ΑΡΡΥΘΜΙΕΣ
Το Πανεπιστήμιο του Γκέτεμποργκ κάθε χρόνο δημοσιοποιεί την αναφορά V-Dem (το V-Dem προέρχεται από το Varieties of Democracy). Είναι μια αναφορά για την κατάσταση της Δημοκρατίας στον κόσμο και μελετά σχεδόν όλες τις χώρες. Συντάσσεται με σταθερά και γνωστά κριτήρια, βασίζεται σε αξιολογήσεις πάνω από 4.000 ειδικών και θεωρείται η πιο αξιόπιστη έκθεση στο ζήτημα, με τις περισσότερες αναφορές σε επιστημονικά περιοδικά παγκοσμίως. Ο Δείκτης V-Dem είναι η πιο αναγνωρισμένη και λεπτομερής βάση δεδομένων για την Δημοκρατία στον κόσμο.
Επομένως θεωρώ δεδομένο ότι η κυβέρνησή μας, μια κυβέρνηση αρίστων και τεχνοκρατών, η οποία εξυμνεί (και καλά κάνει) την αναγκαιότητα της μέτρησης και της σύγκρισης και η οποία σεμνύνεται ότι έχει ανεβάσει τη χώρα πολύ ψηλά σε όλους τους τομείς, θα λάβει σοβαρά υπόψη τα στοιχεία της αναφοράς αυτής και –ελπίζω ότι– θα μετριάσει λίγο τους πανηγυρισμούς της.
***
Στη φετινή έκθεση, η οποία έχει, όπως πάντα, δύο «πυλώνες», η χώρα μας στον «Δημοκρατικό Πυλώνα», ο οποίος αφορά τις ελεύθερες και αδιάβλητες εκλογές, κατατάσσεται στην 43η θέση ανάμεσα σε 179 χώρες, που δεν το λες και θρίαμβο. Και φοβάμαι ότι θα πάμε και παρακάτω, αν γίνει αντιληπτό ότι κι εκεί έχουν αρχίσει μεγάλες εκπτώσεις, όπως η άρνηση της κυβέρνησης να προκηρύξει εκλογές για τις τρεις έδρες της Βουλής που έμειναν κενές μετά την αμφιλεγόμενη (για να το θέσω ήπια) απόφαση του ΑΕΔ.
Εκεί όμως που σίγουρα δεν θριαμβεύουμε, είναι ο «Φιλελεύθερος Πυλώνας». Είμαστε 75οι ανάμεσα σε 179 χώρες και 24οι στην ΕΕ, πάνω μόνο από τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία και την Ουγγαρία του Όρμπαν. Ο «Φιλελεύθερος Πυλώνας» μετρά τη συνταγματική προστασία των ατομικών δικαιωμάτων και της ατομικής ελευθερίας, το πόσο ισχυρό είναι το κράτος δικαίου και πόσο αποτελεσματικά είναι τα «θεσμικά αντίβαρα» και οι ελεγκτικοί μηχανισμοί.
***
Θα μου πείτε, απο το Γκέτεμποργκ περίμενες να μάθεις ότι τα θεσμικά αντίβαρα και οι ελεγκτικοί μας μηχανισμοί δεν είναι και ό,τι καλύτερο κυκλοφορεί; Όχι, αλλά όταν το λέει και με στοιχεία ένας αξιόπιστος τρίτος, ελπίζω να το πάρουμε πιο σοβαρά υπόψη.
Σε απόλυτες τιμές, η Ελλάδα εμφανίζεται να έχει σοβαρά προβλήματα στον κοινοβουλευτικό έλεγχο της κυβέρνησης, ο οποίος εμφανίζεται να αποδυναμώνεται σταθερά από το 2019 και στον έλεγχο της Δικαστικής εξουσίας στην κυβέρνηση που δείχνει μεγάλη αποδυνάμωση ειδικά την τελευταία διετία. Σε σχετικές, πέσαμε άλλες τρεις θέσεις φέτος στην κατάταξη και είμαστε πια 52οι στον κόσμο και 24οι στην Ε.Ε.
***
Από την έκθεση φαίνεται ότι το 2019 ήταν ένα σημείο καμπής. Βέβαια, η πορεία ήταν κατηφορική ήδη, αλλά το 2020 πρώτη φορά πέσαμε κάτω από τον μέσο όρο της βαθμολογίας της Ε.Ε. και από τότε πέφτουμε συνεχώς κι άλλο. Το 2020 χάσαμε επίσης τον χαρακτηρισμό «Φιλελεύθερη Δημοκρατία», που είχαμε συνεχώς μετά το 1975 και εκπέσαμε σε «Εκλογική Δημοκρατία».
