Σαφές σήμα ότι δεν αλλάζει ο σχεδιασμός του και δεν επηρεάζονται οι κινήσεις του από άλλες πρωτοβουλίες, όπως για παράδειγμα της Μαρίας Καρυστιανού, στέλνει ο Αλέξης Τσίπρας μέσω των συνομιλητών του. Ο πρώην πρωθυπουργός είναι ξεκάθαρος στις συζητήσεις του ότι ο ίδιος έχει χαράξει τη δική του πορεία και δεν κοιτάζει ούτε δεξιά ούτε αριστερά, αλλά μόνο μπροστά, καθώς το πλοίο έχει σαλπάρει για την Ιθάκη.
Σε αυτό το ταξίδι ο Αλ. Τσίπρας έπιασε λιμάνι μετά την Αθήνα και την Πάτρα στη Θεσσαλονίκη, απ’ όπου έστειλε πολλαπλά μηνύματα, δείχνοντας ότι επιστρέφει με όρους ανασύνθεσης του ευρύτερου προοδευτικού χώρου. Και αυτό είναι που προκαλεί κινητικότητα, ανησυχία και προσδοκία ταυτόχρονα, διότι ο ίδιος επιμένει να μιλάει, όχι πλέον για το παρελθόν της διακυβέρνησής του, αλλά για τα αδιέξοδα του παρόντος.
Η αναφορά του σε «Νέα Μεταπολίτευση» δεν είναι, κατά τον ίδιο, απλά ένα ακόμη σχήμα λόγου. Αποτελεί, όπως αναφέρει σε συνομιλητές του, ευθεία αμφισβήτηση του υπάρχοντος πολιτικού μοντέλου, με αιχμές για τη συγκέντρωση εξουσίας, με φόντο «το σύστημα Μητσοτάκη», όπως το ονομάζει, τις κοινωνικές ανισότητες και τη φθορά της δημοκρατικής λειτουργίας.
Τι δείχνουν τα πάνελ των εκδηλώσεων
Η προετοιμασία προχωράει κανονικά, αλλά γίνονται αναπροσαρμογές στον αρχικό σχεδιασμό του. Οι συνθέσεις των πάνελ όπου γίνονται – και θα γίνουν και άλλες – εκδηλώσεις για την «Ιθάκη» μόνο τυχαίες δεν είναι. Ιστορικοί, πανεπιστημιακοί, οικονομολόγοι. Οχι κομματικά στελέχη πρώτης γραμμής. Οχι κραυγαλέες παρουσίες. Η επιλογή δείχνει στρατηγική: ο Αλ. Τσίπρας δεν θέλει, ακόμη, να εμφανιστεί ως αρχηγός κόμματος, αλλά ως φορέας πολιτικής ανασυγκρότησης. Πρώτα το αφήγημα, μετά ο μηχανισμός, αν και σε αυτό έχουν γίνει κάποιες διορθωτικές κινήσεις.
Το κόμμα, που δεν έχει ακόμη ιδρυθεί, αλλά μετριέται στις δημοσκοπήσεις, είναι ένα καθοριστικό στοιχείο. Τα τελευταία ευρήματα δείχνουν ότι ένα «υποθετικό κόμμα Τσίπρα» συγκεντρώνει ποσοστά που το καθιστούν άμεσα βασικό παίκτη. Σε ορισμένες μετρήσεις, μάλιστα, εμφανίζεται να διεκδικεί ρόλο δεύτερου πόλου. Οχι επειδή υπάρχει μαζικός ενθουσιασμός, αλλά επειδή υπάρχει κενό εκπροσώπησης, εξηγούν οι συνεργάτες του.
Οι ψηφοφόροι δεν δηλώνουν ότι «επιστρέφουν στον Τσίπρα», αλλά ότι αναζητούν νέο φορέα με πολιτικό βάρος, προσθέτουν. Η εμφάνιση κινήσεων τύπου Καρυστιανού δεν τρομάζει τον πρώην πρωθυπουργό. Αντιθέτως, επιβεβαιώνει την ανάλυσή του: ότι υπάρχει κοινωνική οργή χωρίς πολιτική διέξοδο. «Το ζήτημα δεν είναι η σύγκρουση με αυτά τα ρεύματα, αλλά η πολιτική τους απορρόφηση. Αν δεν υπάρξει σοβαρή πολιτική πρόταση, ο θυμός θα εκφραστεί αποσπασματικά» τονίζει στο «Βήμα» ένας εκ των συνομιλητών του. Και αυτό προβληματίζει και τον ίδιο τον κ. Τσίπρα.
Το ζήτημα με τους τεχνοκράτες
Δίπλα του υπάρχει ένα κλειστό επιτελείο, αλλά και ένας άτυπος κύκλος συνομιλητών: πρώην υπουργοί, πανεπιστημιακοί, νέοι επιστήμονες, άνθρωποι εκτός κομματικών μηχανισμών. Η λογική είναι σαφής: να μην επαναληφθούν τα λάθη του παρελθόντος. Βέβαια, αυτό που επικρατεί τελευταία και το αντιλήφθηκαν οι στενοί συνεργάτες του είναι ότι δεν είναι καλό να υπάρξει υπερσυγκέντρωση τεχνοκρατών, διότι αυτό το μοντέλο δεν θα λειτουργήσει. «Στις προεκλογικές περιόδους θέλει και πρόσωπα που θα μπουν στα καφενεία, στα χωράφια, στους χώρους δουλειάς. Θέλει “στρατιώτες” πρόθυμους να ματώσουν» έλεγε προ ημερών ένας τακτικός συνομιλητής τού πρώην πρωθυπουργού.
