Επιστολή στο Βήμα: Τα Γιάννενα και η Νεοελληνική Αναγέννηση

Κύριε Καρακούση

Ήταν πράγματι αξιέπαινη η πρωτοβουλία των εφημερίδων «ΤΟ ΒΗΜΑ» και «ΤΑ ΝΕΑ» να επανεκδώσουν το βιβλίο του Φάνη Μιχαλόπουλου με τον τίτλο «ΤΑ ΓΙΑΝΝΕΝΑ ΚΙ Η ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ», το οποίο μάλιστα παρουσιάσατε πρόσφατα και στα Γιάννινα.

Ασχολήθηκα με το περιεχόμενο αυτού του βιβλίου από τα φοιτητικά μου χρόνια, στα πλαίσια μιας φροντιστηριακής εργασίας σχετικής με την πνευματική και κοινωνική κατάσταση των Ιωαννίνων, κατά την περίοδο 1830-1913. Εκείνο που είχα συγκρατήσει από τότε ήταν το γεγονός ότι το βιβλίο αυτό εκδόθηκε το έτος 1930, με αφορμή τις «ΓΙΟΡΤΕΣ ΤΗΣ ΕΚΤΟΝΤΑΕΤΗΡΙΔΟΣ » από την ανεξαρτησία, και ότι ο συγγραφέας, αμέσως μετά τον τίτλο του βιβλίου αναφέρει πως «τα Γιάννενα επέφεραν την πλήρη ρήξη προς τον ελληνικό μεσαίωνα και προλείαναν το έδαφος της πολιτικής Αποκαταστάσεως».

Και είναι μεν γεγονός που δεν επιδέχεται αμφισβήτηση ότι «τα Γιάννενα επέφεραν την πλήρη ρήξη προς το ελληνικό μεσαιώνα και προλείαναν το έδαφος της πολιτικής Αποκαταστάσεως», όμως στα πλαίσια αυτής της «πολιτικής Αποκαταστάσεως»-που , όπως είναι γνωστό, άργησε να έλθει για τα Γιάννινα και για την Ήπειρο- έχουμε χρέος, τιμώντας επάξια αυτούς που αγωνίστηκαν σκληρά να μας την προσφέρουν, να προβληματιστούμε και να δούμε ποια ήταν η συνέχεια.

Εδώ ακριβώς, πιστεύω, βρίσκεται και η ουσία του βιβλίου του Μιχαλόπουλου. Και τούτο γιατί, αν μελετούμε το παρελθόν, αυτό συμβαίνει για να μπορούμε να ωφεληθούμε για το παρόν και για το μέλλον. Αυτό δεν συνέβη δυστυχώς για τα Γιάννινα. Και γι’αυτό δεν ευθύνονται μόνο οι τρεις δικτατορίες (του Παγκάλου, του Μεταξά και της χούντας) που διατήρησαν «τον ελληνικό μεσαίωνα στα Γιάννινα» και δεν επέτρεψαν «την πολιτικήν Αποκατάστασιν» στα Γιάννινα-και μόνο σ’αυτά από ολόκληρη την Ελλάδα -σε ό,τι αφορά το θέμα της εφαρμογής του Συντάγματος, στον τομέα των Ευεργετών και των Δασκάλων του Γένους που «προλείαναν το έδαφος της πολιτικής Αποκαταστάσεως».

Ευθύνεται κυρίως η Κοινοβουλευτική Δημοκρατία της μεταπολίτευσης που διατήρησε-και διατηρεί και σήμερα -αυτό το αντισυνταγματικό και παράνομο καθεστώς, Και ιδού η απόδειξη:

Με τον «εκσυγχρονιστικό»νόμο 4182/2013 της « εκσυγχρονιστικής»κυβερνησης του Σαμαρά -Βενιζέλου, επί υπουργίας Χρήστου Σταϊκούρα, επανέλαβε σχεδόν αυτούσια-έπειτα «από αδιαφανείς παραπολιτικές παρεμβάσεις», σύμφωνα με δημόσια καταγγελία του Απόστολου Κακλαμάνη-σχεδόν αυτούσια τη φράση που υπάρχει και στον Α,Ν2039/1939 του Μεταξά. Απολαύστε την:

«Κοινωφελή Ιδρύματα που έχουν εξαιρεθεί με ειδικές διατάξεις του Α,Ν. 2039/1939 εξακολουθούν να εξαιρούνται του παρόντος Κώδικα».  (Νόμος 4182/2013,άρθρο 82). Και αυτός ο νόμος , εντελώς αντίθετος με το Σύνταγμα (άρθρο109) ζει και βασιλεύει μέχρι σήμερα.

Απουσίαζα από τα Γιάννινα και δεν παρακολούθησα τη παρουσίαση του βιβλίου. Δεν ξέρω αν έγινε από τους ομιλητές κάποιος παρόμοιος προβληματισμός. Διάβασα τα σχετικά ρεπορτάζ στις εφημερίδες «ΤΟ ΒΗΜΑ» και «ΤΑΝΕΑ» αλλά δεν τον είδα. Όμως θεωρώ ότι ήταν εντελώς αναγκαίος, γιατι μελετώντας επί χρόνια την Ιστορία, κατέληξα στο συμπέρασμα ότι η μελέτη της έχει αξία όταν τίθεται στην υπηρεσία των ανθρώπων ως εργαλείο μεταβολής της κοινωνίας και επίτευξης της κοινωνικής προόδου, και όχι ως μέσο διαιώνισης μιας νοσηρής πραγματικότητας, σαν κι αυτής που ζούμε, εδώ στα Γιάννινα, στο συγκεκριμένο τομέα στον οποίο αναφέρεται το βιβλίο που επανεκδώσατε και παρουσιάσατε και στην πόλη μας.

Και επειδή είμαι αναγνώστης της εφημερίδας «ΤΟ ΒΗΜΑ» από τα φοιτητικά μου χρόνια, σας παρακαλώ να κάνετε, έστω εκ των υστέρων, αυτόν τον προβληματισμό, με συγκεκριμένα στοιχεία τα οποία είμαι πρόθυμος να θέσω στην διάθεσή σας, ή τουλάχιστον να δημοσιεύσετε αυτήν την επιστολή μου.

Με ιδιαίτερη εκτίμηση

Σπύρος Εργολάβος

Φιλόλογος-Συγγραφέας

Πρώην Αντιδήμαρχος Ιωαννίνων