Κι αυτό κάτι λέει για τους πανηγυρίζοντες κυβερνώντες, ιδιαίτερα όταν έχουν διαδεχθεί αυτούς που διαδέχθηκαν. Και στους οποίους δεν μπορούν να ρίξουν πια την ευθύνη, πέρασαν πολλά χρόνια.
***
Βέβαια, εξακολουθούμε να είμαστε Δημοκρατία και η στήλη είναι η τελευταία που θα το αμφισβητήσει αυτό σήμερα. Αλλά προτιμά να είναι και η πρώτη που θα εκφράσει ανησυχίες. Αυτή η αργή διολίσθηση έχει δομικά χαρακτηριστικά και φαίνεται ότι θα συνεχιστεί, αν δεν κάνουμε τίποτα και επαναπαυόμαστε στο «εξακολουθούμε να είμαστε Δημοκρατία».
Θα μπορούσα να πω, κάπως άκομψα, ότι όλοι μέχρι να πεθάνουν εξακολουθούν να είναι ζωντανοί. Αλλά ο μεγάλος Αλεξανδρινός το είπε πολύ καλύτερα: “[…] Α όταν έκτιζαν τα τείχη πώς να μην προσέξω. Αλλά δεν άκουσα ποτέ κρότον κτιστών ή ήχον. Ανεπαισθήτως μ’ έκλεισαν από τον κόσμον έξω”.
Η στήλη λοιπόν συνιστά να διαβάσετε την αναφορά του Πανεπιστημίου του Γκέτεμποργκ (είναι εύκολα προσβάσιμη στο διαδίκτυο) και να διαβάσετε και τα «Τείχη». Κι αν δεν έχετε χρόνο και για τα δυο, διαβάστε τα «Τείχη» που είναι και οχτώ γραμμές μόνο.
***
Προς παραίτηση Χαρίτση, σκληρή γραμμή Τσακαλώτου
Όλο και πιο κοντά στην παραίτηση από την προεδρία της Νέας Αριστεράς είναι ο Αλέξης Χαρίτσης, όπως μαθαίνω από αξιόπιστες πηγές που μεταφέρουν σε συνεργάτη μου ότι η απόφαση είναι ειλημμένη και απλώς μένει το πότε θα ανακοινωθεί.
Η κίνησή του αυτή αναμένεται να προκαλέσει αλυσιδωτές αντιδράσεις καθώς μένει να φανεί τι θα γίνει με την υπόλοιπη Κοινοβουλευτική Ομάδα και κυρίως ποιοι βουλευτές θα τον ακολουθήσουν και ποιοι θα επιλέξουν να μείνουν στη Νέα Αριστερά.
Σύμφωνα με τον Κανονισμό της Βουλής εάν μια κοινοβουλευτική ομάδα μείνει με κάτω από πέντε βουλευτές, τότε, διαλύεται.
Πάντως, κάποια κεντρικά στελέχη, όπως ο βουλευτής της Νέας Αριστεράς και πρώην υπουργός Ευκλείδης Τσακαλώτος που έπινε τον καφέ του χθες το μεσημέρι κάτω από το πολιτικό του γραφείο με στενούς του συνεργάτες, εμμένει στη γραμμή πως το κόμμα πρέπει να κινηθεί αυτόνομα.
«Μέτωπο» υπέρ Ζαχαριάδη
Και να πάμε στον ΣΥΡΙΖΑ όπου αύριο στην συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής αναμένεται να ειπωθούν πολλά για την πορεία του κόμματος την επόμενη περίοδο και πως τοποθετούνται έναντι του Αλέξη Τσίπρα και των κινήσεών του για το νέο κόμμα.
Πέρα από αυτό όμως εξακολουθεί και συζητείται η κίνηση της πλευράς Παύλου Πολάκη μέσω του Γιώργου Παναγιωτόπουλου να παραπεμφθεί στο Πειθαρχικό ο εκπρόσωπος Τύπου του κόμματος Κώστας Ζαχαριάδης για τις πρόσφατες δηλώσεις του υπέρ επί της ουσίας των πρωτοβουλιών του πρώην Πρωθυπουργού.
Αυτό που μαθαίνω είναι υπάρχει ισχυρό «μέτωπο» υπέρ του Ζαχαριάδη από μεγάλη ομάδα βουλευτών και στελεχών και ενδέχεται να εκφραστεί η υποστήριξη και στην Κ.Ε.
