Περισσότεροι από 3000 συμμετέχοντες. Τουλάχιστον δώδεκα αρχηγοί κυβερνήσεων, περί τις εκατό κεντροαριστερές και αριστερές οργανώσεις, ανάμεσά τους και σοσιαλδημοκρατικά κόμματα, συνδικάτα και δεξαμενές σκέψης. Η Διεθνής Σύνοδος για την Προοδευτική Κινητοποίηση, με πρωτοβουλία του σοσιαλιστή πρωθυπουργού της Ισπανίας, Πέδρο Σάντσεθ, η οποία πραγματοποιήθηκε στη Βαρκελώνη στις 17 και 18 Απριλίου, εστέφθη με επιτυχία.
Κατ’ αρχάς, λόγω συμμετοχής, δεδομένου του πλήθους των πολιτικών ηγετών που παρέστησαν. Και επίσης, διότι περιέβαλε εκ νέου, τον Πέδρο Σάντσεθ, με την αίγλη του ηγέτη μιας «Διεθνούς των Προοδευτικών» που στέκεται απέναντι στον αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος, με τον πόλεμο στο Ιράν, και όχι μόνον, έχει προκαλέσει μείζονα κρίση στη διεθνή τάξη – πολιτική και οικονομική.
Ο Πέδρο Σάντσεθ είναι διπλά ευνοημένος, διότι η σύνοδος πραγματοποιήθηκε σε μια δύσκολη, για τον ίδιο, συγκυρία στο εσωτερικό της Ισπανίας: το κυβερνών σοσιαλιστικό κόμμα είναι αντιμέτωπο με σκάνδαλα διαφθοράς, στα οποία εμπλέκονται σημαντικά στελέχη όπως ο Χοσέ Λουίς Άμπαλος, πρώην υπουργός Μεταφορών και πρώην υπ’ αριθμόν 2 της ισπανικής κυβέρνησης, προφυλακισμένος με την κατηγορία της διασπάθισης δημοσίου χρήματος και του οποίου η δίκη, βρίσκεται σε εξέλιξη.
Μεγάλη συμμετοχή ηγετών
Στη Βαρκελώνη βρέθηκαν μεταξύ άλλων, ο πρόεδρος Λούλα της Βραζιλίας, ο πρόεδρος της Νοτίου Αφρικής, Σίριλ Ραμαφόσα, ο πρόεδρος της Κολομβίας, Γκουστάβο Πέτρο, η πρόεδρος του Μεξικού, Κλάουντια Σέινμπαουμ, αλλά και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, ο πορτογάλος σοσιαλιστής Αντόνιο Κόστα, και ο σοσιαλιστής αντικαγκελάριος της Γερμανίας και υπουργός Οικονομικών, Λαρς Κλινγκμπάιλ.
Από την άλλη όχθη του Ατλαντικού, έφτασαν στη Βαρκελώνη, ο Δημοκρατικός κυβερνήτης της Μινεσότα, Τιμ Γουόλς, υποψήφιος αντιπρόεδρος των ΗΠΑ στο πλευρό της Κάμαλα Χάρις στις προεδρικές εκλογές του 2024, και ο γερουσιαστής των Δημοκρατικών, Κρις Μέρφι. Το παρών έδωσαν και ευρωπαίοι σοσιαλιστές ηγέτες όπως η Έλι Σλάιν, του Δημοκρατικού Κόμματος της Ιταλίας και ο Νίκος Ανδρουλάκης του Πασοκ.
Παράθυρο ευκαιρίας για τις σοσιαλδημοκρατικές δυνάμεις
Στη σύνοδο της Βαρκελώνης ήταν διάχυτη η αίσθηση ότι ανοίγεται ένα παράθυρο ευκαιρίας για τις προοδευτικές δυνάμεις, όπως σημείωσε η ισπανiκή εφημερίδα El Pais, με βάση και ορισμένες πρόσφατες πολιτικές εξελίξεις, οι οποίες δείχνουν υποχώρηση της Ακροδεξιάς και της Δεξιάς: η ήττα του Βίκτορ Όρμπαν στην Ουγγαρία· η αποτυχία του δημοψηφίσματος για τη συνταγματική αναθεώρηση, το οποίο προώθησε η δεξιά πρωθυπουργός της Ιταλίας, Τζόρτζια Μελόνι ·τα κέρδη των αριστερών παρατάξεων σε μεγάλες πόλεις στη Γαλλία, στις δημοτικές εκλογές του Μαρτίου, όπως επεσήμανε ο Ολιβιέ Φορ, πρώτος γραμματέας του Σοσιαλιστικού Κόμματος της Γαλλίας· η έντονη αγανάκτηση για τους πολέμους στη Γάζα και το Ιράν· καθώς και η αισθητή πτώση -στο 36%- του Ντόναλντ Τραμπ, στις δημοσκοπήσεις.
