«Η αισθητική πάει χέρι-χέρι με την ηθική» φέρεται να έχει καταγράψει σε ανύποπτο χρόνο, πριν από σχεδόν ενάμιση αιώνα, ο Νίτσε.
Το απόφθεγμα ταιριάζει γάντι με τα καινούργια έργα, τις ημέρες, τους λόγους, το ύφος και τις πόζες του αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος στην αυγή του «ευτυχούς» 2026 επιχειρεί να ξεθεμελιώσει τους μεταπολεμικούς κανόνες διεθνούς δικαίου και να επιβάλει, διά της ισχύος των όπλων, τη θέλησή του σε ολόκληρο τον πλανήτη.
Το νέο δόγμα Τραμπ
Μετά την αρπαγή του προέδρου της Βενεζουέλας και της συζύγου του, στην κυριολεξία με τις πιτζάμες από το σπίτι τους στο Καράκας, διεκήρυξε, καταπώς αυτός αντιλαμβάνεται, την αναβίωση του προ δύο αιώνων δόγματος Μονρόε, δήλωσε ότι το δυτικό ημισφαίριο ανήκει στην ευθύνη και δικαιοδοσία του και άρχισε να ενεργεί κατά το δοκούν.
Πριν καλά-καλά αντιληφθεί ο υπόλοιπος κόσμος τι πάει να κάνει, κατέσχεσε δύο ρωσικά πετρελαιοφόρα που κινούνταν φορτωμένα με πετρέλαιο Βενεζουέλας στον Ατλαντικό, δηλώνοντας ότι πλέον αυτός και οι αμερικανικές αρχές θα διαχειρίζονται το πετρέλαιο της χώρας, θα το κατάσχουν, θα το μεταπωλούν σε τιμές αγοράς και όχι υποτιμημένο στην Κούβα, στην Κίνα και σε άλλους φίλους τού καταργηθέντος από τον ίδιο προέδρου της χώρας. Τα προκύπτοντα ποσά και κέρδη θα διατίθενται στον λαό της Βενεζουέλας για τη δημιουργία νέου πλούτου και όχι μέσω των μηχανισμών του καθεστώτος Μαδούρο. Και μαζί μετέδωσε ότι θα ελέγξει τους ναυτικούς δρόμους του πετρελαίου, θα επιχειρήσει τα ίδια σε βάρος του Ιράν, παρεμβαίνοντας στα στενά του Ορμούζ, στο Κέρας της Αφρικής και στη Νιγηρία ακόμη.
Εντονες αντιδράσεις διεθνώς
Σχεδόν ταυτόχρονα απείλησε την Κολομβία και το Μεξικό με αντίστοιχου επιπέδου επεμβάσεις όσο επιτρέπουν τη διακίνηση ναρκωτικών από το έδαφός τους στις ΗΠΑ, προέβαλε ξανά την αξίωση για αρπαγή, κατάκτηση ή εξαγορά της Γροιλανδίας από τη Δανία και μένει να επαναφέρει τη διεκδίκηση του Καναδά, ο οποίος εδώ και καιρό αναζητεί νέους εμπορικούς συμμάχους σε Ευρώπη και Ασία.
Οι επιλογές και οι επίσημα διακηρυγμένες θέσεις του Ντόναλντ Τραμπ προκάλεσαν την έντονη αντίδραση της Κίνας, της Ρωσίας και σημαντικής μερίδας ευρωπαϊκών χωρών, όπως η Γαλλία, η Μεγάλη Βρετανία, η Δανία, η Σουηδία και άλλες, με προεξάρχουσα τη Γερμανία, ο πρόεδρος της οποίας Φρανκ Βάλτερ Σταινμάιερ εξερράγη καλώντας τη διεθνή κοινότητα «να μην επιτρέψει να εκφυλιστεί η παγκόσμια τάξη σε λημέρι ληστών, όπου οι πιο αδίστακτοι θα παίρνουν ό,τι θέλουν».
Η διεθνής κατάσταση τείνει να ξεφύγει, η απειλή ενός ευρύτερου και γενικευμένου πολέμου δεν προβάλλει πια ως απίθανο ενδεχόμενο. Πρόσφατα σε δύο διεθνή συνέδρια ευρωπαϊκών προσωπικοτήτων στη Βιέννη και στο Παρίσι, στα οποία από ελληνικής πλευράς συμμετείχε ο άλλοτε αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και πρωθυπουργός Λ. Παπαδήμος, αξιολογήθηκε ακριβώς το ενδεχόμενο ενός γενικευμένου πολέμου ως αποτέλεσμα της έντασης των συνθηκών και πιθανών ατυχημάτων και λαθών στις πολλές πια παγκοσμίως εστίες έντασης και διαταραχής της διεθνούς τάξης.
Η περίπτωση του Ιράν
Από όλα τα επίμαχα πεδία οι αναλυτές των διεθνών συνθηκών αξιολογούν ξεχωριστά αυτή την ώρα το Ιράν, το οποίο επιπλέον βαρύνεται από κοινωνικές εντάσεις στο εσωτερικό του. Εδώ και σχεδόν 15 μέρες καταγράφονται μαζικές αντικαθεστωτικές διαδηλώσεις σε πολλές πόλεις του Ιράν. Τα διεθνή μέσα κατακλύζονται από εικόνες και πληροφορίες που φέρουν τον ιρανικό λαό αντιμέτωπο με το βάναυσο θεοκρατικό καθεστώς σε μια σύγκρουση με άγνωστο αποτέλεσμα. Οι διαδηλώσεις που ξεκίνησαν με αφορμή οικονομικές δυσχέρειες, οι οποίες προέκυψαν μετά την πρόσφατη υποτίμηση του εθνικού νομίσματος, τείνουν να λάβουν αμιγώς πολιτικό χαρακτήρα.