Ο νέος «κόφτης» του Κακλαμάνη
Ήταν επόμενο να υπάρξει αντίδραση εκ μέρους του Προέδρου της Βουλής Νικήτα Κακλαμάνη μετά τις βιντεοσκοπήσεις στην Ολομέλεια, μόνον που έπρεπε να φτάσει η ιστορία αυτή στα άκρα με αποτέλεσμα τις εικόνες που είδαμε όλοι από τον καβγά της Ζωής Κωνσταντοπούλου με τον Άδωνι Γεωργιάδη με φόντο τα… κρακεράκια του υπουργού Υγείας.
Όπως θεσπίστηκε ο «χρονοκόφτης», αφού πρώτα οι προβλεπόμενες διαδικασίες είχαν γίνει «λάστιχο», έτσι τώρα προαναγγέλλεται η ρητή απαγόρευση βιντεοσκόπησης όχι μόνον στην Ολομέλεια αλλά και στις επιτροπές και τους διαδρόμους.
Όπως έλεγε χθες σε κοινοβουλευτικούς συντάκτες ο Κακλαμάνης, ο Κανονισμός της Βουλής φτιάχτηκε 40 χρόνια πριν όταν δεν υπήρχαν κινητά τηλέφωνα και άρα δεν μπορούσε να προβλέπει την απαγόρευση της βιντεοσκόπησης.
Όμως ο Ποινικός Κώδικας απαγορεύσει την λήψη οπτικοακουστικού υλικού χωρίς συναίνεση.
Παρότι ο Κανονισμός δεν το προέβλεπε, ίσχυε εθιμικά η απαγόρευση λήψης βίντεο και φωτογραφιών εντός του Κοινοβουλίου, όμως στην πορεία το μέτρο άρχισε να χαλαρώνει όσο η λογική του… TikTok έμπαινε δυναμικά στην ζωή μας.
Ακόμα και οι βουλευτές «τραβάνε» τα βιντεάκια τους στους χώρους του Βουλευτηρίου για να τροφοδοτήσουν τα social media που διαθέτουν, επιλέγοντας το σχετικό σκηνικό ντεκόρ -περιστύλιο, εντευκτήριο κλπ.- με την βοήθεια συνεργατών και παρατρεχάμενων σε ρόλο κάμεραμαν.
Τώρα ο Πρόεδρος της Βουλής προαναγγέλλει αυστηροποίηση των ποινών με τροποποίηση που θα γίνει μετά το Πάσχα. Το ερώτημα είναι αν ανακόπτεται πλέον αυτή η πορεία…
Υ.Γ.: Μαθαίνω, πάντως, από τους ανθρώπους μου στη Βουλή ότι τα περίφημα κόκκινα κρακεράκια του Γεωργιάδη έγιναν χθες ανάρπαστα στο περίπτερο που είναι δίπλα στο κυλικείο του Κοινοβουλίου…
Η φόρτιση του Οδυσσέα και …
Πέρα από τα πολιτικά μηνύματα που θέλησε να εκπέμψει ο πρώην βουλευτής και αντιπρόεδρος της Βουλής Οδυσσέας Κωνσταντινόπουλος στην τελευταία του ομιλία από βήματος, υπήρξε εμφανής συναισθηματική φόρτιση.
Και όχι μόνο από τον ομιλούντα αλλά και από τους 13 συναδέλφους του βουλευτές που επέλεξαν να είναι παρόντες στα έδρανά τους για να τον ακούσουν να μιλάει.
Όλοι τον χειροκρότησαν -με εξαίρεση τον Γιώργο Νικητιάδη– και τέσσερις σηκώθηκαν όρθιοι χειροκροτώντας τον (Μανώλης Χριστοδουλάκης, Ευαγγελία Λιακούλη, Χριστίνα Σταρακά και Τάσος Νικολαίδης) ενώ και όσοι παρέμειναν καθισμένοι τον χειροκρότησαν.
Ήταν μια ανθρώπινη στιγμή που βεβαίως μπορεί να έχει και κάποιες πολιτικές αποχρώσεις καθώς αρκετοί είδαν τη διαγραφή του ως υπερβολική κίνηση εκ μέρους του Νίκου Ανδρουλάκη και της ηγετικής ομάδας, στελέχη της οποίας επέλεξαν να μην είναι στην αίθουσα.
