από metereologos.gr
Σάββατο 24 Ιουνίου 2017
 
 

Βιβλία

Η λογική της ζωής χωρίς Θεό
Βιβλία
Προτού οι τελάληδες των απανταχού Γραφών ξαναρίξουν την ανθρωπότητα σε αιματοχυσία, ο Κρίστοφερ Χίτσενς μας καλεί να συμβιώσουμε αμφισβητώντας τα θέσφατα
εκτύπωσημικρό μέγεθος  μεγάλο μέγεθος

 


ΚΡΙΣΤΟΦΕΡ ΧΙΤΣΕΝΣ (επιμέλεια)
Η ΒΙΒΛΟΣ ΤΟΥ ΑΘΕΟΥ
Εκδόσεις Polaris - 2012
σελ. 616, τιμή 27,50 ευρώ


«Ο Κουν ευχαριστεί τον Θεό γιατί γλίτωσε από την επιλογή... Δεν βλέπει στη διπλανή κουκέτα τον Μπέμπο, τον Ελληνα που είναι είκοσι δύο χρόνων και μεθαύριο θα πάει στον θάλαμο αερίων και το ξέρει και μένει ξαπλωμένος με το βλέμμα στη λάμπα χωρίς να λέει τίποτε, χωρίς να σκέφτεται πλέον τίποτε;.. Εάν ήμουν Θεός, θα έφτυνα στη Γη την προσευχή του Κουν».
Πρίμο Λέβι, Εάν αυτό είναι ο άνθρωπος, 1959

