από metereologos.gr
Κυριακή 27 Μαΐου 2018
 
 

Περισσότερη Ευρώπη για το κοινό καλό

εκτύπωσημικρό μέγεθος  μεγάλο μέγεθος

 

Η πρόσφατη ομιλία  στην Αθήνα του Πρωθυπουργού του Λουξεμβούργου Ζαν Κλωντ Γιούνκερ αποτέλεσε μια καλή αφορμή να ξανασυζητήσουμε πολιτικά για το μέλλον της Ευρώπης. Με εύστοχο τρόπο επεσήμανε στο ακροατήριο του το πόσο μικρή τελικά είναι η Ευρώπη. Το μέγεθος της Ευρώπης υπαγορεύει και την κατά Γιούνκερ μια και μόνη οδό που έχει για να πρωταγωνιστήσει  στον σύγχρονο κόσμο: «Μεγαλύτερη ευρωπαϊκή συνοχή και λιγότερος λαϊκισμός».

Του χρόνου τέτοια εποχή θα έχουν πραγματοποιηθεί οι ευρωεκλογές (22-25 Μαϊου 2014) στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όλη αυτήν την περίοδο,  οι πολιτικοί και των 27 κρατών-μελών (28 από τον επόμενο μήνα με την ένταξη της Κροατίας) θα νιώσουν την ανάγκη να μιλήσουν υπέρ ή κατά της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.

  Όμως τι σηματοδοτεί σήμερα  η  ευρωπαϊκή   ενοποίηση  πέρα από  την ειρήνη στην Ευρωπαϊκή Ήπειρο  που δοκιμάστηκε τόσο σκληρά  στη διάρκεια του 20ου αιώνα. Η ευρωπαϊκή ενοποιητική  διαδικασία  σημαίνει   και ένα πρότυπο ανάπτυξης μοναδικό στον κόσμο, που συνδυάζει  (ή συνδύαζε μέχρι πρόσφατα) κάποιες πολιτικές αλληλεγγύης με αντικειμενικό σκοπό  μια ανάπτυξη που  πρέπει  να συμμεριζόμαστε όλοι. 

Ποιος  θα μπορούσε να είναι σήμερα ο αναστοχασμός πάνω στην ιστορική διακήρυξη του Ρομπέρ Σουμάν της 9ης Μαϊου του 1950 με την οποία μπήκαν τα θεμέλια της Ευρωπαϊκής Κοινότητας  Άνθρακα και Χάλυβα (ΕΚΑ) το 1951, της ΕΟΚ το 1957 και   της σημερινής ΕΕ των «27» και από τον Ιούλιο των «28» με την ένταξη της Κροατίας.  Είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς την  Ευρώπη χωρίς την ΕΕ. Εάν δεν είχε ξεκινήσει η Ευρωπαϊκή ενοποίηση, η οικονομική ανάπτυξη της Ευρώπης θα είχε προχωρήσει με πολύ πιο αργούς ρυθμούς. Δεν θα υπήρχε ενιαία πολιτική ανταγωνισμού, ενιαία αγορά ή ενιαίο νόμισμα. Οι εμπορικές συναλλαγές μεταξύ των χωρών της Ευρώπης θα ήταν μικρότερες και θα υπήρχε μεγαλύτερη μακροοικονομική αστάθεια. Το μεγάλο επίτευγμα της ΕΕ είναι η εδραίωση του «κράτους πρόνοιας» και του «κράτους των υπηρεσιών» που έχει ως σκοπό να υπηρετεί τους πολίτες, όχι να τους εξουσιάζει. 

Τι εξυπηρετεί όμως σήμερα η ΕΕ, και ποιο είναι το μέλλον της; Τι έχει ήδη επιτευχθεί προς όφελος των πολιτών της, και ποιες νέες προκλήσεις αντιμετωπίζει σήμερα; Όσο διευρύνεται και θα έχει 27, 28 ή περισσότερα κράτη-μέλη, ποιες αλλαγές και καινοτομίες πρέπει να προωθήσει η ΕΕ; Σε μια περίοδο παγκοσμιοποίησης, μπορεί η Ένωση να ανταγωνισθεί με επιτυχία άλλες μεγάλες οικονομίες; Μπορεί να διαδραματίσει ηγετικό ρόλο στην παγκόσμια σκηνή; Θα βαδίσει τελικά η ΕΕ προς το σχήμα των Ενωμένων Πολιτειών της Ευρώπης, όπως υποστηρίζει  εύστοχα ο πρώην πρωθυπουργός του Βελγίου Γκι Βέρχοφσταντ  και επικεφαλής των Φιλελευθέρων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή στο τέλος θα παραμείνει ένα πλαίσιο συνεργασίας και ανταγωνισμού ανάμεσα σε διαφορετικά κράτη, τα οποία απλώς θα συμμετέχουν στο ίδιο οικοδόμημα;