Σε πολλούς διεθνείς αναλυτές δημιουργείται η αίσθηση ότι βρίσκεται στα πρόθυρα κατάρρευσης και δεν είναι τυχαίο ότι τις προηγούμενες μέρες κυκλοφόρησαν πληροφορίες για σχέδια διαφυγής του θρησκευτικού ηγέτη Αλί Χαμενεΐ στη Μόσχα.
Περιττό να σημειώσουμε ότι τις προηγούμενες μέρες ο αμερικανός πρόεδρος προειδοποίησε ότι θα επέμβει αν το θεοκρατικό καθεστώς επιχειρήσει να καταστείλει με τη βία τους αντιφρονούντες διαδηλωτές. Κάτι που ενθαρρύνει ο Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο οποίος το προηγούμενο διάστημα απείλησε με νέα επίθεση το Ιράν αν διαπιστώσει προσπάθειες αναβίωσης του πυρηνικού προγράμματος.
Το ενδεχόμενο κατάρρευσης του Ιράν προφανώς μόνο αδιάφορο δεν είναι για την ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής. Αντιθέτως διαμορφώνει ντόμινο ανησυχιών και εξελίξεων στην ίσως πιο εύφλεκτη ζώνη του πλανήτη που ακόμη μετρά τις πληγές τής προηγούμενης κρίσης στη Γάζα.
Οι Κούρδοι και η Τουρκία
Ιδιαιτέρως ανήσυχη εμφανίζεται η τουρκική ηγεσία. Ο κύκλος του Ερντογάν ανησυχεί μήπως η ενδεχόμενη κατάρρευση του θεοκρατικού καθεστώτος στο Ιράν ενεργοποιήσει κινήσεις κούρδων αυτονομιστών που διατηρούν παρουσία στα βορειοδυτικά του Ιράν. Απασχολεί την τουρκική ηγεσία στην περίπτωση αυτή η ενεργοποίηση του κουρδικού στοιχείου στο Ιράν διευρύνοντας τη ζώνη διεκδίκησης των Κούρδων.
Πέραν του ισχυρού και δυναμικά αναπτυσσόμενου αυτόνομου κουρδικού θύλακα του Ιράκ, με έδρα το Αρμπίλ, παραμένει σε εκκρεμότητα η διεκδίκηση των Κούρδων της Συρίας στα βορειοανατολικά της χώρας, στη ζώνη του Χαλεπίου, και μαζί βεβαίως το άλυτο ακόμη θέμα των Κούρδων της Ανατολικής Τουρκίας, στην ευρεία ζώνη του Ντιγιαρμπακίρ, όπου δρούσε και δρα ακόμη το ΡΚΚ.
Στη διάρκεια του 2025 η τουρκική ηγεσία κατέβαλε επίπονες προσπάθειες να κλείσει το μέτωπο του ΡΚΚ και ήλθε σε συμφωνία με τον έγκλειστο στις φυλακές Οτσαλάν για τη λήξη της ένοπλης αντιπαράθεσης και παράδοση των όπλων από τους μαχητές του ΡΚΚ. Παρά ταύτα, η συμφωνία παραμένει ανολοκλήρωτη και ο Οσταλάν ακόμη στη φυλακή.
Επιπλέον, τις τελευταίες ημέρες από την κυβέρνηση της Δαμασκού ασκήθηκαν έντονες πιέσεις σε χιλιάδες Κούρδους που διαμένουν σε δύο συνοικίες του Χαλεπίου να εγκαταλείψουν την πόλη και να κινηθούν ανατολικά μέσω διαδρόμων ασφαλείας που εγγυήθηκε η κυβέρνηση της Δαμασκού. Οι Κούρδοι αντέδρασαν δηλώνοντας ότι δεν αποτελούν βάση κινδύνων εθνικής ασφαλείας για τη Συρία και οι περισσότεροι αρνήθηκαν να εγκαταλείψουν την πόλη.
Ακολούθησαν απειλές και τελεσίγραφα που εν πολλοίς αγνοήθηκαν και την περασμένη Τετάρτη ακολούθησαν βολές πυροβολικού εναντίον των κουρδικών συνοικιών του Χαλεπίου. Και την Πέμπτη, παρότι άρχισαν να μετακινούνται χιλιάδες Κούρδοι του Χαλεπίου, οι βομβαρδισμοί επανελήφθησαν και η περιοχή χαρακτηρίστηκε στρατιωτική ζώνη από τον συριακό στρατό.
Κατόπιν αυτών, η κυβέρνηση της Τουρκίας έσπευσε να δηλώσει ότι είναι έτοιμη να στηρίξει την εθνική ασφάλεια της Συρίας. Ο τουρκικός δάκτυλος για τον εξοβελισμό των Κούρδων από το Χαλέπι είναι εμφανής διά γυμνού οφθαλμού.
Οπως και να έχει, η διαταραχή που προκαλεί ο Τραμπ ξεπερνά τα όρια του διεκδικούμενου από αυτόν δυτικού ημισφαιρίου και εξελισσόμενη είναι ικανή να μεταφέρει απίθανα γεγονότα και απρόβλεπτες εξελίξεις σε ολόκληρο τον πλανήτη.
Ιδιαιτέρως η επίκληση του ζωτικού χώρου, όπως και εκείνη των ζωνών επιρροής, μεταβάλλουν τις ισορροπίες στον κόσμο, επιτρέποντας στους ανά τον κόσμο αυταρχικούς ηγέτες να αναπτύξουν τις δικές τους μικρότερες αλλά εξίσου προβληματικές ζώνες διεκδίκησης.
