από metereologos.gr
Δευτέρα 21 Μαΐου 2018
 
 

Πολιτικός αυτισµός, γυµνή κοινωνία

εκτύπωσημικρό μέγεθος  μεγάλο μέγεθος

 


Προ ηµερών ο Γιώργος Παπανδρέου επανέφερε την ιδέατου δηµοψηφίσµατος. Ενώ το ερώτηµα εξακολουθούσε να µη διατυπώνεται, διαβάζαµε µια οργισµένη κυβερνητική ανακοίνωση ενάντια στα ΜΜΕ και τονυπονοµευτικό ρόλο τους στην πολιτική ζωή. Οι κινήσεις αυτές, σε συνδυασµό, θυµίζουν τη ρελάνς που επιχειρούσε σε µια περίοδο πολιτικού κενού ο τότε αρχηγός της αξιωµατικής αντιπολίτευσης, προτάσσοντας την ανάγκη για την «αυτονοµία της πολιτικής».

Ισως ο σηµερινός πρωθυπουργός να εκτίµησε ότι µερικές δηµοψηφισµατικές βόµβες θα αρκούσαν για να διαλυθεί το πλήθος της πλατείας Συντάγµατος. Οπωσδήποτε, θα ήταν προτιµότερο από τα χηµικά και τις χειροβοµβίδες κρότου-λάµψης που, άλλωστε, δεν είδαµε – ακόµη. Ωστόσο, ειρωνικά για τον Γιώργο Παπανδρέου, αυτό που ζούµε σήµερα θα µπορούσε πρόχειρα να χαρακτηριστεί ως «αυτονόµηση της κοινωνίας». Μάλλον, όµως, θα επρόκειτο για σχήµα λόγου.

Η σχέση εξάρτησης και χειραγώγησης της κοινωνίας από την πολιτική τάξη στη µεταπολιτευτική περίοδο έχει συζητηθεί επαρκώς. Αυτής της σχέσης τη διάρρηξη ζούµε σήµερα. Οπως φαίνεται, οι ιθύνοντες πολιτικοί δεν είναι πια σε θέση να την εξυπηρετήσουν, αλλά βρίσκονται σε αδυναµία και να την αντικαταστήσουν. Η κρίση είναι ευκαιρία, έλεγε ο Πρωθυπουργός. Και ήταν, όσο η κοινωνία, αµήχανη, επεδείκνυε µια αξιοσηµείωτη ανοχή στην πολιτική της διεύθυνση. Στις χαµένες ευκαιρίες του τελευταίου εικοσαµήνου πρέπει νασυναριθµηθεί και τούτη: Υιοθετώντας από νωρίς τη ρητορικήτης περιορισµένης «εθνικής κυριαρχίας», η κυβέρνηση προσδιόρισε τον ρόλο της µε όρους διαχείρισης µιας προδιαµορφωµένης πολιτικής.Παραιτήθηκε έτσι από τα µεγάλα περιθώρια µορφοποίησης µιας πολιτικής ταπεριγράµµατα τηςοποίας, είναιαλήθεια, δεν αποτελούσαν αντικείµενο επιλογής. Οµως, η ακούσια άσκηση πολιτικής απαξιώνειόσουςτην ασκούν. Πόσω µάλλον, όταν επιβαρύνει αιφνίδια και δραστικά τους όρους ζωής µιας κρίσιµης µάζας των αποδεκτών της. Ηµάζα αυτή αποσυνδέεται από την ασκούµενη πολιτική και στρέφεται εναντίον των συντελεστών της.

Ωστόσο, η διάρρηξη του µεταπολιτευτικού συµβολαίου της κοινωνίας µε την πολιτική τάξη εξακολουθεί να προσδιορίζεται από τη σχέση που καταργήθηκε. Από τη µια µεριά, το ανέκαθεν αυτοαναφορικό πολιτικό µας σύστηµα εκδηλώνει πλέον, µετά τη ρήξη του δεσµού του µε την κοινωνία, συµπτώµατααυτισµού.