Στην έρημο ένας απλός καμηλιέρης βλέπει στο smart κινητό του το βιντεοκλίπ μιας γελοίας ταινίας που σατιρίζει αισχρά τον Προφήτη και... ξεκινάει για το κάψιμο ενός προξενείου των απίστων. Τα τηλεοπτικά κανάλια του κόσμου όλου σπεύδουν να δείξουν αυτόν και τους ομοϊδεάτες του να αποδεικνύουν την αφοσίωσή τους στις Γραφές επιδιδόμενοι στο «θεάρεστο» έργο τους. Αλλά κανένα κανάλι δεν θα δείξει τον αστρονόμο που κοιτάζει τους γαλαξίες να απομακρύνονται μεταξύ τους και αναρωτιέται τι σόι θεϊκό σχέδιο είναι αυτό που προδιαγράφει τον τελικό θάνατο του Σύμπαντος, άσχετα με το αν κατοικείται από πιστούς ή από απίστους...
Το βέβαιο είναι ότι ζούμε σε μια εποχή που όλες οι σταθερές γκρεμίζονται, που όλοι οι άνθρωποι νιώθουν την ψυχική ανάγκη να γραπωθούν από κάπου, να κρατήσουν την ελπίδα ζωντανή. Αρα η προβολή των επιχειρημάτων της αθεΐας ή του αγνωστικισμού μοιάζει κατ' ελάχιστον «άκομψη και ανεπίκαιρη» και κατά το μέγιστον «σοκ και ύβρις». Ακόμη κι αν είναι κανείς αρκετά ψύχραιμος ώστε να μην υποτάξει την κρίση του στα άκρα, δεν μπορεί να μην αναρωτηθεί «προς τι η ανακίνηση τέτοιων ατέρμονων συζητήσεων;».
Ο βρετανός συγγραφέας και δημοσιογράφος Κρίστοφερ Χίτσενς όμως είχε ξεκαθαρίσει μέσα του ότι το να μη μιλήσει για τα όσα βασάνισαν διαχρονικά τη σκέψη των διανοητών της ανθρωπότητας θα ήταν ασυγχώρητη δειλία και παράδοση των επόμενων γενεών σε νέες «θεόπνευστες» αιματοχυσίες. Τη θέση του αυτή την υπερασπίστηκε το 2007 με ένα βιβλίο του, το Ο Θεός δεν είναι μεγάλος (στην Ελλάδα από τις εκδόσεις Scripta, 2008), που έγινε αμέσως ευπώλητο στις ΗΠΑ, φθάνοντας τα 500.000 αντίτυπα.
Το βιβλίο που πήρα στα χέρια μου μόλις μία εβδομάδα μετά την έκδοσή του στα ελληνικά είναι άλλο. Εκδόθηκε στα αγγλικά την ίδια χρονιά και δεν έχει ως συγγραφέα τον Χίτσενς: εκείνος είναι απλώς ο εισηγητής και επιμελητής 45 κειμένων πασίγνωστων αμφισβητιών, από τον Λουκρήτιο, τον Σπινόζα και τον Μαρξ ως τον Δαρβίνο, τον Ντόκινς και τον Σαλμάν Ρούσντι. Ακόμη περισσότερο, ο τίτλος που του δόθηκε στα ελληνικά (Η Βίβλος του άθεου) είναι... «κλεμμένος» καθ' ότι αντιστοιχεί σε εκείνον του βιβλίου The Atheist's Bible που εξέδωσε επίσης το 2007 μια συνταξιούχος κοσμήτωρ του Πανεπιστημίου Columbia, η Joan Konner. Ακόμη και αυτός ο αρχικός τίτλος του βιβλίου (The Portable Atheist - O φορητός άθεος) αποδείχθηκε εξίσου ατυχής, καθ' ότι οι 528 σελίδες του στα αγγλικά ή οι 618 σελίδες του στα ελληνικά δεν το κάνουν «βιβλίο τσέπης». Υπάρχει λοιπόν κάτι το «ευτυχές» στο συγκεκριμένο βιβλίο και λόγος να μας απασχολεί; Το πόρισμά μου έπειτα από την ανάγνωσή του είναι λακωνικά περιεκτικό: «Συγκλονιστικό!».
Δεν έχει να κάνει με το αν συμφωνώ ή όχι με τα επιχειρήματα που αναδεικνύουν σε αυτό οι 45 αμφισβητίες των θρησκειών. Εχει να κάνει αφενός με το ότι οι σκέψεις τους ερεθίζουν πρωτόγνωρα τη φαιά ουσία του καταθλιμμένου μας εγκεφάλου και αφετέρου με το ότι η αποσιώπησή τους και η προκατειλημμένη απόρριψη όποιου «κοιτάζει» τον κόσμο γύρω του χωρίς τα γυαλιά της τάδε ή της δείνα θρησκείας είναι μια φασιστική αντιμετώπιση των διανοητικά «ανυπότακτων». Το αν η αντίληψή μας για τον Θεό τον ανάγει σε «υπέρτατο τύραννο» - κατά πώς λέει ο Χίτσενς - επαφίεται στον κάθε αναγνώστη ξεχωριστά να το αποφασίσει. Αλλά το να μην ανοίξει αυτό το βιβλίο προκειμένου να διατηρήσει την ψυχική του ηρεμία, μολονότι είναι στην εποχή μας κατανοητό, δεν παύει να είναι δειλία.
Ασχετα λοιπόν με το πώς θα κρίνετε όσα διαβάσετε σε αυτή την «αντι-Βίβλο», θεωρώ προσωπικά ότι είναι μια κατάθεση που αξίζει να ακουστεί. Ο ένας λόγος που το αξίζει είναι το ότι απαιτεί τεράστια γενναιότητα να απαρνηθεί κανείς την παρηγορία τής μετά θάνατον ζωής. Ιστορικά η υπέρβαση του θανάτου υπήρξε το ψυχολογικό ελατήριο της διάδοσης των θρησκειών. Η πνευματιστική υπέρβαση όμως δεν παύει να αντίκειται στη λογική, το θεμέλιο του μέγιστου διανοητικού οικοδομήματος του ανθρώπινου πολιτισμού, την επιστήμη. Αυτή η αντιπαράθεση είναι που μάλλον θα μας συντροφεύει ωσότου ο τελευταίος πλανήτης του τελευταίου γαλαξία κρυώσει άχρι θανάτου... Αλλά εδώ ακριβώς βρίσκεται ο δεύτερος λόγος που αξίζει να ακουστεί η άλλη άποψη: το να στομώνουμε τη φωνή της λογικής ακούγοντας μόνο τις «φωνές των Προφητών» βλέπουμε ολοένα και περισσότερο ότι δεν εγγυάται ένα καλύτερο ταξίδι!
Είναι χρήσιμο επίσης να γνωρίζουμε το ότι ο Χίτσενς παρέμεινε γενναίος ως το τέλος: προτού υποκύψει στον καρκίνο του οισοφάγου, στις 15 Δεκεμβρίου 2011, έγραψε το κύκνειο άσμα του, τη Θνητότητα (Mortality, 2012), ένα βιβλίο στο οποίο αντιμετωπίζει ολομόναχος - «χωρίς Θεό» - το αίνιγμα του θανάτου. Από σεβασμό, λοιπόν, σε έναν από τους λίγους γενναίους της εποχής μας, σας προσκαλώ να διαβάσετε με προσοχή την παρούσα Βίβλο του άθεου. Αν χρειάζεστε μια άμεση εισαγωγή σε αυτήν, μπορείτε να την ακούσετε από τον ίδιο τον Χίτσενς στα αγγλικά: www.youtube.com/watch?v=7nIRJVmZ4K8



ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ
Science περισσότερες ειδήσεις

εκτύπωσημικρό μέγεθος  μεγάλο μέγεθος

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

 
 
σχόλια (11)
 
 
απομένουν 700 χαρακτήρες
Τα πεδία που είναι σημειωμένα με * είναι υποχρεωτικά
 
Τα μηνύματα που δημοσιεύονται στο χώρο αυτό εκφράζουν τις απόψεις των αποστολέων τους. Το ΒΗΜΑ δεν υιοθετεί καθ’ οιονδήποτε τρόπο τις απόψεις αυτές. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει την γνώμη του, όποια και να είναι αυτή. Δεν δημοσιεύονται συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και όσα είναι γραμμένα με κεφαλαία γράμματα. Τέτοια μηνύματα θα διαγράφονται όποτε εντοπίζονται.
     
    Ο ΕΛΛΗΝ ΧΙΤΣΕΝΣ | 07/10/2012 09:51
    Αυτός ο Χίτσενς, αγαπητοί μου, χειρίζεται την ελληνική γλώσσα καλύτερα κι από εμάς. Κοίτα κάτι μυστήρια πράγματα! Α, ρε Άρη τι σου ,μελλε να πάθεις. Αλλά μαθημένα τα βουνά από τα χιόνια, θα μου πεις.
    Γρηγόρης Ν. Κονδύλης
    απάντηση10
     
     
    Απλώς αγένεια | 02/10/2012 13:06
    Την πρώτη φορά το λάθος δικαιολογείται. Το σφάλλειν ανθρώπινο. Μια απλή συγγνώμη θα αρκούσε. Δεν είναι δα και η πρώτη φορά που μες στον πυρετό της βιασύνης παραλείπονται πράγματα. Το ανεπίτρεπτο είναι να σου το επισημαίνουν και να προσπαθείς να βγεις κι από πάνω με δικαολογίες του αέρα. Αυτό δείχνει απλώς αγένεια.
    Mimis Amimitos
    απάντηση73
     
     
    ΑΝΟΗΣΙΕΣ | 01/10/2012 23:39
    Το άρθρο έξοχο. Η δικαιολόγηση της παράλειψης αναφοράς του (διακεκριμένου) μεταφραστή, ανόητη. χ.ε. μαραβέλιας
    Ανώνυμος / η
    απάντηση33
     
     
     