…τα δάκρυα της Λιακούλη
Το σίγουρο είναι ότι με την παράδοση της έδρας του στο ΠαΣοΚ, ο Κωνσταντινόπουλος κέρδισε τις εντυπώσεις αφαιρώντας κάθε επιχείρημα περί «προσωπικής ατζέντας» αν και ο χρόνος θα δείξει τις πολιτικές προθέσεις τους.
Ο ίδιος άλλωστε συνέστησε «υπομονή» σε όσους τον ρωτούσαν αν θα τον ξαναδούμε στην Βουλή και ζήτησε «λίγο χρόνο» προκειμένου να αποφασίσει αν θα παρατήσει ή όχι την πολιτική. «Δεν μπορώ να σας πω. Όλα έχουν γραφτεί αυτές τις ημέρες. Από το ότι πηγαίνω στην κυβέρνηση της ΝΔ, ότι πάω να φτιάξω την… Κεντροαριστερά με τον Τσίπρα, ότι πάω να γίνω περιφερειάρχης, ότι γυρίζω στο ΠαΣοΚ», έλεγε προχθές σε δημοσιογράφους.
Πάντως χθες είχε καλεσμένους στα θεωρεία εκτός από την οικογένειά του και πολλούς πολιτικούς του φίλους οι οποίοι τον χειροκρότησαν, συγκινημένοι. Η φόρτιση που επικράτησε αποτυπώθηκε και στα χειροκροτήματα από άλλες πτέρυγες (ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ) και οι θερμές χειραψίες και οι αγκαλιές με κάποιους όπως η κυρία Λιακούλη, η οποία βγαίνοντας από την αίθουσα της Ολομέλειας εθεάθη να σκουπίζει τα μάτια της συγκινημένη.
Τα ηχηρά μηνύματα της Ακαδημίας Αθηνών
Συνεργάτης μου που είχε την ευκαιρία να παρακολουθήσει την πανηγυρική συνεδρία της Ακαδημίας Αθηνών για τα 100 χρόνια από την ίδρυσή της, μού μεταφέρει ότι η ηγεσία του μεγαλύτερου πνευματικού ιδρύματος της χώρας μίλησε, μεταξύ νοσταλγίας και οράματος για το μέλλον, ανοιχτά για την κρίση των θεσμών.
Με την κρίση αυτή, αν και δημοσκοπικά έχουμε εξοικειωθεί τους τελευταίους μήνες, το να διατυπώνεται από την κορυφή της πνευματικής πυραμίδας έχει έναν ιδιαίτερο και δυσάρεστο συμβολισμό. Ο πρόεδρος της Ακαδημίας Νικηφόρος Διαμαντούρος έκανε λόγο για μια εποχή όπου η ψηφιακή πληροφόρηση «υποκαθιστά τη νηφάλια, τεκμηριωμένη κρίση με στιγμιαίες εντυπώσεις», σημειώνοντας πως «οι θεσμοί δεν μπορούν να εδράζονται στη βούληση του ενός, αλλά στη σύμπραξη των πολλών».
Ακόμη πιο αιχμηρός, ο γενικός γραμματέας Αντώνιος Ρεγκάκος προειδοποίησε ότι η ευρωπαϊκή δημοκρατία κινδυνεύει να αποδειχθεί «ένα φευγαλέο, φωτεινό επεισόδιο στη σκοτεινή ιστορία της ανθρωπότητας», τονίζοντας όσα συμβαίνουν στις ΗΠΑ, όπου ο ακραίος λαϊκισμός έχει φέρει «λογοκρισία, απαγορεύσεις στα αντικείμενα της έρευνας και απροκάλυπτους εκβιασμούς».
Όπως και να το κάνεις, το να ακούγονται τέτοιες διαπιστώσεις από τα πλέον επίσημα χείλη της Ακαδημίας, έχουν την ειδική βαρύτητά τους.
Περιφερειάρχης ενώπιον Πειθαρχικού
Με αρκετή καθυστέρηση, η οποία μπορεί να δικαιολογηθεί μόνον από το γεγονός ότι συμβαίνει για πρώτη φορά στα χρονικά της δευτεροβάθμιας αυτοδιοίκησης, ξεκίνησε ο πειθαρχικός έλεγχος κατά του περιφεριάρχη Ηπείρου Αλέξανδρου Καχριμάνη που εδράζεται σε πόρισμα της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας για την παράνομη διάνοιξη δρόμου στον Γράμμο καθώς και για τη μεταφορά σε ιδιωτικό χώρο υλικών από το κλειστό στάδιο ξιφασκίας του Ελληνικού.
