
