Η συνάντηση του Προέδρου της Ρωσίας Βλαντίμιρ Πούτιν με τον Πρόεδρο της Κίνας Σι Τζινπίνγκ κατέδειξε μια κοινή κατανόηση μεταξύ Ρωσίας και Κίνας σε γεωπολιτικά θέματα, αλλά δεν έφερε μία οριστική συμφωνία ως προς την κατασκευή του αγωγού «Power of Siberia 2», ο οποίος θα μπορούσε να μεταφέρει 50 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα ρωσικού φυσικού αερίου κατ’ έτος από τη Ρωσία στην Κίνα. Η συνεννόηση των δύο ηγετών περιορίστηκε κυρίως στο να αυτοπαρουσιαστούν ως δυνάμεις σταθερότητας έναντι των επιθέσεων των ΗΠΑ στο Ιράν, αλλά και στη Βενεζουέλα.
Στο κοινό ανακοινωθέν εθίγη η υποκριτική χρήση διαπραγματεύσεων ως κάλυψη για την προετοιμασία επιθέσεων σε άλλες χώρες και η δολοφονία ηγετών κυρίαρχων χωρών, σε έναν σαφή υπαινιγμό προς την αμερικανική επίθεση στο Ιράν. Καταδικάστηκε η αποσταθεροποίηση της εγχώριας πολιτικής κατάστασης και η προσπάθεια πρόκλησης αλλαγής καθεστώτος σε άλλες χώρες, καθώς και η απαγωγή εθνικών ηγετών, με τον υπαινιγμό εδώ να αφορά στα συμβάντα στη Βενεζουέλα.
Η μονομέρεια χαρακτηρίστηκε ως επιστροφή στον νόμο της ζούγκλας
Ο Πρόεδρος της Κίνας Σι Τζινπίνγκ καταφέρθηκε εναντίον του μονομερούς χαρακτήρα της ηγεμονίας και τόνισε τον επείγοντα χαρακτήρα του τερματισμού των εχθροπραξιών στη Δυτική Ασία ως προϋπόθεση για να σταματήσουν οι διακοπές και παρεμβολές στη σταθερότητα των ενεργειακών ροών και να αποκατασταθούν οι αλυσίδες του ενεργειακού εφοδιασμού, καθώς και η διεθνής τάξη στο εμπόριο.
Στην πλέον αιχμηρή δήλωσή του ο Πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ υπογράμμισε ότι η μονομέρεια και ο ηγεμονισμός οδηγούν τον κόσμο να αντιμετωπίσει τον κίνδυνο μιας παλινδρόμησης στον νόμο της ζούγκλας.
Η ρητορική των «ριζικών αιτιών» του πολέμου στην Ουκρανία
Σε αντίθεση με την καταδίκη της «ανεύθυνης» αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής, όσον αφορά στον πόλεμο στην Ουκρανία, η Κίνα συντάχθηκε επίσης με τη ρωσική ρητορική, κάνοντας λόγο για τις «ριζικές αιτίες» του πολέμου, οι οποίες χρειάζεται να λυθούν, προκειμένου να επιτευχθεί «εδραίωση μακροπρόθεσμης και βιώσιμης ειρήνης».
Αντιθέτως, τα στρατιωτικά χτυπήματα εναντίον του Ιράν χαρακτηρίστηκαν ως παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου και των βασικών κανόνων των διεθνών σχέσεων, που υπονομεύουν τη σταθερότητα στη Μέση Ανατολή.
Οι δύο χώρες δεσμεύτηκαν για μια συνολική, δίκαιη και βιώσιμη διευθέτηση του παλαιστινιακού ζητήματος με πυρήνα τη βάση των δύο κρατών. Ιδιαιτέρως απασχόλησαν το κοινό ανακοινωθέν τα αμερικανικά σχέδια για το αντιπυραυλικό σύστημα άμυνας «Golden Dome», που απειλεί να ανατρέψει την ισορροπία δυνάμεων, καθώς και η λήξη της συμφωνίας για τα πυρηνικά όπλα.
Εκκρεμότητες ως προς τον αγωγό «Power of Siberia 2»
Ενώ υπήρξε αστασίαστη η υιοθέτηση κοινής διπλωματικής γλώσσας σε γεωπολιτικά ζητήματα, ικανοποιώντας τα ρωσικά αιτήματα, δεν συνέβη μια αντίστοιχα εντυπωσιακή πρόοδος στις συνομιλίες για τον αγωγό «Power of Siberia 2», καθώς δεν τέθηκαν συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα για τον σχεδιασμό.