Γι’ αυτό και στο επιτελείο του θα βρεθούν πρόσωπα με γνώση του κομματικού και πολιτικού παιχνιδιού. Δίπλα στον δικηγόρο και πρώην υφυπουργό Γιώργο Βασιλειάδη, που έχει κομβικό ρόλο στο γραφείο του, όπου κεντρικό πόστο έχει ο Μιχάλης Καλογήρου, θα είναι ο Γρηγόρης Θεοδωράκης, νυν αναπληρωτής εκπρόσωπος Τύπου του ΣΥΡΙΖΑ, ο πρώην βουλευτής Μίλτος Χατζηγιαννάκης, που διετέλεσε και δήμαρχος Σκύρου, κ.ά.
Ταυτόχρονα, αρκετοί βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις. Κάποιοι με ελπίδα, άλλοι με ανησυχία. Ολοι όμως με την επίγνωση ότι μια κίνηση Τσίπρα θα αλλάξει τους συσχετισμούς.
Επί της ουσίας η Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ είναι σε κατάσταση αναμονής, και αυτό ήταν εμφανές στην κοινή συνεδρίαση με την Πολιτική Γραμματεία την περασμένη Πέμπτη. Στην ΚΟ του ΣΥΡΙΖΑ επικρατεί σιωπή, αλλά όχι ηρεμία. Υπάρχουν διαφορετικές αναγνώσεις. Αλλοι βλέπουν την πρωτοβουλία Τσίπρα ως σωσίβιο για τον χώρο. Αλλοι ως απειλή αποσυσπείρωσης. Το βέβαιο είναι ότι, αν προχωρήσει σε νέο πολιτικό φορέα, δεν θα είναι μόνος. Πόσοι και ποιοι θα τον ακολουθήσουν, θα εξαρτηθεί από το πότε και με ποιο αφήγημα θα γίνει η κίνηση.
Το ενδιαφέρον όμως είναι και η αλλαγή σκέψης στο επιτελείο Τσίπρα περί ανοίγματος που πρέπει να γίνει και να μη θυμίζει το νέο εγχείρημα τον ΣΥΡΙΖΑ. Γι’ αυτό θα προσπαθήσουν τα πρόσωπα που θα πορευτούν να εκφράζουν ευρύτερες δυνάμεις και άρα η προσπάθεια που θα κάνει να σημάνει ευελιξία, συμμαχίες, κίνηση στον χώρο. Ακόμη στη νέα προσπάθεια είναι σαφές ότι δεν αποκλείονται νυν βουλευτές και στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ, και δεν είναι τυχαίο ότι συζητούνται ορισμένα ονόματα, όπως, π.χ., του Χάρη Μαμουλάκη, του Αλέξανδρου Μεϊκόπουλου, του Μίλτου Ζαμπάρα, και άλλων βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ. Στόχος είναι να υπάρξει ένα πάντρεμα «Συριζαίων», «Πασόκων», «ευρύτερων προοδευτικών προσώπων» και τεχνοκρατών-πανεπιστημιακών.
Ο προβληματισμός για την ανακοίνωση
Οσοι γνωρίζουν τον τρόπο σκέψης του Αλ. Τσίπρα εκτιμούν ότι δεν θα επιλέξει ένα στενό κομματικό σχήμα. Προσανατολίζεται περισσότερο σε έναν πολιτικό φορέα-ομπρέλα, που θα μπορεί να συνομιλεί με διαφορετικά ακροατήρια χωρίς να εγκλωβίζεται σε παλιές ταυτότητες. Στην ανάλυση που κάνουν στο ευρύτερο επιτελείο του επιμένουν ότι υπάρχει εύφορο πολιτικό έδαφος ακόμη και αν ένα κόμμα Τσίπρα δεν εμφανίζεται ξεκάθαρα στις πρώτες θέσεις της πρόθεσης ψήφου. Επίσης, στέκονται στο 20%-22% των πολιτών που δείχνουν, με διάφορες διαβαθμίσεις, θετική διάθεση απέναντί του, ενώ ένα μεγάλο τμήμα του εκλογικού σώματος παραμένει επιφυλακτικό.
Υπάρχει όμως και ένα στοιχείο που ανησυχεί ορισμένους, και αυτό είναι ότι το ενδιαφέρον για ένα κόμμα Τσίπρα υποχωρεί ελαφρώς με την πάροδο του χρόνου. «Κάηκε στην προθέρμανση», είναι μια φράση που ακούγεται όλο και συχνότερα. Αυτό είναι ενδεικτικό της δυσκολίας να αποκτήσει το σχέδιο ισχυρή πολιτική απήχηση και να μετατραπεί σε πραγματική πιθανότητα ψήφου. Και εδώ τίθεται το θέμα του χρόνου της ανακοίνωσης των κινήσεών του και υπάρχει η άποψη πως πρέπει να εμφανίζεται πιο συχνά και πιο επιθετικά.
Οσο καθυστερεί, η πίεση θα αυξάνεται, γι’ αυτό και έχει αποφασιστεί με την ενίσχυση του επιτελείου με πολιτικά πρόσωπα να αρχίσει να τρέχει και οργανωτικά το υπό διαμόρφωση νέο σχήμα. Εξάλλου ακόμα και η πολυσυζητημένη αυτοοργάνωση που ζήτησε ο ίδιος ο πρώην πρωθυπουργός προχωράει πολύ αργά και δεν έχει τα αποτελέσματα που ανέμεναν στο επιτελείο του.