Από την άλλη, η ρήξη άφησε γυµνή την κοινωνία, για την οποία η αναφορά στην (εναλλασσόµενα) άρχουσα πολιτική τάξη λειτουργούσε ενοποιητικά, έστω κι αν οιαρµοί της συγκόλλησης ήταν πάντα επιφανειακοί. Αν αυτή η κοινωνία των βαθιών διαιρέσεων, των συµφερόντων που διευθετήθηκαν περιστασιακά από την πολιτική εξουσία, συγκλίνει σήµερα στο Σύνταγµα, δεν µπορεί αυτόµατα να σχηµατίσει «κίνηµα».

Περισσότερο, συνιστά κοινωνικό φαινόµενο, του οποίου ο πολιτικός αντίκτυποςδεν έχειακόµη γίνει πραγµατικά αισθητός.

Στην Πουέρτα ντελ Σολ, τη µήτρα και µαµή του Συντάγµατος, ακουγόταν δυνατά το αίτηµα για νέες θέσεις εργασίας στον ιδιωτικό τοµέα, µέσα από την ώθηση της επιχειρηµατικότητας. Στο Σύνταγµα ακούγονται τα πάντα και το αντίθετό τους, εκτός απ’ αυτό. Εθνικιστές, αριστεροί και κοψοχέρηδες των κοµµάτων εξουσίας αναθεµατίζουν το πολιτικό σύστηµα και τους εκφραστές του, για τους οποίους πίστευαν (και πιστεύουν ακόµη!) ότι τους εξασφάλιζαν µια πιο ήσυχη και αξιοπρεπέστερη ζωή. Η µεγάλη οργή είναι αδιάψευστη ένδειξη της εντύπωσης µιας µεγάλης οφειλής.

Το «κίνηµα» του Συντάγµατος είναι διακηρυγµένα ειρηνικό. Ωστόσο, η απόφαση της λαϊκής συνέλευσης (;) για τον αποκλεισµό της Βουλής µε ανθρώπινη αλυσίδα κατά τη συζήτηση του Μεσοπρόθεσµου αποτελεί απόφαση για την άσκηση βίας. Και αυτό θα πρέπει να είναι ξεκάθαρο σε όλους. Η υλοποίηση µιας τέτοιας απόφασης θααποτελέσει την πρώτη δοκιµασία, ταυτόχρονα για το «κίνηµα» του Συντάγµατος και για το πολιτικό σύστηµα.Απ’ όσο γνωρίζουµε στην «τεχνική βοήθεια» που έχει ζητήσει ο Πρωθυπουργός από τους δανειστές µας δενπεριλαµβάνονται ελικόπτερα µεταφοράς (πολιτικού) προσωπικού. Προκαταβολικά, καταβάλλεται προσπάθεια η επαπειλούµενη βία να χρεωθεί σε συγκεκριµένους πολιτικούς χώρους, ώστε η δυναµική αντιµετώπισή της µε τις δυνάµεις καταστολής να καταστεί πολιτικά διαχειρίσιµη. Είναι ωστόσο προφανές ότι µπορεί να παραγάγει δραµατικά πολιτικά αποτελέσµατα.

Σε κάθε περίπτωση, όσοι έχουν αποφασίσει να διαβούν τον Ρουβίκωνα δεν πρέπει να βαυκαλίζονται µε αµεσοδηµοκρατικές φαντασιώσεις. Υπέρµαχος της άµεσης δηµοκρατίας ήταν ο τελευταίος µεγάλος θεωρητικός του κοινωνικού συµβολαίου στον ∆ιαφωτισµό, ο Ζαν-Ζακ Ρουσό. Ο ίδιος ήταν και πολέµιος της οικονοµίας της αγοράς. Το όνοµά του δεν ακούγεται στο Σύνταγµα. Ακουγόταν όµως από τους κινηµατικούς µικροαστούς sans-cullotes, τους «αβράκωτους» του Κοραή, αυτόπτη µάρτυρα της Γαλλικής Επανάστασης. Και στην πιο δραµατική φάση της, στην περίοδο του Τρόµου, τον επικαλούνταν ο Ροβεσπιέρος για να εξαρθρώσειτη δηµοκρατική αντιπροσώπευση.