Ποιες είναι σήμερα οι προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών-μελών της για τα επόμενα πενήντα χρόνια; Προφανώς, μεταξύ άλλων, είναι και η δημιουργία θέσεων εργασίας μέσω της απελευθέρωσης της αγοράς εργασίας, ο εκσυγχρονισμός του κράτους πρόνοιας, που είναι ζήτημα κυρίως κρατικό, και η επένδυση  στις  νέες  τεχνολογίες  και στην παραγωγή νέων ιδεών. 

Όσο για την  Οικονομική  και Νομισματική Ένωση δεν μπορεί πλέον να προχωρά στηριζόμενη στο ένα πόδι, το νομισματικό – αυτό θα ήταν αντίθετο και προς το πνεύμα των Συνθηκών. Εξάλλου, από την απουσία στενού συντονισμού των εθνικών οικονομικών πολιτικών, προέρχεται το έλλειμμα στην ανάπτυξη και η έλλειψη θέσεων απασχόλησης, τονίζει ο Ζακ Ντελόρ, και μας υπενθυμίζει ότι ο κοινωνικός διάλογος που είχε εγκαινιάσει ο ίδιος το 1985 σήμερα έχει καταντήσει μια ρουτίνα. Δεν γεννά νέες εγγυήσεις, δεν ασκεί πιέσεις σε εκείνους που παίρνουν τις αποφάσεις ώστε να προχωρήσουν σε μια αειφόρο και αλληλέγγυα ανάπτυξη.

Σήμερα, η «έλλειψη» της Ευρώπης σημαίνει την «υποχώρηση»  της Ευρώπης. Είναι  η πραγματική παγίδα που η ίδια η Γηραιά Ήπειρος κινδυνεύει   να στήσει στον εαυτό της.

Η τελευταία έρευνα γνώμης του Pew Institute με τίτλο «Ο νέος ασθενής της Ευρώπης είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση» έδειξε ορισμένα σημαντικά στοιχεία για την προοπτική της ευρωπαϊκής ενοποίησης.  Έδειξε κυρίως  τη ραγδαία απονομιμοποίηση της ΕΕ και του εγχειρήματος της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης .

Το κομβικό ερώτημα που θα απασχολήσει τη συζήτηση των επόμενων  μηνών μέχρι τις ευρωεκλογές του Μαϊου του 2014 θα  αφορά την αναζήτηση εκείνου του μοντέλου   λειτουργίας  της ΕΕ που θα επιτρέψει   τον καθορισμό  του  ευρωπαϊκού συμφέροντος πέρα από τις  εθνικές διαιρέσεις και  εξασφαλίζοντας τα απαραίτητα μέσα δράσης.   Η ομοσπονδιακή μέθοδος της ευρωπαϊκής ενοποίησης,  δεν  θα  μας   οδηγήσει   άμεσα  στη  δημιουργία  των Ενωμένων  Πολιτειών  της Ευρώπης. Θα μας  επιτρέψει  όμως   να  δουλέψουμε  με το τρίγωνο των ευρωπαϊκών θεσμών, την Επιτροπή ως έκφραση  του κοινοτικού  συμφέροντος, το Συμβούλιο Υπουργών ως εκφραστή  των εθνικών συμφερόντων και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ως  έκφραση  των λαών.  Μόνο μια πολιτική ενοποίηση της Ευρώπης θα ακυρώσει την ανάγκη για μια ηγεμονική δύναμη στην Ευρώπη.

