από metereologos.gr
Κυριακή 22 Ιουλίου 2018
 
 
Πειρουνάκης Νικόλαος Γ.Οικονομολόγος 

Αριστερά και Δεξιά, σήμερα

εκτύπωσημικρό μέγεθος  μεγάλο μέγεθος

 

Είναι σχεδόν μυστήριο γιατί η Αριστερά, απ’ τον 19ο αιώνα, έχει πλασάρει με σχετική επιτυχία το παραμύθι ότι αντιπροσωπεύει την «πρόοδο». Αυτό οφείλεται σε δύο λόγους:

(α) Σε μια αντίληψι της ιστορίας, οφειλομένη εμφανώς στον Μαρξ, αλλ’ όχι μόνο (και με θρησκευτικές επιπλέον επιρροές), ότι αυτή κινείται σχεδόν γραμμικά προς μια ωρισμένη κατεύθυνσι, από το απλούστερο προς το πιο σύνθετο (ή «ανώτερο»), μια κατεύθυνσι, επιπροσθέτως, που ο Μαρξ ώρισε κατά το δοκούν, αλλά με τρόπο, που, στις τότε συνθήκες, προσήλκυε σημαντικές μάζες «λαού» και ομάδες διανοουμένων.

(β) Στην επιτυχή (λόγω συνθηκών) προσπάθεια της Αριστεράς να παραλληλίσει τον αγώνα για το ΄δικό της όραμα με τον (επιτυχή) αγώνα των ανερχομένων αστικών στρωμάτων κατά των υπολειμμάτων του παλαιού (φεουδαλικού) καθεστώτος στην Ευρώπη. 

Ποιες συνθήκες ήταν αυτές; Μα η διαδικασία πρωταρχικής συσσωρεύσεως κεφαλαίου, που όπου και όποτε έχει συμβή αυτόνομα, έχει συνοδευθή από δυστυχία της πλειοψηφίας του πληθυσμού, είτε σε καπιταλιστικό είτε σε κομμουνιστικό καθεστώς. Ηταν όμως η πλειοψηφία του πληθυσμού καλύτερα υπό το (όποιο) προηγούμενο καθεστώς; Ασφαλώς όχι! (Ας συγκρίνουν οι ενδιαφερόμενοι την «Κατάστασι της εργατικής τάξεως στην Αγγλία» στα μέσα του 19ου αιώνος, του Engels, με την περιγραφή, που κάνει στους «Αθλίους» ο Victor Hugo, της ζωής Γάλλων χωρικών στα τέλη του 18ου αιώνος.)

Το στάδιο της πρωταρχικής συσσωρεύσεως κεφαλαίου υπήρξε απλώς αναγκαίο για την «απογείωσι» οικονομιών σε μεταγενέστερο στάδιο, οπότε, ναι, αν ιδεί κανείς την πορεία της ανθρωπότητος τα τελευταία 200 χρόνια, η υλική πρόοδος για την πλειοψηφία είναι γεγονός – και είναι μια πρόοδος, που εν πολλοίς οφείλεται ακριβώς στους θεσμούς της ελεύθερης οικονομίας, της αξιοκρατίας, της ατομικής ιδιοκτησίας και επιχειρηματικότητος. Γι’ αυτό, άλλωστε, τα λεγόμενα καθεστώτα «υπαρκτού σοσιαλισμού» (ως και η κρατιστική ελληνική οικονομία) κατέρρευσαν, καθώς, στερούμενα μιάς ή και όλων αυτών των προϋποθέσεων, δεν ηδυνήθησαν να επιτύχουν την «απογείωσι», όταν οι ανάγκες έγιναν πολυπλοκότερες, η αξιοκρατία (χάριν ανταγωνιστικότητος) απαραίτητη και η ποικιλία (στην έρευνα, την εφαρμογή, τα προϊόντα, τις ανθρώπινες επιλογές) έγινε προϋπόθεση επιτυχίας ενός (βιομηχανικού ή εν πάση περιπτώσει ανταγωνιστικού) οικονομικού συστήματος. 

Στην πορεία αυτή η Αριστερά συνέχισε να αναμασά την προπαγάνδα και αυτοκολακεία της «προόδου». Από ένα σημείο και έπειτα «τροφή» του ιδεολογήματος της κατ’ Αριστεράν προόδου δεν ήταν πιά η δυστυχία, που χαρακτήριζε την πρωταρχική συσσώρευσι σε καπιταλιστικό καθεστώς (άλλωστε σε κομμουνιστικό ουδείς ηδύνατο να διαμαρτυρηθεί ατιμωρητί), μα οι επιπτώσεις των περιοδικών κρίσεων της ελευθέρας οικονομίας, ως και το γεγονός της υπάρξεως ταξικών διαφορών και ανταγωνισμών. 