Ο περιφερειάρχης και η αναπληρώτριά του Αγνή Νάκου παρουσιάστηκαν ενώπιον του Πειθαρχικού Συμβουλίου και κατά τη διάρκεια της διαδικασίας ζητήθηκε προθεσμία για την κατάθεση συμπληρωματικών εγγράφων. Η συνεδρίαση θα συνεχιστεί την 1η Απριλίου, οπότε και αναμένεται η έκδοση της απόφασης.
Στο μεταξύ, ενώπιον του Πειθαρχικού εκκρεμεί και δεύτερο πόρισμα της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας για τις απευθείας αναθέσεις στην Περιφέρεια Ηπείρου, για το οποίο θα ακολουθηθεί αντίστοιχη διαδικασία σε μεταγενέστερο χρόνο.
Να σημειώσω, πάντως, εδώ ότι και τα δύο πορίσματα είδαν το φως της δημοσιότητας τον περασμένο Ιούνιο από τις στήλες του ΒΗΜΑτος.
Δεν μετράμε τα μη κόμματα
Δεν ξέρω με ποια αφορμή, αν και υποπτεύομαι ότι είναι μάλλον προς εμπέδωση, ο σύνδεσμος των εταιριών δημοσοκήσεων εξέδωσε χθες μια λιτή ανακοίνωση μόλις 39 λέξεων για να πει το αυτονόητο που είναι ότι δεν μπορεί να δημοσιεύονται μετρήσεις για πρόθεση ψήφου σε κόμματα που δεν έχουν ιδρυθεί.
«Η Επιτροπή Δημοσκοπήσεων του ΣΕΔΕΑ επισημαίνει την πάγια θέση την οποία τηρούν οι εταιρίες – μέλη του, ότι με βάση τους κανόνες δεοντολογίας και καλής πρακτικής δεν νοείται δημοσιοποίηση πρόθεσης ψήφου στην οποία συμπεριλαμβάνονται κόμματα τα οποία δεν υπάρχουν», αναφέρεται χαρακτηριστικά.
Οπότε όποιος σας πει ποσοστά για μη ιδρυθέντα κόμματα να ξέρετε ότι θα έχει παραβιάσει τους κανόνες δεοντολογίας και καλής πρακτικής.
«Και συ λαέ βασανισμένε, μην ξεχνάς τον Ωρωπό…»
Τι γίνεται με την ανάπλαση και την μετατροπή των παλαιών Φυλακών Ωρωπού σε Κέντρο Ιστορίας Δημοκρατίας και Δομών Πολιτισμού που εξήγγειλε το 2020 ο ίδιος ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης;
Έχει χαρακτηριστεί εμβληματικό έργο που όπως είχε δηλώσει ο πρωθυπουργός παρουσία της τότε Προέδρου της Δημοκρατίας Κατερίνας Σακελλαροπούλου και του τότε Προέδρου της Βουλής Κώστα Τασούλα, υπηρετεί έναν διπλό στόχο: «Από την μία πλευρά κρατά ζωντανό το μήνυμα του αντιδικτατορικού αγώνα, ιδρύοντας ένα πόλο μελέτης των πολλών διαστάσεών του.
Από την άλλη στρέφει δυναμικά το νόημα στο μέλλον, δημιουργώντας γύρω του μια κυψέλη ανάπτυξης έτσι ώστε το χθες να γίνει γόνιμο λίπασμα για το σήμερα και το αύριο».
Οι παλαιές φυλακές είχαν παραχωρηθεί στον δήμο Ωρωπού και η χρηματοδότηση της ανάπλασης ήταν 7 εκατ. ευρώ. Ωστόσο, τα έργα, έξι χρόνια μετά, δεν έχουν ολοκληρωθεί. Μάλιστα φαίνεται να έχουν παγώσει οι εργασίες που ήταν σε εξέλιξη καθιστώντας άγνωστο το πότε θα ολοκληρωθεί το φιλόδοξο σχέδιο για το οποίο ο πρωθυπουργός είχε πει ότι «εκπληρώνουμε ένα χρέος προς την Ιστορία».
Μόνον που το χρέος αυτό έξι χρόνια μετά παραμένει ανεκπλήρωτο. Αλλά και τα έργα ανάπλασης του παραλιακού μετώπου του Ωρωπού που είχε εξαγγείλει ο περιφερειάρχης Αττικής Νίκος Χαρδαλιάς πριν λίγους μήνες υπογράφοντας τη σχετική προγραμματική σύμβαση ύψους 7,1 εκατ. ευρώ, δεν έχουν ξεκινήσει καν, παραμένοντας στα χαρτιά…