    Προφάσεις | 01/10/2012 16:23
    Η μνεία του μεταφραστή ενός βιβλίου στην παρουσίαση του δεν είναι "προβολή" του, είναι τόσο απαραίτητη όσο και η μνεία του συγγραφέα. Τα άλλα είναι προφάσεις εν αμαρτίαις. Η άποψη που έχει ο κ. Καφαντάρης για τον μεταφραστή, όπως την εκθέτει, δείχνει πόσο χαμηλή ιδέα έχει για τη μετάφραση εν γένει (κι ας είναι ο ίδιος, καθώς λέει, μεταφραστής...). Ούτως ή άλλως είναι απαράδεκτο στην ταυτότητα ενός μεταφρασμένου βιβλίου να παραλείπεται το όνομα του μεταφραστή - απαράδεκτο ηθικά, φιλολογικά, επιστημονικά. Γι' αυτό θα αρκούσε ένα απλό "συγγνώμην". Αλλά τι λέω τώρα...
    Νίκος Τουλιάτος
    απάντηση53
    Απαντήσεις  1 | Εμφάνιση όλων
     
     
     
    Τα του Καίσαρος τω Καίσαρι | 01/10/2012 15:50
    Περίμενα ότι το περιεχόμενο ενός τέτοιου βιβλίου θα "άναβε τα αίματα", αλλά με κατάπληξη διάβασα οργίλα σχόλια μόνο για την... αποσιώπηση του μεταφραστή. Το λοιπόν, ο κ. Άρης Μπερλής έκανε εξαιρετική μετάφραση, όπως και η επιμελήτρια, οι διορθωτές, ο εκδότης... Πάμπολλοι συμβάλλουν με τον κόπο τους στην επιτυχία ενός βιβλίου, αλλά δεν απαιτούν την προβολή τους διότι, απλά, "έκαναν τη δουλειά τους". Τα "ντροπή" και "σεβασμός" φυλάξτε τα λοιπόν για όσους συναδέλφους σας δεν κάνουν καλά τη δουλειά τους. Για 'μένα - που και μετάφραση και επιμέλεια έχω κάνει, χωρίς απαιτήσεις προβολής - συνεχίζει ο "Καίσαρ" να είναι ο συγγραφέας και οι σκέψεις που βάζει στο χαρτί.
    Τάσος Καφαντάρης
    απάντηση411
    Απαντήσεις  2 | Εμφάνιση όλων
     
     
    Ο Έλλην Χίτσενς | 01/10/2012 12:59
    Τα σχόλια των κ.κ. Τουλιάτου και Σπύρου Μ. με βρίσκουν απόλυτα σύμφωνη. Είναι συχνότατο το φαινόμενο να παραλείπεται το όνομα του μεταφραστή, άρα να αγνοείται και ο μόχθος του. Εξίσου συχνό είναι στο τέλος μιας μακροσκελούς παρουσίασης ενός βιβλίου να υπάρχει το σχόλιο "η μετάφραση ρέει". Λίγος σεβασμός για τον μεταφραστή δεν βλάπτει!
    Αθηνά Δημητριάδου
    απάντηση44
     
     
    Μεταφραστής δεν υπάρχει; | 01/10/2012 11:08
    Κύριε Καφαντάρα, δεν υπάρχει μερταφραστής αυτού του βιβλίου που προτείνετε με τόσο ενθουσιασμό; Δηλαδή το βιβλίο κυκλοφόρησε στην Ελλάδα από τις εκδόσεις Πολάρις στα αγγλικά; Ο κόπος του μεταφραστή να μεταφράσει ένα μεγάλο και σπουδαίο βιβλίο δεν αναγνωρίζεται ούτε καν στοιχειωδώς με τη μνεία του ονόματός του, ούτε στην ταυτότητα του βιβλίου; Ντροπή!
    Νίκος Τουλιάτος
    απάντηση62
     
     
    Αυτόματη μετάφραση | 01/10/2012 10:45
    Το βιβλίο γράφτηκε απευθείας στα ελληνικά; Μεταφραστής δεν υπάρχει; Σχόλια για τη μετάφραση;
    Σπύρος Μ
    απάντηση43