Το κωμικοτραγικό ψεύδος (και αυταπάτη) της Αριστεράς όμως, είτε έτσι είτε αλλιώς, υπήρξε και είναι το ότι το όραμα και η «πρόοδος», που υπόσχεται, συνεπάγονται, ως ήδη έχει αποδειχθή, μία μορφή σύγχρονης δουλοπαροικίας για την πλειοψηφία των πολιτών: απ’ την στιγμή που, λόγω καταργήσεως της ελευθέρας οικονομίας και ατομικής ιδιοκτησίας, παύουν να υπάρχουν οικονομικά κίνητρα, ο μόνος τρόπος να δουλεύουν οι άνθρωποι είναι με τον βούρδουλα, με χαρακτηριστικότερα παραδείγματα την ΕΣΣΔ του Στάλιν, την Καμπότζη του Πολ Ποτ και την Β. Κορέα.

Ο κομμουνισμός δεν είναι άλλο από μία μορφή κρατικής δουλοπαροικίας. Υπ’ αυτήν την έννοια το όραμα της Αριστεράς, παρά τις αγνές προθέσεις πολλών αριστερών, δεν είναι εν τη πράξει παρά επιστροφή σε άκρως σκοτεινές περιόδους της ανθρωπίνης ιστορίας και έτσι βαθειά αντιδραστικό. Αντιθέτως, πραγματική «πρόοδο» (αν με τον όρο θεωρήσουμε την εξάπλωσι και ενδυνάμωσι υλικής ευημερίας, της ελευθερίας του κρίνειν, ερευνάν, απαιτείν και καταγγέλειν, των ευκαιριών για αξιοκρατική κοινωνικοοικονομική ανέλιξι, και των πολιτικών δικαιωμάτων) έχει δείξει ότι επιτυγχάνει, σε βάθος χρόνου, μόνο η ελευθέρα οικονομία με δημοκρατία (για την οποία δημοκρατία η ελευθέρα οικονομία και η ατομική ιδιοκτησία αποτελούν εν τέλει προϋποθέσεις).  

Ωστόσο η Αριστερά είναι απαραίτητη στις σύγχρονες κοινωνίες. Για δύο λόγους:

Επειδή η λεγομένη Δεξιά έχει πλέον νόημα ως εκείνη η πολιτική δύναμη, που, πιστεύουσα στην ελευθέρα οικονομία και την ατομική ιδιοκτησία (άρα και την δημοκρατία), τα προστατεύει χάριν οικονομικής αποτελεσματικότητος – δηλ. χάριν οικονομικής αναπτύξεως. Αλλ’ η οικονομική δυναμική οξύνει κατ’ ανάγκην τις κοινωνικοοικονομικές ανισότητες, ενώ συντηρεί ταξικούς ανταγωνισμούς ή και δημιουργεί νέους. Αυτό δεν είναι κακό σε μία ελευθέρα, δυναμική οικονομία, είναι μάλιστα η τιμή, που πρέπει να πληρώνεται για να υπάρχει τόσο ατομική & πολιτική ελευθερία όσο υλική ευημερία.

Όπως όμως το κάθε τι, η όξυνση των ανισοτήτων και ταξικών ανταγωνισμών υπονομεύει το «σύστημα», το κάθε σύστημα. Π.χ. (και κάπως απλοποιητικά), αν το μεγαλύτερο μέρος του ΑΕΠ συγκεντρωθεί σε ολίγα χέρια, ποιος θ’ αγοράζει αυτό το ίδιο το ΑΕΠ; Δεν θα υπάρχει κρίση υποκαταναλώσεως; Μήπως λοιπόν απαιτείται να υπάρχει μία αντίρροπη δύναμη (η Αριστερά;), που την κατάλληλη στιγμή θα συμβάλλει στην υλοποίησι πολιτικών (π.χ., αναδιανεμητικών), που, χωρίς ν’ ανατρέπουν το «σύστημα» (και τα καλά του), θα επιτρέπουν την επίλυσι τέτοιων προβλημάτων; Βεβαίως μία τέτοια Αριστερά πρέπει να παύσει να είναι «μεσσιανική».

Πρέπει όλοι, αριστεροί και δεξιοί, να ξεφύγουμε απ’ την αντίληψι ότι ένα Χ σύστημα λύνει όλα τα προβλήματα και φέρνει τον επί γης παράδεισο (π.χ., το χονδροκομμένο δεξιό ιδεολόγημα ότι η ελεύθερη αγορά ουδέποτε αποτυγχάνει ή ότι «αυτοδιορθώνεται). Όχι: κάλλιστα δύναται ένα δεδομένο σύστημα να έχει σημαντικά «καλά», ως εκ της φύσεώς του, αλλά και να γεννά προβλήματα.

