Βερολίνο
«Το να κυβερνά κανείς σημαίνει πόνο» είχε γράψει η πρώην καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ σε ένα από τα πολλά sms της προς τον τοπικό πρωθυπουργό της Βαυαρίας. Ήταν ο όχι και τόσο μακρινός Δεκέμβριος του 2021 στη δύσκολη φάση της πανδημίας με τα πολλά λοκ ντάουν. Εκείνο τον μήνα, μετά από απουσία εννέα χρόνων από την ενεργό πολιτική, ο Φρίντριχ Μερτς εκπλήρωσε ένα όνειρό του: εξελέγη, με ένα «αναιμικό» 62,1% κι έπειτα από δύο εσωκομματικές ήττες, νέος πρόεδρος του Χριστιανοδημοκρατικού κόμματος. Η πορεία προς την καγκελαρία είχε ξεκινήσει… Βέβαια τότε ο Μερτς δεν μπορούσε να καταλάβει πόσο πόνο κρύβει αυτή η καρέκλα.
Από την αντιπολίτευση στην ηλεκτρική καρέκλα της εξουσίας
Αλλά ο στόχος του ήταν η καγκελαρία πάση θυσία. Εξελέγη και πάλι βουλευτής την ίδια χρονιά, αξίωμα από το οποία παραιτήθηκε το 2009 γιατί δεν άντεχε άλλο τη Μέρκελ. Και από τα άνετα έδρανα της αντιπολίτευσης ξεκίνησε το αντιπολιτευτικό σκληρό ροκ ως αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Δεν άφηνε σε χλωρό κλαρί τον τότε καγκελάριο Όλαφ Σολτς από το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα κατηγορώντας τον για αδυναμία αντίληψης. «Δεν είστε η λύση, είστε το πρόβλημα, κύριε Σολτς, δεν έχετε καταλάβει τι συμβαίνει έξω στη χώρα», είπε στην ολομέλεια τον Νοέμβριο του 2024 ανοίγοντας ατύπως την προεκλογική εκστρατεία.
Με την πλάτη στον τοίχο ο Μερτς
Σήμερα (6/5), καθώς μετρά ένα χρόνο στην ηλεκτρική καρέκλα της εξουσίας ο καγκελάριος της δεύτερης ευκαιρίας (χρειάστηκαν δύο γύροι στη Βουλή για να εκλεγεί λόγω διαρροών βουλευτών από τα κυβερνητικό στρατόπεδο) βρίσκεται με την πλάτη στον τοίχο, όπως και ο Σολτς την εποχή που τον κατακεραύνωνε. Δεν είναι τυχαίο ότι οι κυβερνητικοί εταίροι «γιορτάζουν» ξεχωριστά το πρώτο ιωβηλαίο μιας δύσκολης κυβερνητικής συμβίωσης δύο ανόμοιων εταίρων, με διαφορετική ευαισθησία για το κοινωνικό κράτος σε μια πολύπλοκη γεωπολιτική συγκυρία. Το μήνυμα που έστειλε τις προάλλες ο καγκελάριος από εκπομπή μεγάλης τηλεθέασης ήταν περισσότερο μια προειδοποίηση προς τους Σοσιαλδημοκράτες εταίρους του: Μέχρι τώρα ήμουν πολύ υπομονετικός, αλλά οι συμβιβασμοί δεν είναι μονόδρομος.
Η αναγκαστική συμβίωση CDU – SPD
Βέβαια ξέρει πολύ καλά ότι o «γάμος» με το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (SPD) δεν έγινε από έρωτα, ούτε καν από συνοικέσιο. Ήταν «χωρίς εναλλακτική», όπως είχε πει πάλι η σοφή Μέρκελ το 2010, υπερασπιζόμενη τα μέτρα στήριξης του ευρώ στη Βουλή. Ήταν το μοναδικό κόμμα με το οποίο μπορούσε να εξασφαλίσει κυβερνητική πλειοψηφία.
Με αυτό ο Μερτς πρέπει τώρα να προχωρήσει σε διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις. Στην οικονομία, στο εργασιακό, στη φορολογικό, στο συνταξιοδοτικό, στην υγεία, στον εκσυγχρονισμό των ένοπλων δυνάμεων και να αντιμετωπίσει τον αμερικανό πρόεδρο Τραμπ. Η διεθνής συγκυρία είναι όντως δύσκολη, αλλά ποτέ δεν ήταν εύκολη. Δεν μπορεί να αποτελεί δικαιολογία για τα ανεπαρκή κυβερνητικά αποτελέσματα μετά από ένα χρόνο διακυβέρνησης. Σχολιαστές των ωθούν να τολμήσει να «σπάσει αυγά».
Πρώτο στις σφυγμομετρήσεις το AfD
Γιατί αυτή η κυβέρνηση «είναι η τελευταία σφαίρα της δημοκρατίας» είπε μια ημέρα μετά τις βουλευτικές εκλογές του 2025 ο Μάρκους Ζέντερ, πρωθυπουργός της Βαυαρίας και πρόεδρος της Χριστιανοκοινωνικής Ένωσης CSU. Σήμερα το ακροδεξιό εθνολαϊκιστικό κομμα Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD), 13 χρόνια από την ίδρυσή του, έρχεται πρώτο στις σφυγμομετρήσεις.
Αν αποτύχει ο κυβερνητικός συνασπισμός υπό τον Μερτς, η χώρα παραδίδεται στους ακροδεξιούς. Βέβαια η γερμανική έννομη τάξη διαθέτει «φρένα», αλλά μια τέτοια εξέλιξη θα ενθάρρυνε ακόμη περισσότερο λαϊκιστές ένθεν κακείθεν του Ατλαντικού.
Άρα ο καγκελάριος θα πρέπει να χορέψει μέχρι τέλους τον χορό της εξουσίας μαζί με το SPD. Ας μην είναι ένα φλογερό αργεντίνικο ταγκό. Ας είναι κι αργό βαλς…
