Το κόκκινο χαλί στο Πεκίνο για τον πρόεδρο της Ρωσίας, Βλαντίμιρ Πούτιν ετοιμάζει ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ (19 και 20 Μαΐου), τέσσερις μόλις μέρες αφού ξεπροβόδισε τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και αφού έκανε ξεκάθαρες τις θέσεις του Πεκίνου για μια σειρά από ζητήματα, όπως της Ταϊβάν, χωρίς ουσιαστικά να αφήνει χώρο στον συνομιλητή του να έχει aαποφασιστικά κέρδη.
Σε τι θα εστιάσει η συνάντηση Σ ι – Πούτιν
Καθώς λοιπόν ο Τραμπ επιστρέφει στην «ρουτίνα» της διαχείρισης της κρίσης με το Ιράν, ανταλλάσσοντας απειλές με την ιρανική ηγεσία, ο Σι ετοιμάζεται να υποδεχτεί τον έταιρο αυταρχικό ηγέτη της περιοχής, με τους δύο τους να ετοιμάζονται σύμφωνα με όσα έχουν ανακοινωθεί «να συζητήσουν ζητήματα οικονομικής και εμπορικής συνεργασίας, «τρόπους περαιτέρω ενίσχυσης της συνολικής εταιρικής και στρατηγικής συνεργασίας, καθώς και για διεθνή και περιφερειακά ζητήματα». Η Μόσχα μάλιστα εξέφρασε την ελπίδα, δια στόματος του εκπροσώπου του Κρεμλίνου Ντιμίτρι Πεσκόφ, ότι οι δύο ηγέτες θα έχουν την ευκαιρία να συζητήσουν και για τα αποτελέσματα της επίσκεψης του Ντόναλντ Τραμπ στο Πεκίνο.
Η εμβάθυνση των σχέσεων μεταξύ Κίνας και Ρωσίας αποτελεί αιτία ανησυχίας για τη Δύση και ιδιαίτερα για την Ευρώπη, ειδικά αφότου η Μόσχα εξαπέλυσε την πλήρους κλίμακας εισβολή στην Ουκρανία το 2022. Η οικονομική και διπλωματική στήριξη που παρέχει η Κίνα στη Ρωσία έχει συμβάλει στη διατήρηση της σύγκρουσης, σύμφωνα με δυτικούς διπλωμάτες και αναλυτές. Οι δύο ηγέτες έχουν συναντηθεί περισσότερες από 40 φορές, αριθμός που υπερβαίνει κατά πολύ τις επαφές του Σι με δυτικούς ηγέτες.
Το ταξίδι του Βλαντίμιρ Πούτιν θα συμπέσει με την 25η επέτειο της Συνθήκης Καλής Γειτονίας και Φιλικής Συνεργασίας μεταξύ Ρωσίας και Κίνας, η οποία αποτελεί τη θεμελιώδη βάση των σχέσεων ανάμεσα στις δύο χώρες.
Το διμερές εμπόριο Κίνας και Ρωσίας έχει εκτοξευθεί σε επίπεδα-ρεκόρ από το 2022, με την Κίνα να αγοράζει περισσότερο από το ένα τέταρτο των ρωσικών εξαγωγών. Οι μεγάλες αγορές ρωσικού αργού πετρελαίου από την Κίνα έχουν προσφέρει στη Μόσχα έσοδα εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων για τη χρηματοδότηση του πολέμου στην Ουκρανία.
Το Πεκίνο έχει αγοράσει περισσότερα από 367 δισ. δολάρια σε ρωσικά ορυκτά καύσιμα από την έναρξη της πλήρους εισβολής, σύμφωνα με στοιχεία που συγκέντρωσε το Centre for Research on Energy and Clean Air. Οι αγορές αυτές έχουν ενισχύσει την ενεργειακή ασφάλεια της Κίνας, η οποία έχει αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερη σημασία μετά την κρίση στη Μέση Ανατολή, που διέκοψε τη μεταφορά πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Τα απόνερα της συνάντησης Σι – Τραμπ
Ταυτόχρονα, όσον αφορά στην συνάντηση Σι – Τραμπ, ούτε ο πόλεμος στην Ουκρανία ούτε οι σινορωσικές σχέσεις φαίνεται να κυριάρχησαν στις συνομιλίες. Η κινεζική ανακοίνωση για την κύρια διμερή συνάντηση έκανε μια σύντομη αναφορά στην «κρίση στην Ουκρανία», ενώ η αμερικανική ανακοίνωση δεν την ανέφερε καθόλου.