Τα τελευταία χρόνια, οι Ευρωπαίοι ηγέτες φαίνεται ότι δεν άκουσαν προσεκτικά όσα οι πολίτες προσπάθησαν να πουν. Επιπλέον, όπως έχει υποστηρίξει και ο Βρετανός ιστορικός Tίμοθυ Γκάρτον  As, οι Ευρωπαίοι πολιτικοί ηγέτες απέτυχαν να αφηγηθούν την ιστορία της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως μια ιστορία διάδοσης της ελευθερίας.  Η πρόκληση που αντιμετωπίζει σήμερα η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι το αν θα μπορέσει  να προσαρμοστεί στις  προκλήσεις  του 21ου αιώνα  και  να συνδιαμορφώσει   τη  νέα  ατζέντα  της διεθνούς  πολιτικής και των διατλαντικών σχέσεων.

Όπως φάνηκε στη  μέχρι σήμερα  πορεία της ευρωπαϊκής ενοποίησης, η Ευρώπη επιβεβαιώνει την αξία της μόνον όταν επιδεικνύει την ικανότητά της να απαντά στις προκλήσεις της Ιστορίας.

Σήμερα, καλούμαστε να υπερασπιστούμε ιστορικούς, κοινωνικούς και πολιτικούς δεσμούς  έναντι μιας αισχρής ιδεολογίας που προσβάλλει  ό,τι πέτυχε η Ευρώπη μετά τον  Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

______________________

*Διεθνολόγος –πανεπιστημιακός.  Διδάσκει στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου στο Τμήμα Μεσογειακών Σπουδών. Πρόσφατα δημοσίευσε το βιβλίο, Η Ευρωπαϊκή Ένωση και η πολυμερής διαχείριση της παγκοσμιοποίησης, Εκδόσεις Παπαζήση .



Γνώμες περισσότερες ειδήσεις

εκτύπωσημικρό μέγεθος  μεγάλο μέγεθος

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

 
 
σχόλια (4)
 
 
απομένουν 700 χαρακτήρες
Τα πεδία που είναι σημειωμένα με * είναι υποχρεωτικά
 
Τα μηνύματα που δημοσιεύονται στο χώρο αυτό εκφράζουν τις απόψεις των αποστολέων τους. Το ΒΗΜΑ δεν υιοθετεί καθ’ οιονδήποτε τρόπο τις απόψεις αυτές. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει την γνώμη του, όποια και να είναι αυτή. Δεν δημοσιεύονται συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και όσα είναι γραμμένα με κεφαλαία γράμματα. Τέτοια μηνύματα θα διαγράφονται όποτε εντοπίζονται.
     
    EOK nai, EU oxi | 19/06/2013 13:21
    Den yparxei xora Europi opos den yparxei kai xora me to onoma Asia. H EU einai ermaio ton grafeiokraton ton Bruxellon. Ooso poio grigora dialithei to athlio Europaiko Koinoboulio kai h Eyuropaiki Epitropi toso to kalitero gia ti Dimokratia. Oi laoi ekfrazonte me ta koinoboulia tous ti noima yparksis exei to Europaiko Koinoboulio? Mono gia na pigainoun stis Bruxelles paroplismenoi politikantides. H Istoria edeikse oti oso pio makria einai to kentro exousias apo to lao toso meionete h Dynami tou laou. H Dimokratia einai genima ton Ethnikon Kraton. Xoris ethnika krati gyrizoume piso stis Autokratories diladi ston autarxismo.
    Jannis
    απάντηση10
     
     
    ναι μεν Ευρωπαίος άλλα | 19/06/2013 11:38
    Η συμβίωση σε όποιο επίπεδο και σε όποια μορφή απαιτεί συμβιβασμούς.Συμβιβασμός σημαίνει και πολιτισμός.Ο Ευρωπαίος παρόλο τη κουλτούρα που έχει η θα ήθελε να έχει δεν συμβιβάζεται εύκολα.Ο εθνικισμός του,ο εγωισμός του,η εσωστρέφεια του,η θρησκεία του και κυρίως η υπεροψία ...τον απομακρύνει σχετικά και ουσιαστικά από μια μετριοπαθή και χειροπιαστή ενοποίηση,ανθρωπιστική κυρίως ...
    panagiotis kumas
    απάντηση12
     
     
     
    ΣΧΟΛΙΑ | 19/06/2013 08:29
    Δεν υπάρχουν αισχρές ή μη ιδεολογίες....Υπάρχουν ιδεολογίες κατά βάση θετικές με κάποιες αρνητικές πλευρές και ιδεολογίες κατά βάση αρνητικές με κάποιες θετικές πλευρές...Έτσι διδάσκει η Ιστορία...
    Frixos
    απάντηση10
    Απαντήσεις  1 | Εμφάνιση όλων