Εδώ και μήνες, η αμερικανική κυβέρνηση Τραμπ μιλά για αλλαγή καθεστώτος στην κομμουνιστική Κούβα, ενδεχομένως ακόμη και μέσω στρατιωτικής επέμβασης. Αν και ο αμερικανός πρόεδρος έχει δηλώσει ότι δε θα χρειαστεί «κλιμάκωση», ο Λευκός Οίκος έχει επίσης διαμηνύσει ότι δε θα ανεχθεί ένα «κράτος-παρία», σε απόσταση μόλις 90 μιλίων (144 χιλιομέτρων) από τις αμερικανικές ακτές. Εν τω μεταξύ, η Κούβα τελεί σε οικονομική παράλυση, χωρίς καύσιμα, ούτε τρόφιμα, ούτε φάρμακα. Το κομμουνιστικό καθεστώς της εξακολουθεί να ασκεί καταστολή, εν μέσω της χειρότερης ανθρωπιστικής κρίσης που αντιμετωπίζει η χώρα από την εποχή της κατάρρευσης της Σοβιετικής Ένωσης το 1991.
Δεδομένων αυτών των συνθηκών, το BBC «βλέπει» τρία σενάρια για τις εξελίξεις στην Κούβα: πρώτον, στρατιωτική επέμβαση των ΗΠΑ και σύλληψη του πρώην ηγέτη της Κούβας, Ραούλ Κάστρο, δεύτερον, αναταραχή και αλλαγή κυβέρνησης στην Κούβα, εκ των έσω, και τρίτον, οικονομική κατάρρευση της Κούβας.
Πρώτο σενάριο: οι ΗΠΑ συλλαμβάνουν τον Ραούλ Κάστρο
Στις 3 Ιανουρίου, αμερικανοί κομάντος πραγματοποίησαν επιχείρηση-αστραπή στη Βενεζουέλα, συνέλαβαν τον πρόεδρο της χώρας, Νικολάς Μαδούρο, επί σειρά ετών, σύμμαχο της Κούβας και τον μετέφεραν στη Νέα Υόρκη ώστε να δικαστεί για κατηγορίες διακίνησης ναρκωτικών και όπλων. «Κανένα ενδεχόμενο δε θα πρέπει να αποκλείεται», δήλωσε ο Ρικ Σκοτ, Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής της Φλόριντα. «Ότι συνέβη στον Μαδούρο, θα πρέπει να συμβεί και στον Ραούλ Κάστρο».
Στις 20 Μαϊου, το αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης απήγγειλε κατηγορίες εναντίον του Ραούλ Κάστρο, αδελφού του Φιντέλ, 94 ετών και πρώην «αιώνιου» υπουργού Άμυνας της Κούβας, για την κατάρριψη, το 1996, δύο πολιτικών αεροσκαφών, της ανθρωπιστικής οργάνωσης Brothers to the Rescue, στα οποία επέβαιναν και Αμερικανοί.
Σύμφωνα με ειδικούς, από στρατιωτικής απόψεως, επιχείρηση σύλληψης του Ραούλ Κάστρο είναι εφικτή αλλά θα εμπεριείχε σοβαρούς κινδύνους και επιπλοκές, συμπεριλαμβανομένης της προχωρημένης ηλικίας του και της πιθανής αντίστασης των Κουβανών.
Δεύτερο σενάριο: Οι ΗΠΑ επιδιώκουν αλλαγή ηγεσίας στην Αβάνα εκ των έσω
Ένα σενάριο που προκρίνουν αμερικανοί αξιωματούχοι- συμπεριλαμβανομένου και του Τραμπ, είναι να αναλάβει νέα ηγεσία στην Αβάνα. Το σχέδιο μοιάζει με την αντικατάσταση του Μαδούρο από τη αντιπρόεδρο της Βενεζουέλας, Ντέλσι Ροντρίγκες, της οποίας η κυβέρνηση συνεργάζεται πλέον με τις ΗΠΑ. Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι συνομιλεί με πρόσωπα στην Κούβα που ελπίζουν σε αμερικανική βοήθεια. «Η Κούβα ζητεί βοήθεια και θα συζητήσουμε», έγραψε στην πλατφόρμα του, Truth Social στις 12 Μαΐου.
Στις 21 Μαϊου, ο αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, επιβεβαίωσε ότι η προτίμηση της αμερικανικής κυβέρνησης είναι να «διαπραγματευτεί συμφωνία», με την Αβάνα. Οι αλλαγές που επιθυμούν οι ΗΠΑ περιλαμβάνουν, δέσμευση της Κούβας για άνοιγμα της οικονομίας της, προσέλκυση περισσότερων ξένων επενδύσεων και συμμετοχή κουβανικών εξόριστων ομάδων, καθώς και δέσμευση της Αβάνας για τερματισμό της παρουσίας ρωσικών ή κινεζικών υπηρεσιών πληροφοριών στο νησί.