Ωστόσο, οι εξελίξεις αυτές δεν δικαιολογούν υπερβολική αισιοδοξία για τους Σοσιαλδημοκράτες. Στην Ουγγαρία, όπως και στην Πολωνία, την ήττα των εθνολαϊκιστών την πέτυχαν συντηρητικοί πολιτικοί. Στη Λατινική Αμερική, η άνοδος της Ακροδεξιάς εξακολουθεί, ενώ η σύνδεση λατινοαμερικανικών χωρών με τις ΗΠΑ του Τραμπ δεν φαίνεται, σύμφωνα με αναλυτές, να συνεπάγεται προς το παρόν, πολιτικό κόστος για αυτές.
Σημαντικές πολιτικές διαφορές μεταξύ των χωρών με αριστερή κυβέρνηση
Ο Πέδρο Σάντσεθ επεσήμανε την ανάγκη ενίσχυσης της ενότητας του κεντροαριστερού χώρου, ο οποίος χαρακτηρίζεται από κατακερματισμό, ακόμη και από εντάσεις. Η «Διεθνής των Προοδευτικών» δεν κατάφερε ωστόσο να γεφυρώσει βαθιές διαφορές — όπως οι αποκλίνουσες στάσεις απέναντι στη ρωσική επιθετικότητα στην Ουκρανία, μεταξύ των Ευρωπαίων σοσιαλδημοκρατών, και του προέδρου Λούλα της Βραζιλίας, και του προέδρου της Νότιας Αφρικής, Σίριλ Ραμαφόσα, οι οποίοι τηρούν πιο επιφυλακτική στάση έναντι του ρώσου προέδρου Πούτιν (η Βραζιλία και Νότια Αφρική συμμετέχουν εξάλλου στην ομάδα των BRICS, μαζί με τη Ρωσία) · η σύνοδος δεν γεφύρωσε ούτε το χάσμα που χωρίζει πολλές μετριοπαθείς ευρωπαϊκές σοσιαλδημοκρατίες από τη λαϊκιστική αριστερά του Γκουστάβο Πέτρο στην Κολομβία.
Παρά ταύτα, η παρουσία τόσων ηγετών και σημαντικών εκπροσώπων της διεθνος Κεντροαριστεράς στη Βαρκελώνη, καθώς και τα μηνύματα στήριξης που εξέφρασαν προσωπικότητες όπως η πρώην υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Χίλαρι Κλίντον, ο δήμαρχος της Νέας Υόρκης, Ζόραν Μαμντάνι και ο αμερικανός ανεξάρτητος αριστερός βουλευτής Μπέρνι Σάντερς, είχαν τη σημασία τους. Επίσης στη σύνοδο συμμετείχαν με παρεμβάσεις τους, οικονομολόγοι διεθνούς φήμης, όπως η Μαριάνα Ματσουκάτο και ο Γκαμπριέλ Ζουκμάν.
Προτάσεις υπέρ του εκδημοκρατισμού των διεθνών θεσμών
Ως προς τη χάραξη πολιτικής, η σύνοδος της Βαρκελώνης λειτούργησε και ως πεδίο ανάπτυξης ιδεών. Σε ό,τι αφορά τη διεθνή τάξη, ο πρόεδρος Λούλα της Βραζιλίας, υποστήριξε ότι «ο προοδευτικός χώρος πρέπει να προωθήσει τον εκδημοκρατισμό θεσμών όπως το Συμβούλιο Ασφαλείας, το ΔΝΤ και η Παγκόσμια Τράπεζα». Η θέση του απηχούσε προγενέστερη δήλωση του Πέδρο Σάντσεθ, υπέρ μιας διεθνούς τάξης που βασίζεται σε κανόνες και υπέρ ενός ΟΗΕ, πιο δημοκρατικού και πιο αντιπροσωπευτικού.
Ο κίνδυνος των ολιγαρχών της τεχνολογίας για τη δημοκρατία
Κατά τη διάρκεια της συνόδου εδόθη επίσης ιδιαίτερη έμφαση και στους κινδύνους που προκύπτουν από την ισχύ των ολιγαρχών της τεχνολογίας, οι οποίοι διαθέτουν εργαλεία με τεράστια δυνατότητα επιρροής της κοινής γνώμης. Όπως υποστηρίχθηκε από ειδικούς, «Δεν είναι δυνατόν να οικοδομηθεί ένα δημοκρατικό μοντέλο επί δομών που ελέγχονται από ολιγάρχες της τεχνολογίας. Χρειαζόμαστε δημόσιες ψηφιακές υποδομές που να υπηρετούν την κοινωνία». Στο συγκεκριμένο πεδίο, ανεδείχθη η βούληση των συμμετεχόντων στη σύνοδο, να προχωρήσουν σε ρυθμιστικές παρεμβάσεις.