Πριν φορέσουµε αρχαιοελληνικούς χιτώνες στην πλατεία Συντάγµατος, καλό είναι να σκύψουµε λίγο πάνω στην πιο πρόσφατη ιστορία του ∆υτικού κόσµου, όπου η δηµοκρατία συνυφάνθηκε µε την ελεύθερη οικονοµία. Στον υπαρκτό µας κόσµο, η µόνη λειτουργική µορφή δηµοκρατίας είναι η αντιπροσωπευτική. Ας αλλάξουµε αντιπροσώπους, ας βελτιώσουµε τον τρόπο της αντιπροσώπευσης. Αλλά ναδιαφυλάξουµε την ίδια την αρχή της αντιπροσώπευσης.

Ο κ. Αλέξης Καλοκαιρινός είναι αναπληρωτής καθηγητής του Πανεπιστηµίου Κρήτης, επισκέπτης καθηγητής στη Freie Universitat Berlin.



ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ
Γνώμες περισσότερες ειδήσεις

εκτύπωσημικρό μέγεθος  μεγάλο μέγεθος

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

 
 
σχόλια (4)
 
 
απομένουν 700 χαρακτήρες
Τα πεδία που είναι σημειωμένα με * είναι υποχρεωτικά
 
Τα μηνύματα που δημοσιεύονται στο χώρο αυτό εκφράζουν τις απόψεις των αποστολέων τους. Το ΒΗΜΑ δεν υιοθετεί καθ’ οιονδήποτε τρόπο τις απόψεις αυτές. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει την γνώμη του, όποια και να είναι αυτή. Δεν δημοσιεύονται συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και όσα είναι γραμμένα με κεφαλαία γράμματα. Τέτοια μηνύματα θα διαγράφονται όποτε εντοπίζονται.
     
    Δημοκρατία | 15/06/2011 12:30
    Κύριε Καλοκαιρινέ. Η αντοπροσοπευτική δημοκρατία όπως βλέπετε δεν λειτουργεί. Έχει αλωθεί από την έλευση των κομμάτων, την κομματική πειθαρχία και το κομματικό συμφέρων. Και αυτό ακριβώς είναι και το κύριο προβλημά της. Πολοί λίγοι άνθρωποι εκπροσοπούν τους πολλούς. Αυτοι οι λίγοι είναι πολύ έυκολο να επιρεαστούν - αγοραστούν, Επίσεις αυτοί οι λίγοι ελέγχωνται ουστιαστικά από ένα κόμμα το οποίο θα τους κόψει έτσι και εκφέρουν διαφορετική άποψη. Οπότε αυτό το κατασκεύασμα, μόνο για δημοκρατία δεν μοιάζει. Πιο πολύ για συγκαλημένη χούντα. Έχουμε πλέων την τεχνολογία και τα μέσα. Δώστε άμεση εξουσιά στο λαό. Δώστε άμεση δημοκρατία. Θα έχουμε φυσικά ξανά εκπροσώπους, πολιτικούς, υπουργούς κτλ, οι οποίοι θα φτιάχνουν πολιτικές. Αλλά θα είναι ο λαός που θα ψηφίζει και όχι κάποιοι οι οποίοι δήθεν ενεργούν υπέρ του αλλα στην πραγματικότητα τον κλέβουν και τον δουλέυουν,
    Μάρκος
    απάντηση00
     