Αυτές οι αλλαγές θα άφηναν την κυβέρνηση της Κούβας, σε μεγάλο βαθμό, ανέπαφη. «Όπως ακριβώς οι ΗΠΑ θέλησαν να αποφύγουν την αστάθεια στη Βενεζουέλα, με αντίστοιχο τρόπο, θέλουν να αποφύγουν την αστάθεια και στην Κούβα», ανεφερε στο BBC, ο Μάικλ Σίφτερ, καθηγητής Λατινοαμερικανικών Σπουδών στο πανεπιστήμιο Georgetown. Όμως πολλοί ειδικοί τονίζουν ότι στην Κούβα δεν υπάρχει προφανές πολιτικό πρόσωπο, έτοιμο να αναλάβει την εξουσία.
Τρίτο σενάριο: η Κούβα καταρρέει
Η τρίτη πιθανότητα είναι η Κούβα να λυγίσει υπό το βάρος της τεράστιας οικονομικής πίεσης που αντιμετωπίζει, η οποία έχει ήδη οδηγήσει σε καθημερινές πολύωρες διακοπές ρεύματος και σοβαρές ελλείψεις τροφίμων στο νησί. Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι δε θα υπάρξει κλιμάκωση με την Κούβα, ακριβώς επειδή η χώρα καταρρέει. Ωστόσο, οι ειδικοί περιγράφουν μια πολύ πιο περίπλοκη εικόνα, στην οποία οι μηχανισμοί ελέγχου της κουβανικού καθεστώτος επί του πληθυσμού, παραμένουν εν πολλοίς, ισχυροί, παρά τις εξαιρετικά δύσκολες οικονομικές συνθήκες. Ενδεχόμενη κατάρρευση της Κούβας, θα μπορούσε να δημιουργήσει πρόβλημα στην κυβέρνηση Τραμπ, αν μεγάλος αριθμός Κουβανών εγκαταλείψει τη χώρα, με κατεύθυνση τις ΗΠΑ.
Γιατί οι ΗΠΑ επιδεικνύουν αυτοσυγκράτηση ως προς την Κούβα
Σύμφωνα με τη γαλλική εφημερίδα Le Monde, o μοναδικός λόγος που οι ΗΠΑ επιδεικνύουν, προς το παρόν, αυτοσυγκράτηση, έναντι της Κούβας, είναι ο πόλεμος στο Ιράν. Σε δημοσκόπηση των New York Times/Siena, (18/5/2026) το 64% των Αμερικανών θεωρεί λάθος την απόφαση του Τραμπ να επιτεθεί στο Ιράν. Μεταξύ των ανεξάρτητων ψηφοφόρων, μιας ομάδας ιδιαίτερα κρίσιμης ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών για το αμερικανικό Κογκρέσο στις 3 Νοεμβρίου, το ποσοστό των Αμερικανών που έχει την ίδια αρνητική γνώμη για τον πόλεμο στο Ιράν, ανέρχεται σε 73%.
Επίσκεψη του αρχηγού της CIA στην Αβάνα
Στις 14 Μαΐου, ο διευθυντής της CIA, Τζον Ράτκλιφ μετέβη στην Κούβα όπου είχε συνομιλίες με κουβανούς αξιωματούχους, μεταξύ των οποίων και με τον υπουργό Εσωτερικών, Λάσαρο Άλβαρες Κάσας. Η επίσκεψη Ράτκλιφ θεωρήθηκε ένα είδος προειδοποίησης προς την Κούβα. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ πρότεινε επίσης επείγουσα ανθρωπιστική βοήθεια ύψους 100 εκατομμυρίων δολαρίων (85 εκατομμυρίων ευρώ), η οποία θα διανεμηθεί μέσω μη κρατικών οργανώσεων, κυρίως μέσω της Καθολικής Εκκλησίας. Αρχικώς, το κουβανικό καθεστώς εμφανίστηκε αρνητικό όμως σύμφωνα με ορισμένα μέσα (Reuters), φαίνεται ότι μπορεί να αποδεχτεί τελικώς την αμερικανική βοήθεια.
Μείζονες απειλές της Κούβας κατά των ΗΠΑ- Drones κατά της αμερικανικής βάσης του Γκουαντάναμο
Στις 18 Μαϊου, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ πρόσθεσε τα ονόματα τριών κυβερνητικών οντοτήτων και έντεκα προσώπων, στη λίστα όσων υφίστανται αμερικανικές κυρώσεις. Σύμφωνα με τον Μάρκο Ρούμπιο, η προσθήκη αυτών, εντάσσεται στο πλαίσιο της «εκστρατείας για την αντιμετώπιση μειζόνων απειλών ασφαλείας που θέτει το κομμουνιστικό καθεστώς της Κούβας».
Οι μείζονες απειλές αφορούν την αποκάλυψη, μια μέρα νωρίτερα, στις 17 Μαΐου, από τον ιστότοπο Axios, ότι η Κούβα απέκτησε, τα τελευταία τριετία, 300 στρατιωτικά drones από τη Ρωσία και το Ιράν. Κρυμμένα στο νησί, θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν σε επίθεση εναντίον της αμερικανικής βάσης του Γκουαντάναμο. Στο πλαίσιο των παραδοσιακών σχέσεων με τη Μόσχα, η Αβάνα φέρεται επίσης να έχει στείλει 5.000 άνδρες να πολεμήσουν στην Ουκρανία. Η φερόμενη απόκτηση των drones, έδωσε την ευκαιρία στην αμερικανική κυβέρνηση να παρουσιάσει ως επείγουσα, την ανάγκη ανατροπής του κουβανικού καθεστώτος.