Ενώ έχει υπάρξει κατανόηση για τον τρόπο κατασκευής και τη διαδρομή του, δεν έχουν οριστικοποιηθεί οι λεπτομέρειες για τη λειτουργία του. Ως εμπόδιο για μια περισσότερο αποφασιστική προώθηση του αγωγού, που θα μπορούσε ακόμη και να διπλασιάσει τις ρωσικές εξαγωγές αερίου από τη Ρωσία στην Κίνα, θεωρούνται διαφορές στην τιμολόγηση.
Ένα άλλο ζήτημα είναι ότι η Κίνα παραμένει πηγή γενικά για την προμήθεια συστατικών της τεχνολογίας των drones, που χρησιμοποιεί όχι μόνο η Ρωσία, αλλά και η Ουκρανία.
«Διμερείς σχέσεις χωρίς συγκρουσιακό χαρακτήρα προς τρίτους»
Πάντως, ο Πρόεδρος της Κίνας Σι Τζινπίνγκ δήλωσε εμφατικά ότι οι σινορωσικές σχέσεις έχουν φτάσει στο ύψιστο σημείο στην ιστορία τους, αποτελώντας μια περιεκτική στρατηγική συνεργασία, με τον Βλαντίμιρ Πούτιν να συμπληρώνει ότι η κορυφή της επιτυχημένης συνεργασίας εντοπίζεται στον τομέα της ενέργειας. Υπογραμμίστηκε πάντως ότι οι σχέσεις Ρωσίας και Κίνας δεν έχουν συγκρουσιακό χαρακτήρα, δεν στρέφονται εναντίον τρίτων κρατών και δεν συνιστούν μπλοκ. Με τον τρόπο αυτό η Κίνα συνεχίζει την πολιτική της πολυμερούς διπλωματίας που φάνηκε κατά την προηγούμενη επίσκεψη Τραμπ.
Συνολικά υπογράφτηκαν περισσότερες από 40 συμφωνίες συνεργασίας, οι οποίες επεκτείνονται και στο εμπόριο, την τεχνολογία και τα μέσα ενημέρωσης, ενώ αναφέρθηκαν κοινά σχέδια και για την τεχνητή νοημοσύνη, την πνευματική ιδιοκτησία, αλλά και για να προστατευθούν τίγρεις, λεοπαρδάλεις και πάντα που κινδυνεύουν με εξαφάνιση.
Υπενθυμίζεται ότι η Κίνα έχει αγοράσει ορυκτά καύσιμα συνολικής αξίας πάνω από 367 δισεκατομμύρια δολαρίων από τη Ρωσία από την αρχή του ρωσοουκρανικού πολέμου και την επιβολή κυρώσεων στη Ρωσία από τη συλλογική Δύση. Η Κίνα καλύπτει περί το ήμισυ των ρωσικών εξαγωγών πετρελαίου. Πούτιν και Σι Τζινπίνγκ έχουν συναντηθεί πάνω από 40 φορές με τον Πρόεδρο της Κίνας να χαρακτηρίζει τη ρωσοσινική σχέση ως «απεριόριστη», ενώ ο Βλαντίμιρ Πούτιν τον κάλεσε να επισκεφθεί τη Μόσχα.
Η σύγκριση με την επίσκεψη Τραμπ
Σε μια συγκριτική επισκόπηση με την αμέσως προηγούμενη συνάντηση του Προέδρου της Κίνας Σι Τζινπίνγκ με τον Πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ αξίζει να σημειωθεί ότι το Πεκίνο είχε αρνηθεί να αποδεχθεί τη λογική της έκφρασης «G-2», που είχε χρησιμοποιήσει ο Αμερικανός Πρόεδρος στην πλατφόρμα «Truth Social».
Από την κινεζική πλευρά δηλώθηκε ότι απορρίπτεται ένα μοντέλο συγκυβέρνησης των μεγάλων δυνάμεων, ενώ προβλήθηκε η ρητορική της «εποικοδομητικής στρατηγικής σταθερότητας», η οποία και επεκράτησε στις κοινές σινο-αμερικανικές δηλώσεις.
Το γεγονός πάντως ότι οι δύο ηγέτες των ΗΠΑ και της Ρωσίας, οι οποίοι έχουν εμπλακεί σε πολέμους φθοράς αντιστοίχως στο Ιράν και την Ουκρανία, προσήλθαν με μικρή χρονική διαφορά στο Πεκίνο αναβαθμίζει τη θέση της Κίνας στη διεθνή σκηνή. Η Κίνα θα μπορούσε να λειτουργήσει και ως τόπος συνάντησης των Ντόναλντ Τραμπ και Βλαντίμιρ Πούτιν τον Νοέμβριο, όταν θα φιλοξενήσει τη σύνοδο της Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας-Ειρηνικού (APEC).