     
    Egxeirnsn me to zori | 14/06/2011 19:52
    Ase re Giwrgakn, mas katebases sto dnmoynfisma-ekloges me to "lefta uparxouv". Av 0es twra va kaveis eva dnmoynfisma pou dev 0a sou kavw tn xarn va summetasxw 0a prepei va rwtnseis "ti psteuete uparxouv lefta n oxi" gia va pareis tnv prepousa apavtnsn kai va mas afnseis nsuxous. Av mas pwtnseis mvnmovio n oxi prepei va sou poume oti oute 3eroume akribws ti leei to mvnmovio, oute oi e3ngnseis twv politikwv akoma kai mesa sto kommasou sumfwvouv alla kai oute blepoume va ulopoieitai kati snmavtiko pou to mvnmovio problepei oue belepoume fws sto ba0os tou tounel. Epomevws n apavtnsn avte katse katw kai diabase to va mas peis prwta ti leei kai giati pisteueis oti eivai swsto kai tote 0a pareis apavtnsn, alliws 0a eimaste sto kafeveio kai su kave oti dnmoynfisma 0eleis. Mnv paristaveis tov avonto giati pisteueis oti to idio eimaste kai meis. Dnmoynfisma snmaivei, poio eivai to prolnma, poies oi evalaktikes luseis, pia ta uper kai kata tns ka0e kmias, tote suzntame. Gevikws kai aoristws "mvnmovio n tragwdia" eivai erwtnsn xwris periexomevo. Ela xristiave mou dev egrayes kammia ek0esn idewv sto gumvasio va 3ereis oti prepei va tekmnriwveis tnv apoyn sou opoia kai va eivai autn? Dnladn ti kaveis re Giwrgakn, 0a mas baleis va ynfisoume kati pou ndn ynfises xwris va mas rwtnseis kai me tnv avikavotnta sou eftases se auto to snmeio wste va sou poume kai mprabo? Dnladn av exw evav arrwsto sto vosokomeio kai apo ameleia tou giatrou n katastasn tou xeirotereuei se snmeio pou xreiazetai mia duskoln epembasn kai o giatros me rwtnsei va upograyw gia va tnv kavei pes mou ti prepei va kavw? Mporei va upograyw alla 0a tov ftnsw kiolas giati autos eivai upeu0uvos pou efere tov as0evn stnv katastasn autn. Opws mas eipes Giwrgakn douleyes se polles douleies, mnpws douleyes kai se kava vosokomeio gia va ma0eis auta ta ftnva kolpa? Av eisai evtimos kave ekloges priv eivai arga kai ola 0a exouv dromologn0ei, opws kai o giatros kallitera va pei pate tov as0evn sas allou giati eimai avikavos.
    petros lenas
    απάντηση00
     
     
    Απάντηση | 14/06/2011 01:10
    Τι ακριβώς σημαίνει "περικύκλωση"; Αν σημαίνει παρεμπόδιση των βουλευτών, τότε, προφανώς, θα είναι πράξη βίας. Ας μη κρυβόμαστε πίσω από το δάχτυλό μας - ή πίσω από τα πέντε δάχτυλα που έχουμε πλέον διαρκώς ανοιχτά. Κυρίως, ας έχουμε στοιχειώδη επίγνωση των συνεπειών των πράξεών μας ως πολίτες.
    Αλέξης Καλοκαιρινός
    απάντηση10
     
     
    Έλεος! | 12/06/2011 12:54
    Γιατί η ειρηνική περικύκλωση της Βουλής είναι πράξη βίας;;; Δε νομίζω ότι όσοι κατεβαίνουν στο Σύνταγμα θέλουν τη βία. Κανένας τους! Ας προσέξει, λοιπόν, η αστυνομία, πώς θα ενεργήσει, γιατί τώρα τελευταία με λάθος ανθρώπους συνεργάζεται και λάθος κεφάλια σπάει!
    ;;;
    απάντηση53