Η ορθή προσέγγιση είναι η αέναη αντιμετώπιση τέτοιων προβλημάτων, πραγματιστικά, όχι δογματικά, όχι μεσσιανικά. Ηδη η (κομμουνιστογενής) Αριστερά διεθνώς (και κυρίως η ελληνική) έχει χάσει την έξωθεν καλή μαρτυρία, ότι θα μπορούσε ποτέ να γίνει δύναμη προόδου και επιλύσεως προβλημάτων, αρνουμένη επί 10ετίες να συμβάλει σε λύσεις επιμέρους τέτοιων (π.χ., το της διαφθοράς, της αναξιοκρατίας, της σπατάλης πόρων ή του λαθρομεταναστευτικού) με τον ίσχυρισμό ότι σκοπός της δεν είναι να βελτιώσει τον καπιταλισμό, μα να τον ανατρέψει (μαζί δηλ. με την ατομική ελευθερία, την ατομική ιδιοκτησία, την πολιτική ελευθερία). Αυτό πρέπει ν’ αλλάξει.
«Αριστερά» και «Δεξιά» (όπως και αν λέγωνται οι κομματικοί φορείς των) είναι εξ ίσου απαραίτητες σε μία σύγχρονη δημοκρατική κοινωνία. Επιγραμματικά, η «Δεξιά» για να δημιουργεί συνθήκες, που ευνοούν την υλική ευημερία (αλλά κατ’ ανάγκην και την ανισότητα), η «Αριστερά» για να ελέγχει την «Δεξιά» και ν’ αναδιανέμει αυτόν τον πλούτο για την υπέρβασι κρίσεων και την πρόσδοσι, από καιρού εις καιρόν, νέας δυναμικής στο «σύστημα», αλλά χωρίς να καταστρέφει την δομή κινήτρων για παραγωγική προσπάθεια ατόμων και επιχειρήσεων.


Γνώμες περισσότερες ειδήσεις

εκτύπωσημικρό μέγεθος  μεγάλο μέγεθος

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

 
 
σχόλια (10)
 
 
απομένουν 700 χαρακτήρες
Τα πεδία που είναι σημειωμένα με * είναι υποχρεωτικά
 
Τα μηνύματα που δημοσιεύονται στο χώρο αυτό εκφράζουν τις απόψεις των αποστολέων τους. Το ΒΗΜΑ δεν υιοθετεί καθ’ οιονδήποτε τρόπο τις απόψεις αυτές. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει την γνώμη του, όποια και να είναι αυτή. Δεν δημοσιεύονται συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και όσα είναι γραμμένα με κεφαλαία γράμματα. Τέτοια μηνύματα θα διαγράφονται όποτε εντοπίζονται.
     
     
    Απέναντι στο κενό | 13/02/2013 02:05
    Απαξίωση του Μαρξ ως θεμελιώδους οικονομικού διανοητή (ιστορική πρώτη θα την έλεγα...), ταύτιση της σοσιαλιστικής ιδέας με την κομμουνιστική πρακτική όπως και της ατομικής ιδιοκτησίας με τη δημοκρατία (τόσο απλά!), δεξιά "επιχειρηματολογία" θεμελιωμένη 100% σε αριστερές αμφιβολίες, γλώσσα επίπλαστη όσο κι ανορθόγραφη... Διαφυλάσσει Το Βήμα τη σοβαρότητά του, ή δίνει σ' όποιον λάχει το βήμα;
    Απόστρατος
    απάντηση1016
    Απαντήσεις  1 | Εμφάνιση όλων
     
     
    Money Money Money!!! 2 | 12/02/2013 12:47
    Κερδοσκοπία και ατομικισμός είναι: η δημιουργία επακτατικών πολέμων, με αποτέλεσμα την συσώρευση πλούτου και διανομή των κλοπιμαίων σε μια διεθνή ολιγαρχική κεφαλοκρατία. Μια καπιταλιστική ιμπεριαλιστική ολιγαρχία, η οποία έχει δημιουργήσει και δημιουργεί καθημερινώς την έννοια της "δούλοπαρικίας" διεθνώς. Αυτό θεωρείς εξέλιξη κ. οικονομολογε; Θα μπορούσα να επεκτείνω το θέμα περισότερο, αλλά θα αφήσω και άλλους να συνεχίσουν το θέμα. Το μόνο που θα σου πω για να τελειώσω το θέμα , είναι ότι τα αρνητικά του συστήματος που υπηρετείς, είναι πολλά περισότερα από τα θετικά του. Παγκοσμίως αποδεδειγμένο, πλέον, ότι το σύστημα δεν λειτουργεί σωστά. Γιατί; Γιατί είναι βασισμένο και καμουφλαρισμένο από οικονομολόγους σαν και του λόγου σου, στον ΑΤΟΜΙΚΙΣΜΌ. όσες μαθηματικές φόρμουλες και να χρησιμοποιητε στο καμουφλάρισμα της κερδοσκοπίας, ένα είναι το γκολ σας, Ατομικισμός.
    Money Money Money!!!
    απάντηση1421
     