Αντιθέτως, οι συνομιλίες ΗΠΑ–Κίνας φαίνεται ότι επικεντρώθηκαν στο εμπόριο, την Ταϊβάν και τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, με τον Τραμπ να δηλώνει ότι η Κίνα συμφώνησε μαζί του ως προς τη σημασία της επαναλειτουργίας των Στενών του Ορμούζ.
Σε αυτό το πλαίσιο η επίσκεψη του Πούτιν έρχεται όχι μόνο να αναδείξει τον νέο ρόλο που έχει στην γεωπολιτική σκακιέρα η Κίνα, αλλά και το ότι η Ευρώπη θα πρέπει πλέον να ανησυχεί ακόμα παραπάνω, μετά από αυτό το «καρουζέλ» ηγετών στο Πεκίνο. Είναι χαρακτηριστικό πως σε άρθρο που δημοσιεύθηκε τη Δευτέρα στην κρατική Global Times αναφερόταν ότι οι επισκέψεις των προέδρων των ΗΠΑ και της Ρωσίας καταδεικνύουν πως το Πεκίνο «αναδεικνύεται ταχύτατα σε επίκεντρο της παγκόσμιας διπλωματίας».
«Οι διαδοχικές επισκέψεις σε τόσο στενό χρονικό διάστημα έχουν προκαλέσει τεράστιο ενδιαφέρον, με αναλυτές να σημειώνουν ότι είναι εξαιρετικά σπάνιο στη μεταψυχροπολεμική εποχή μια χώρα να φιλοξενεί τους ηγέτες των ΗΠΑ και της Ρωσίας διαδοχικά μέσα στην ίδια εβδομάδα», έγραψε η Global Times.
Πως οι κινήσεις Τραμπ, Σι και Πούτιν επηρεάζουν την Ευρώπη
Πέρα από το παραπάνω συμπέρασμα που «αποθεώνει» την κινεζική ηγεσία, αναλυτές επισημαίνουν ότι οι κινήσεις του Ντόναλντ Τραμπ, όσον αφορά στο ζήτημα της Ουκρανίας, αλλά και απέναντι στους Ευρωπαίους σε μια σειρά από ζητήματα, σε συνδυασμό με την κατάσταση στην Μέση Ανατολή, αλλά και το πλησίασμα μεταξύ των ηγετών των ΗΠΑ, της Ρωσίας και της Κίνας, εκ των πραγμάτων δημιουργούν ρήγματα στην ΕΕ ή τουλάχιστον έχει αυτό σαν συνέπεια.
Την εκτίμηση αυτή εξάλλου εξέφρασε και σε ομιλία της σε συνέδριο η επικεφαλής της Ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλας, η οποία υποστήριξε ότι η ενωμένη Ευρωπαϊκή Ένωση δεν αρέσει στην κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ, γιατί όπως ανέφερε σύμφωνα με το Politico, το μπλοκ είναι «μια γεωπολιτική δύναμη που η Ουάσινγκτον πρέπει να ανταγωνιστεί». Όπως συκγκειρμένα ανέφερε: «Δεν τους αρέσει η ΕΕ, αυτό είναι ξεκάθαρο. Αλλά πρέπει να καταλάβουμε γιατί δεν τους αρέσει η ΕΕ. Γιατί δεν αρέσει στην Κίνα, η ΕΕ, γιατί δεν αρέσει και στην Ρωσία. Είναι επειδή αν είμαστε ενωμένοι, αν λειτουργούμε μαζί, τότε είμαστε μια ίση δύναμη μαζί τους, είμαστε ισχυροί».