     
     
    Money Money Money !!!! 1 | 12/02/2013 12:45
    Πως φαίνεται ότι ο κ. οικονομολόγος, δεν έχει οικονομικους προβληματισμούς και ζει ένα μεγάλο ονειρο, ζει σε ένα παράδεισο οικονομικής ευημερίας, και απολαύσεις υλικων αγαθών. Πάντως εγώ και εκατομύρια άλλοι άνθρωποι, αδυνατούμε να δουμε αυτή την "εξάπλωσι και ενδυνάμωσι υλικής ευημερίας", όπως την αποκαλεί. Ή, την ελευθερία του κρίνειν, απαιτείν και καταγγέλειν. Πολύ περισότερο, αδυνατούν και μερικά εκατομύρια ανέργων να δουν, όσο και να ψάχνουν τις ευκαιρίες για αξιοκρατική κοινωνικοοικονομική ανέλιξη, εξέλιξη. Πολύ μπερδεμένα μας τα λέει ο κ. οικονομολόγος. Ή μάλλον, εσκεμένα ανακατεύει έννοιες, όπως Μαρξ και Στάλιν, κουμουνισμός-δυστυχία, καπιταλισμός-ευημερία, κουμουνισμός- δούλοπαρικία και πάει λέγοντας και υμνώντας το σύστημα που τον θρέφει. Δυστυχώς όμως, το καπιταλιστικό σύστημα πάντα ευνοεί τους έχοντας την ατομική- ατομιστική ελευθερία να δημιουργούν υπέρογκα κερδοι, σε βάρος των εργαζομένων. Αυτό δεν το θεωρώ κοινωνική εξέλιξη, αυτό με την κυριολεξία της λέξης λέγετε εκμετάλευση και δημιουργεί την έννοια της "δούλοπαρικίας". Το δουλεμπόριο εξάλου είναι φυσικό επόμενο του καπιταλιστικού, ιμπεριαλιστικού η τα των πάλαι κερδοσκοπικά συστήματα μιας μικρής ολιγαρχικής κοινότητας πονηρό/ατομικιστών. Όσο για τις τεχνολογικές εξελίξεις του συστήματος; υπάρχουν μεγάλα ερωτηματικά όσον αφορα την ηθική πλευρά των εξελίξεων αυτών, ποιο κερδοσκοπούν ποιοι είναι οι χαμένοι; Εις βάρος ποιων δημιουργουντε οι τεχνολογικές αυτές εξελίξεις; Τα δυσάρεστα των εξελίξεων αυτών αφορούν όχι μόνο τον άνθρωπο αλλά και τον πλανήτη. Κερδοσκοπία και ατομικισμός δεν είναι ούτε ελευθερία δημοκρατική, ούτε εξέλιξη κοινωνικοοικονομική.
    Money Money Money !!!!
    απάντηση1523
    Απαντήσεις  1 | Εμφάνιση όλων
     
     
    Οικονομολόγοι | 12/02/2013 10:25
    Μόνον ένας Οικονομολόγος θα μπορούσε να γράψει ένα τόσο σαχλό και ανιστόρητο κείμενο.Παρακολουθώ από το 2008 όλους τους επιφανείς και Νομπελίστες Οικονομολόγους του Πλανήτη(ανάμεσα σ'αυτούς και τον δικό μας Κύπριο κ.Πισσαρίδη)οι οποίοι εκτός του ότι κανείς δεν συμφωνεί με κανένα,όλοι έχουν πέσει έξω σε ότι αφορά τις εκτιμήσεις τους για την οικονομική κρίση που ζούμε τα τελευταία 5 χρόνια που έχει συντρίψει ολόκληρους λαούς και τα βάσανα μας(σας)είναι πίσω ακόμη.Αν είναι ένα συμπέρασμα που πρέπει να βγάλουμε από την σημερινή κρίση είναι να μην εμπιστευόμαστε τους Οικονομολόγους. Διότι η Οικονομία δεν έχει καμμία σχέση με τα Ηarvard,LSE κλπ,αλλά με την ρήση του Νεύτωνα "For every action is a r
    Δρ.Σάββας Α.Σάββας
    απάντηση2322